Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 09:15

Äzerbaycan "täcribäse": elekke sovet illärendä berençe tapqır xakimiät atadan ulğa küçä


Aldan kötelgänçä, Äzerbaycanda ütkän prezident saylawlarında ciñüçe dip İlham Xäydär ulı Aliev iğlan itelde. Üzäk saylaw komissiäse belderüençä, saylawçılarnıñ 80 protsent çaması anıñ öçen tawış birgän. Xalıqara küzätüçelär tawış birü waqıtında küp sanlı tärtip bozular buluı turında xäbär itä. Räsmi näticälär belän kileşmägän opozitsiä wäkilläre belän politsiä arasında bäreleşlär buldı

Äzerbaycannıñ üzäk saylaw komissiäse atnakiç könne iğlan itkän berençe näticälärgä qarağanda saylawda qatnaşqan keşelärneñ 80 protsent çaması tawışın İlham Alievqa birgän. Anıñ töp köndäşe Musawat partiäse räise İsa Ğämbär ni barı 12 protsent cıyğan. Qalğan namzätlärneke küp digändä 3 protsent çaması. Ä menä Exit poll, yağni, tawış birep çıqqan keşelärdän ütkärelgän soraşular beraz başqa näticälär kürsätä. Bäysez Turan mäglümätlär agentlığı häm opozitsiägä yaqın torğan ADAM sotsial tikşerenülär institutı ütkärgän soraşularğa kürä, berençe urında 46 protsen belän İsa Ğämbär bulırğa tieş. Bu sannar Waşingtondağı National Endowment isemle ğäyre-räsmi oyışma farazına da turı kilä. Uzğan atnada Könbatış mäglümät çaraları şuşı oyışmanıñ xisabına tayanıp Äzerbaycanda ğädel saylawlar ütsä, İlham Aliev İsa Ğämbärdän soñ ikençe urın alaçaq digän faraz bäyän itte. İsa Ğämbär häm başqa opozitsiä wäkilläre räsmi näticälärgä rizasızlıq belderep, saylaw räsmilären xärämläşüdä ğäyepläde. Musawat aktivistları uzğan töndä demonstratsiä ütkärde. Demonstrantlar belän politsiä arasında bäreleşlär buldı. Tärtipsezleklär atnakiç könne dä däwam itte. İsa Ğämbär tarafdarları "İsa bey " digän şiğärlär qıçqırıp Baqı uramnarına çıqtı:

Audio (demonstrantlar "İsa bäy! İsa bäy!" dip qıçqıra)

Protest belderüçelärne quıp taratu öçen politsiä kisätü utı açtı, ber keşe xäläk bulğan digän xäbärlär bar.

Audio (atu tawışları)

Bu xällärgä şahit bulğan xalıqara küzätüçelär, bäreleşlär başlanu öçen politsiäne ğäyepli. New Yorkta urnaşqan xalıqara Human Rights Watch oyışması belderünçä, demonstrantlarğa qarşı köç qullanu öçen ber säbäp tä bulmağan. Şul uk süzlärne Yevropada İminlek häm Xezmättäşlek Oyışmasnıñ Äzerbaycandağı wäkile Peter Eicher da äytte. Saylaw aldı kompaniäsen berniçä atna küzätep barğan Eicher, atnakiç könne "Äzerbaycan çın demkratik saylawlar ütkärü forstatın ıçqındırdı" digän belderü yasadı:

Audio (Peter Eicher)

Oyışmanıñ tağın ber wäkile Giovanni Kessler tawış birü waqıtında küp sanlı tärtip bozular buluı turında xäbär itte. Ä menä Rusiä küzätüçeläre bu saylawlarnı ğömümän alğanda ğädel dip taptı. Rusiä prezidentı Putin İlham Alievnı bäxässez ciñüe belän qotladı. İlham Aliev isemenä cibärgän telegrammasında, Putin, sez Xäydär Aliev eşen däwam itärsez digän ömeten belderä. Xäyer, İlham Aliev, ciñgän oçraqta ätise yulınna baraçağın saylaw aldı kompaniäse waqıtında uq äytep quyğan ide. Çönki, başqa yul belän barğanda Äzerbaycannı qaza kötä, dide ul.

Şulay itep, Äzerbaycannıñ premier ministrı, ber ber waqıtta Däwlät Neft kompaniäse räise urınbasarı, xakimiättäge Yeni Äzerbaycan partiäse räise urınbasarı, Äzerbaycannıñ Olimpia komitetı prezidentı, 41 yäşlek İlhan Aliev, xäzer inde ilneñ prezidentı buldı. Elekke sovet respublikaları arasında berençe bulıp Äzerbaycanda xakimiät atasınnan ulına küçte.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG