Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 17:07

New Yorkta BMO Ğomumi Mäcleseneñ yıllıq utırışı açıldı


Sişämbe New Yorkta Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ yıllıq Ğomumi mäclese açıldı, xörmätle tıñlawçılar. Anıñ berençe könendä ük cıyılğan qunaqlar qarşında Amerika Quşma Ştatları prezidentı George Bush çığış yasadı. Ğiraq suğışı aldınnan Berläşkän Millätlär belän bik isäpläşergä telämägän Bush xäzer kiresençä, oyışmanı Ğiraq eşlärenä kiñräk cälep itärgä tırışa sıman.

Äle qayçan ğına amerikan citäkçelege üz ileneñ iminlegen nığıtu mäs''äläsendä barı tik üze niçek kiräk taba şulay eş itüne alğa sörgän ide. Xäzer inde mondıy säyäsätneñ härzaman uñışlı bulmawı açıqlanıp kilä şikelle - soñğı aralarda Waşington Berläşkän Millätlär Oyışmasın Ğiraqtağı totrıqlandıru eşlärenä kiñräk cälep itärgä tırışa. Prezident Bushnıñ New Yorkka kilep Ğomumi Mäcles utırışlarınıñ inde berençe könendä ük çığış yasawı, xuca il, Quşma Ştatlarnıñ itağätlegen genä tügel, ä anıñ BMO kiräklegen tanuwın da kürsätä. Bıyıl da Ğomumi Mäcles kön tärtibeneñ üzägendä Ğiraq, terror belän köräş, dönyadağı iminlekne nığıtu mäs''äläläre östenlek itäçäk, xörmätle tıñlawçılar. Şuşı problemalar turında fiker alışular Mäcles utırışlarında ğına tügel, New Yorkka kilgän törle däwlät wä xökümät başlıqları arasında bulaçaq ikeyaqlı oçraşular waqıtında da baraçaq. Bush, misal öçen, anda çärşämbegä qädär qalaçaq dip kötelä. Ğomumi Mäclesne açu tantanasında qatnaşu öçen New Yorkka Fransiä prezidentı Jacques Chirac ta kilde. Alar arasında ayırım oçraşu planlaştırıla häm şuşı ike citäkçeneñ anda şaqtıy waqıtın Ğiraq tiräsendäge xällärgä bağışlawı şik uyatmıy, bu iñ möhim dä, iñ çetrekle dä tema bulıp tora. Fransiä amerikannarnıñ Ğiraqtağı säyäsäten iñ kisken tänqitlägän illärneñ berse, Waşington belän Paris arasındağı qarşılıqlar äle dä tirän, suğış waqıtında yasalğan üzara yaralar äle dä sulqıp tora. Xäzer dä fransuz yağı Ğiraqtağı xakimiatne mömkin qädär tizräk yaña cirle idarägä birüne alğa sörä, Quşma Ştatlar isä älegä bik aşığırğa telämi. Bushnıñ däwlät iminlege kiñäşçese Condoleezza Rice düşämbe könne genä, fransuzlarnıñ planı çınğa aşarlıq tügel dip belderde. Ğiraqtağı waqıtlı amerikan xakime Paul Bremer isä tağın da qırısraq belderü belän çıqtı, anıñ fikerençä Paris täqdime Ğiraqnı iqtisadi hälakätkä häm şunnan soñ säyäsi ekstremizmğa wä terrorçılıqqa kiterçäk. Yäğni amerikannar belän fransuzlar arasındağı fiker ayırmalıqları äle citärlek, şuña da qaramastan Bush New Yorkta Chirac belän oçraşırğa cıyına häm Ğomumi Mäcles monıñ öçen şäp mömkinlek tudıra. Şulay itep, Berläşkän Millätlärneñ kiräklege, anıñ qayber qatlawlı xalıqara problemalarnı çişüdä uñay rol'' uynawı tağın da yaxşıraq kürenäçäk bu könnärdä. Bushnıñ Ğomumi Mäcles utırışına kilüwen şaqtıy ğına küzätüçelär, Waşingtondağı yuğarı xakimiat eçendä älegä "kügärçennär"neñ, tışqı dönya belän kübräk aralaşunı yaqlawçılarnıñ ciñüwen añlata dip isäpli. Amerikan prezidentınıñ Ğiraqtan başqa da Berläşkän Millätlär qarşında kütärü häm anda fiker alışü öçen problemaları citärlek. Misal öçen, bar dönya buylap, küpläp yuq itü qoralların cäyeldermäwgä ireşü mäs''äläse. Bu Waşington öçen, Tönyaq Koreä häm İrandağı täräqqiat sürätendä, Ğiraq däräcäsendäge ber mäs''älägä äylänep kilä. Moñardan tış Quşma Ştatlar prezidentın, çığışınnan kürengänçä, fäqirlek häm AİDS çire taralu kebek dönyaküläm humanitar krizislar da borçıy. İnde yañğırağannarğa östäp şunı äytep bula, amerikan prezidentınıñ çığışı, kötelgänçä, terror belän köräş mäs''äläsennän başlandı, ul monı "äle dä tämamlanmağan suğış" dip atadı häm bıyıl terrorçılar inde Berläşkän Millätlärneñ üzenä höcüm itte dip belderde. Biredä, avgust ayında BMOnıñ Bagdadtağı idaräse binasın şartlatu häm anda oyışmanıñ maxsus wäkile de Mellonıñ hälak buluwı küz aldında totıla, älbättä. Bush şulay uq Ğiraqtağı täräqqiatne dä telgä aldı, andağı yaña xakimiatneñ xäzer bügenge utırışta ilneñ tlı xoquqlı wäkile bularaq utıruwın bilgeläp ütte. Ğomumi Mäcles eşendä qatnaşu öçen New Yorkka Ğiraqtağı waqıtlı xökümät başlığı Äxmät Çäläbi kilde. Saddamğa işarä itep prezident Bush, iske xakimiat saraylar qora ide, bez mäktäplär tözibez dip belderde, häm bezneñ maqsat, Ğiraqta demokratik üzidarä urnaştıru, ildä totrıqlı demokratiä qoru dip östäde. Bu uñaydan ul töbäktäge ğäräp däwlätlären, terrornı yaqlawdan waz kiçügä öndäde. Çığışnıñ zur öleşe, şulay uq kötelgänçä, küpläp yuq itü qoralların cäyelderügä çik quyu mäs''äläsenä bağışlandı. Bush Berläşkän Millätlärneñ İminlek Şurasın, üzendä şikle atom, ximik, biologik programmalar alıp barğan illärgä qarşı köräş başlawğa çaqırdı. Häm älbättä, amerikan citäkçese, Quşma Ştatlarnıñ xalıqara mäydanda qılğan ğämälläre belän kileşmägän taraflarğa da möräcäğät itte..

Audio, George Bush

Prezident Bush, "min bu mäclestäge qayber däwlätlärneñ bezneñ ğämällär belän kileşmäwen tanıym, şuña da qaramastan, bezneñ arada, Berläşkän Millätlärneñ töp nigezläre häm maqsatları mäs''äläsendä elek tä berdämlek bar ide, xäzer dä ul qala" dide. "Bez urtaq iminlek häm keşe xoquqların yaqlaw eşenä tuğrı bulıp qalabız, bu eş bezneñ bergäläşep eşläwebezne taläp itä, äydägez alğa barıyq" di Quşma Ştatlar prezidentı.
XS
SM
MD
LG