Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 09:53

Görciädä waqıtınnan alda prezident saylawları 4 Ğinwarda ütäçäk


Sişämbedä ilneñ Yuğarı mäxkämäse, opozitsiä taläben qänägätländerep, 2 noäberdä ütkän Parlament saylawları näticälären köçennän çığardı. Parlamentıñ elekke deputatları çirattan-tış utırışqa cıyılıp waqıtınnan alda saylawlar könen bilgeläde. Eduard Şevarnadze urınınnan kitü säbäple Görciäneñ yaña prezident saylawları Ğinwarnıñ 4-endä ütäçäk

Şulay itep Görciä opozitsiäseneñ 3 atna buyı uramnarğa çığıp dawlağan taläbe sişämbe könne räsmi töstä ğämälgä quyıldı, xörmätle tıñlawçılar. İlneñ Yuğarı mäxkämäse 2nçe noyäber ütkän parlament saylawları näticälären köçennän çığardı. Xakimiät partiäse ciñep çıqtı dip iğlan itelgän bu saylaw näticälären opozitsiä xärämläşü dip atap, ğämäldän çığarırğa taläp itkän ide. Döres, yaña saylanğan deputatlarnıñ barısı da sızıp taşlanmıy. Ber mandatlı okruglardan ütkän 85 deputat köçendä qalaq. Ä menä partiälärgä birerlgän 150 urınğa deputatlar yañadan saylanaçaq. Şul uq waqıtta süz parlament qına tügel, ä prezident saylawları turında da bara. Däwlät başlığı Eduard Şevarnadze urınınnan kitkännän soñ, anıñ wazifasın waqıtlıça Parlament räise, opozitsiä citäkçeläreneñ berse Nino Burjanadze başqara.

Menä şuşı waqıtınnan alda saylawlar könen bilgeläw öçen Parlamentnıñ elekke, 1999nçı yılda saylanğan deputatları sişämbedä ğädättän-tış utırışqa cıyıldı. Elekke xakimiät taraflı "Yaña Görciä" häm "Yañarış" firqäläre utırışta qatnaşmayaçağın beldergännän soñ kvorum citmäw qurqınıçı tuğan ide. Opozitsiä citäkçeläreneñ berse Mixail Saakaşwili deputatlarnı utırışta qatnaşırğa öndäde. Utırışqa 235 deputatnıñ 158e kilde, yağni kvorum artığı belän citte. Şaqtıy qızu bäxäslär belän barğan utırışta deputatlar waqıtınnan alda prezident saylawları könen bilgeläde. Konstitutsiä nigezendä bu saylawlar 45 kön eçendä ütergä tieş. Yağni, soñ digändä ğinwarnıñ berençe atnasında. Deputatlar näq şulay qarar itte dä. Şulay itep, Görciädä waqıtınnan alda prezident saylawları Yaña yılnıñ berençe yäkşämbese – Ğinvarnıñ 4endä ütäçäk.

Bu urınğa inde kimendä 3 keşe däğwasın belderde. Şul isäptän, opozitsiädäge Milli xäräkät citäkçese "bärxet inqilabın" oyıştıruçılarnıñ berse Mixail Saakaşwili. Yalqınlı çığışları öçen anı küplär "Görciäneñ Jirinovskie" dip atıy häm prezidentlıqqa töp nazmät dip sanıy. Ni barı 35 yäşendä, könbatışta uqıp qaytan Saakaşwili Şevarnadze xökümätedä Yustitsiä ministrı bulıp alğan keşe. Şunnan soñ opozitsiägä kitep qısqa waqıt eçendä tanılğan säyäsätçegä äylände. Opozitsiäneñ ikençe wäkile xäzerge waqıtta prezident wazifaların başqarğan salmağraq qaraştağı Nino Burjanadze, älegä bu turıda beldermäsä sä, prezidentlıq öçen şulay uq köräşep qararğa mömkin. Opozitsiä partiäläre xakimiätkä qarşı köräştä berläşä alsa da, alarnıñ saflarında zur berdämlek bar dip bulmıy. Küzätçelär fikerençä, xäzer küp närsä alarnıñ berläşüwenä, xakimiät öçen köräştä talaşıp betmäwenä bäyle bulaçaq. Xäyer, Görciäneñ yaña prezidentı bulıp kem genä saylanmasın, alda anı zur problemalar kötä. Berençe çiratta iqtisad ölkäsendä. Bügen däwlät qaznası belän tanışıp çıqqan Nino Burjanadze, ilneñ bölgenlek aldında toruwın belderde:

Audio (Nino Burjanadze)

"Qaznabız absolut buş, di Nino. Bezneñ pensiälär, xezmät xaqları, armiä, politsiägä tülärgä aqçabız yuq. Xäzer bar mömkinleklärne tuplarğa kiräk. Häm älbättä, bez çit il duslarıbızdan da yärdäm sorayaçaqbız."

Yaña citäkçene iqtisad qına tügel, säyäsät, şul isäptän millät-ara mönäsäbätlär ölkäsendä zur sınawlar kötä. Görciäneñ 3 qaynar töbäge Könyaq Osetiä, Abxaziä häm Acarstan Tbilisidağı xällärgä rizasızlıq belderde. Mäglüm bulğança, opozitsä citäkçese Mixail Saakaşwili Berdäm Görciä tarafdarı. Ä bu töbäklär inde ozaq waqıt Tbilisidan möstäqillek dawlıy. Şevarnadze tarafdarı bulğan Acarstan citäkçese Aslan Abaşide üz rezpublikasında ğädättän-tış xäl kertte. Bügen Könyaq Osetiä citäkçese Eduard Kokoyta, töbäkneñ Rusiägä quşılu mäsäläse kön tärtibennän töşmäde, digän belderü yasadı. Kiçäge tapşıruda bez Rusiäneñ Görciägä qarata yaña säyäsäte turında söylägän idek. Axırsı çınlap ta, räsmi Mäskäw Görciädäge wazğiättän çitläşergä cıyınmıy. Soñğı xäbärlärgä qarağanda yaqın arada Mäskäwdä Acarstan häm Könyaq Osetiä citäkçeläreneñ oçraşuwı ütäçäk. Älege oçraşuğa öçençe töbäk, ber küze belän Rusiägä qarap torğan Abxaziä citäkçese Vladislav Ardzinbanıñ da quşıluwı ixtimal digän xäbärlär bar. Qısqası, Görciä tiräsendäge wazğiät şaqtıy qatlawlı bulıp qala. Älegä şunı äytep bula, ägär şuşı kierenke wazğiättä Görciädä "milli karta " uynatıla başlasa bu zur qazalarğa kiterergä mömkin.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG