Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 07:01

Äfğanstannıñ tönyağında üzbäk häm tacıq törkemnäre arasında qatı bäreleşlär bara


Äfğanstannıñ tönyağında tacıq komandirı Atta Möxämmät häm üzbäk generalı Räşit Dustum köçläre arasında menä inde ikençe kön bäreleşlär bara. Bu komandirlarnıñ ikese dä prezident Karzaiğa tuğrı sanala. Kilgän xäbärlärgä qarağanda bäreleşlär näticäsendä inde 70tän artıq keşe xäläk bulğan

Bäreleşlär çärşämbe könne Äfğanstannıñ tönyağında urnaşqan Mazar-i-Şäriftän 50 çaqırım çaması yıraqlıqta, Fäyzabad töbägendä qabınıp kitte. Kilgän xäbärlärgä qarağanda, ike yaq ta tanklar, awır artilleriä qullana. Ülüçelär sanı distälär belän isäplänä. Bäreleşlärneñ bu yulı nidän qabınıp kitüwe älegä bilgesez. Ämmä şul mäglüm, Äfğanstannıñ tönyağında urnaşqan tacıqlar belän üzbäklär ğömer baqıy üz-ara köndäşlek itte. Döres, ike yıl elek Talibannı bärep töşerü operatsiäse waqıtında tacıqlarnıñ Camiat partiäse dä, üzbäklärneñ Yunbuş firqäse dä Tönyaq Alyans saflarında taliplarğa qarşı suğıştı. Camiat başında tacıq komandirı Atta Möxämmät tora. Yunbuşnı tanılğan üzbäk generalı Räşit Dustum citäkli. Taliban bärep töşerelgännän soñ alar ikese dä Äfğanstannıñ yaña citäkçese Xomdi Karzaiğa tuğrılığın belderde, ikese dä xökümätkä alındı. Ämmä moña qarap qına doşmanlıqların onıtmadı. Soñğı ike yılda alar arasında bäreleşlär daimi bulıp tordı. Tik eş bu qädäre tanklar qullanuğa barıp citmägän ide äle.Karzai xökümäte Berläşkän Millätlär Oyışması belän berlektä bu törkemnärne berniçä tapqır qoralsızlandırıp qararğa tırıştı. Tik bu tırışlıqlar berse dä näticä birmäde. Çirattağı şundıy aksiä şuşı aynıñ 25ndä başlanırğa tieş ide. Çärşämbe könne Kabulda Äfğanstannıñ saqlanu ministrlığı, Berläşkän Millätlär häm Yaponiä qatnaşında bu xaqta maxsus kileşü tözelde. Älege planda barlığı 100 meñläp suğışçını qoralsızlandru qaralğan ide. Şul uq könne başlanıp kitkän bäreleşlär plannıñ ütäleşen älbättä soraw astına quya. Häm dä bu plannı ğına tügel, ä ğömümän, Äfğanstanda tiz arada tınıçlıq urnaştıru mäsäläsen. İlneñ könyağında bäreleşlär baruwın älle küpmeder añlap bula. Taliban xökümäte bärep täşerelsä dä, anıñ qaldıqları könyaqta äle dä xäräkät itä, häm amerikan xärbiläre äytüenä qarağanda, soñğı waqıtta yaña köçlär tuplıy başlağan. Ä menä taliplardan küptän arındırılğan tönyaqta yaña bäreleşlär qabınu – Karzai xökümäte öçen yaña baş bäläse bulıp tora. Başqala Kabulda, xalıqara köçlär yärdäme belän wazğiätne kontrol itü ber närsä. Ä menä bar il buylap, distä yıllar buyına qabilä-ara bäreleşlärdän çıqmağan xalıqlarnı tatulaştıru – ozaq waqıt taläp iter sıman.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG