Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 22:46

Çeçnä prezidentınıñ legitımlığı şik astında


Küzätüçeläreneñ bäxäsle dip bäyälägän saylaularda Çeçnä prezidentı itep saylanğan Axmäd Qadırow yökşämbedä Gudermes şährendä ant itep wazıyfasına başladı.Kreml tarafınnan yaqlanğan citäkçe respublikanıñ kisken problemaların çişä alaçaqmı?

Könbatış küzätüçeläre tarafınnan fars dip bäyälängän saylaularda birelgän tawışlarnıñ 80%ın alıp Çeçnä prezidentı itep saylanğan Axmed Qadırownıñ inaguratsiäöse waqıtında çeçen suğışçıları höcüm itär digän qurqu säbäple Gudermeste törle binalar ant itü merasime öçen äzerlände. Qadırov Çeçnä konstututsiäsenä ber qulın quyıp, ant itte.(audio) Küzätüçelär qaraşınça anıñ saylanuı häm säyäsi citäkçelege turında küp kenä şiklär qala birä. Ütkän atnada ul miña tawış birgän yözmeñnnärçä keşe isemennän xäzer söyläw xoquqım bar dip äytkän ide.Çınbarlıqta Qadırovnıñ säyäsi oponentları saylaulardan elek üz namzätleklären alırğa mäcbür qaldı häm ul Kremlneñ nıq yaqlauı belän birelgän tawışlarnıñ 80%ın aldı. İlbaşı bulıp saylanğannan birle ul solıx urnaştruçı bulıp kürenü öçen adımnar atlıy suğışçılar öçen yarlıqaw, komandir ğailäläreneñ kire imin räweştä qaytuları öçen garantiälär birä. Saylanğannan soñ ber kön ütkäç tä separatist prezident Aslan Masxadovnıñ xäläl cifäte häm balaların kire ilgä däğwät itte. Russiä prezidentı V.Putin Qadırownı qanatları astına alğan kebek kürenä. Ütkän ayda ul Putin belän AQŞqa bardı, ütkän atnada isä Putin anı Malayziädäge islam İlläre Konferensiäseneñ cıyılışına alıp bardı. Kreml anı törle diplomatik cıyınnnarda kürsätsä dä, aña çın xakimiät şulsanda çeçän suğışçıları belän söyläşü xoquqın birmäde. Qadırow Mäskäüdän suğışçılarnıñ qoral taşlawı öçen waqıt birergä amnestynı tağı 3ayğa ozaytırğa soradı. Ul sonğı çiktä suğışçılar az qalğanlıqtan barlıq törkemnär bireler dip ömed itä. Räsmi sannarğa qarağanda 200 genä suğışçı qoralın taşlağan. Carnegie Fondında tönyaq Kafkaz belgeçe Alexei Malaşenko yarlıqaw separatist köçlärne zäğifläter dip uylamıy. Malaşenko fikerençä(audio) Qadırov Çeçnädäge oponentların buysındıru öçen üzeneñ suğışçıların qullana dip şiklänelä. Alar qullanğan vaxşi metodlar ruslarnıqına oşıy. Jurnalist Rüstäm Kaliev süzlärençä ,küplär Qadırownıñ sannarı 3belän 5meñ arasında dip uylanılğan suğışçıları respublikada sivil keşelärneñ ezsez yuğaluı ezärlekläw öçen cawaplı ,alar Çeçnädä barğan qabilä, törkemnär suğışınıñ ber öleşen täşkil itä , Qadırownıñ prezident buluı belän alarnıñ metodları üzgärmiäçäk di.Jurnalist Kaliev, Qadırownıñ saylanuı belän wazğiät tağı da naçarlana alamı digän sorauğa, minemçä monnan da naçarrıraq bula almıy, keşelär ülä, berbersen üterä digän cawap qaytarğan. Qadırow töbäkneñ iqtisadın yaxşırtu turında da wağdälär birä.Alexei Malaşenko Çeçnäneñ rekonstruksiäse Qadırow öçen prioritet bulırğa tieş , ämma bu qatı rişwätçelek häm Kreml stılı bürokratiägä qarşı köräş digän süz bulıp tora di. Malaşenko süzlärençä(audio) Küzätüçelär fikerençä mart ayındağı Russiä prezidentı saylaularınnan elek Qadırow öçen Kreml belän satulaşu xakimiätne büleşü kileşüenä ireşü öçen keçkenä ber mömkinlek bar. Tınıç Çeçnä Putin yaqlauçıların arttırır ide. Şunlıqtan bälkim ul Qadırownıñ respublikada çağıştırmaça tınıçlıq urnaştıruı öçen aña dilbegäne tapşırır dip uylau mömkin. Ämma bälkim dä cılı mönäsäbätlär Putinnıñ yañadan saylanuınnan soñ suınır

färidä xämit,praga
XS
SM
MD
LG