Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 22:56

Sember qalasında ölkä awıl xucalığınıñ yıllıq näticälärenä yomğaq yasaldı


Sember qalasında ölkä awıl xucalığınıñ yıllıq näticälärenä yomğaq yasaldı. Ölkä başlığı Vladimir Şamanov kereş süzendä awıl xalqına tieşle şartlar tudıru kiräklegen assızıqladı. Citeşterü häm eşkärtü yağınnan xuqıqi mäsäläläre çişelergä tieş. Älegä töp kerem eşkärtüçe qulına elägä, ä awıl xezmätkärenä nibarı 17 protsentı qala. Yağulıq, zapçast' satu belän igençe arasındağı alış-bireş tärtibe dä üzgärtelergä tieş. Artaban ul ölkädä awıl xucalığı uñışlarınıñ say buluı säbäplärenä tuqtaldı: ucım bodayınıñ tuñuı, bıltır aşlıqqa bäyäneñ kisken töşüe häm başqalar...

Läkin bu säbäplär tabiği şartları ber ük bulğan kürşe Tatarstanğa da qağıla, ä uñış – cir belän kük arası: Tatarstan cireneñ här gektarı 34 sentner birgändä, Ul'yan ölkäseneke – nibarı 16,9 ğına.

Xäyer Vladimir Şamanov üze dä öleşçä monı tanıy kebek: “Bez boday satıp alabız, ä Tatarstan, Başqortstan, Samar häm Irımbur üzlären tä'min itälär”, - dide ul.

“Simbirskiy kur'yer” gäzite Cämäğätçelek fikere fondınıñ töbäklär citäkçelärenä qarata xalıq mönäsäbäte turındağı soraştıruları näticäsen bäyän itte. Baqsañ, Sember xalqınıñ 73 protsentı ölkä başlığına kire mönäsäbättä ikän. İñ tübän mönäsäbät. Annan soñ Sarıtaw, Kirov, Tula, Kostroma, İrqut ölkäläre. Yaxşı mönäsäbät Tömän, Kümertaw (Kemerovo), Mäskäw, Tatarstan, Xabarawda... Şunısı ğibrätle: töbäk citäkçesenä uñay qaraş sawım sıyır töbäklärgä xas, ä imüçelärdä – kiresençä. Bu yaqtan Sember ölkäse borın-borınnan künekkän inde üz rolenä. Häm ölkäneñ Mäskäwlärgä saylanğan deputatları ğomum kaznadan aqça sığıp alunı üzläreneñ töp wazifaları itep sanıylar häm barı tik şundıy uñışları belän genä maqtana alalar.

Semberdä bixisap törle cıyınnarnıñ bersendä çığış yasağan Vladimir Şamanovnıñ ber süze ğibrätle yañğırıy. “Däwlätneñ töp öç wazifası – xalıqnı aşatu, kienderü häm yaqlaw”, - dide ul. Räsmi gäzitlär şuşı “aqıllı” süzne at başıday xäreflär belän mäqälä iseme itep tä birdelär. Çınlap ta, atalarça qayğırtu. Aşatalar, kienderälär ikän, tarakan sanap yatarğa ğına qala. Tik şunısı qıyın: ike-öç yıl inde ölkä üzägendä tarakannar da oçramıy. Säbäbe nämäğlüm. “Simbirskiy kur'yer” farazı buyınça, fatirlar salqınlıqtan qaçqannardır.

Ä Şamanov süzläre turında citdiräk uylap qarasañ...

“Yaqlaw” digänen añlap bula äle: çınlap ta ğadi xalıq banditlardan yaqlawğa moxtac. Läkin monıñ öçen qanunnarnıñ ütäleşe, ildä tärtip farız. Bu cähättän, älegä däwlät bu wazifasın ütämi.

Ä menä aşatu, kienderügä kilsäk... ällä inde böten Räsäy xalqı ğariplärdän genä toramı, digän soraw da tua. Kiräkmi miña sineñ aşatuıñ! Sin miña eşläp aşarlıq şartlar tudır. Här keşegä. Här awılğa. Här rayonğa. Här töbäkkä. Här xalıqqa. Här millät, talawsız, üz mädäniäten üze üstersen. Möselmannar da baytaq öleş kertkän ğomum kazna xisabına çirkäwlär altınğa törenmäsen. Yalqawlarnı azdıruçı, eşçännärne eştän bizderüçe säyäsätne tuqtatıp. Eşçän töbäklärdän sıdırıp alğan aqçanı büleşep utıruçılarnı ürçetügä çik quyıp.

Ä älegä... Yıl sayın türälär sanı 2,4 protsentqa artqanda, ildä xalıq sanı 0,25 protsentqa kimi bara. Eşlär bolay barsa, Räsäydä 2154 yılda 101,8 million çelovekoçinovnik qına qalaçaq. Sabıylar häm qart-qorını da sanap. Kem aşatır soñ bu bäxetsez türä-keşe qäwemen!?

Sember, Ayrat İbrahim

XS
SM
MD
LG