Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 09:59

Amerikan köçläreneñ Ğiraqtağı qırıslığı alarğa qarata mönäsäbätneñ üzgärüwenä kiterä ala


Ä xäzer köndälek şartlawlar ğädäti küreneşkä äylängän Ğiraq temasına, xörmätle tıñlawçılar. Comğa könne anda höcümnär çit il keşeläre torğan ike qunaqxanägä häm neft ministrlığına yasaldı. İnde bilgele bulğança, şuşı şartlawlarğa häm qarşılıqnıñ artuwına cawap yözennän Ğiraqtağı amerikan köçläre qırısraq çaralar kürä başladı. Läkin ğiraqlınıñ zur öleşe monıñ näticäläre barı tik tiskäre genä bula ala, amerikannar qırıslığınnan ğadi xalıq qına integä dip isäpli.

Ğiraqtağı qarşılıqnıñ soñğı waqıtlarda küzgä-kürenep artuwına amerikan köçläre "Timer çükeç" digän isem alğan qırıs tikşerü çaraları belän cawap qaytarğan ide. Alar xätta, höcümçelär yäşerenep yatqan şikle urınnarnı iärçennän töbälgän raketalar belän dä utqa tota başladı. Xäzer inde yañadan andıy cirlärgä hawa höcümnäre yasaw da ğädätkä kerep bara. Läkin Ğiraqtağı Könbatış ğäskärläre qırıslığın tätep qaraw berençe çiratta ğadi xalıq cilkäsenä töşte diärgä bula. Amerikan köçläreneñ üzlärenä qarşı suğış alıp baruçı ğisyançılarnı wä alarnıñ yardämçelären ezlägän tönge reydlarınnan nigezdä moña qatnaşı bulmağan keşelär integä häm bu inde yaqın kiläçäktä ük bar Ğiraqta amerikannarğa qarata mönäsäbätne kisken räweştä tiskäre yaqqa üzgärtä ala digän farazlar belderelä. Ğiraqlılar fikerençä, çamadan tış qırıs çaralar kürüdän ğisyançılar tügel, ä ğadi keşelär cäfa çigä. Qayberäwlär, amerikannar şulay qırıs eş itü belän inde soñğa qaldı, monı elegräk eşlärgä kiräk ide digän fiker belderä. 30 yäşlärendä bulğan, Bagdadta kibet totqan Möxämmäd radiobız xäbärçesenä bolay dide:

Audio, Möxämmäd

"Ägär dä alar şul "Timer Çükeç"en baştan uq qullanğan bulsa, ildä inde tözeleş wä tözekländerü barğan bulır ide" di Bagdadta yäşäwçe Möxämmäd. Ul, "amerikannar ilgä kerü belän Baath partiäseneñ bar äğzaların da qulğa alıp, Bagdadtağı talawlarnı tuqtatu öçen ber tügel, berniçä timer çükeç qullanırğa tieş ide" dip tä östi. Citmeş yäşen tutırğan Ğäbdelğäziz äl-Kammä dä, aldan uq Saddam xakimiaten önämäwen beldersä dä, amerikannar qullanğan soñğı taktika belän dä kileşmäwen äytä.

Audio, Ğäbdelğäziz äl-Kammä

"Minemçä, "Timer Çükeç"tän başqa da yullar bar, Könbatış köçläre hawa höcümnäre qullanmıy ğına ğisyançılarnı çolğap alıp yuq itärgä tieş" di Bagdadnıñ şuşı keşese. Xäbärçebez belän söyläşkän öçençe ğiraqlı, 40 yäşlärendäge Möxämmäd Sälim, amerikannarnıñ yañadan bombalawğa kereşüwe, Ğiraqta iminlekneñ bulmawın, wäzğiatneñ Saddam çorına qaytuwın kürsätä dip belderä. Ul da, soñğı taktika Ğiraq xalqında açu ğına çığara dip isäpli.

Audio, Möxämmäs Sälim

"Yuq, bu amerikannarğa iminlek kitermäyäçäk. Näq kiresençä, bu alarğa qarşılıqnı ğına arttıraçaq. Ägär dä sez ğiraqlılarnıñ fikerläw räweşen belsägez, alarnıñ köç qullanuğa qarşı çığaçağın añlarğa tieşsez" di Möxämmäd Sälim. Ul, ğiraqlılar belän fäqät söyläşep kenä kileşep bula, bu ölkädä alar bik kündäm xalıq, ämma sez alarğa yanıy başlasağız, alar sezgä qarata da näq şunı uq eşliäçäk dip belderä. Çişeleş xakimiatne mömkin qädär tizräk Ğiraq xalqınıñ üzenä tapşıru, Ğiraq belän fäqät ğiraqlılar idarä itärgä tieş dip isäpli şuşı bagdadlı.

Kärim Kamal, Praga
XS
SM
MD
LG