Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 11:28

NATO köçläre: Balkanda kimetelä, Äfğanstanda – arttırıla, Ğiraq mäsäläse älegä bilgesez


NATO illäre saqlanu ministrlarınıñ Brussel oçraşuında tağın berniçä möxim mäsälä tikşerelde. Alyans räsmiläre Bosniä häm Kosovoda ğäskär sanın kimetergä, ä menä Äfğanstanda, kireseneçä, arttırırğa kileşte. Monnan tış NATO köçlären Ğiraqta qullanu mäsäläse dä kütärelde

Xäzerge waqıtta Äfğanstanda NATOnıñ İSAF, yağni Xalıqara İminlek saqlaw köçläre dip atalğan berämlege bar. Kabul tiräsendä Cirle tözekländerü törkemnäre dip atalğan 5 törkem İSAFqa buysınaçaq. Monnan tış berniçä şundıy yaña törkem tözeläçäk. Ägär NATO bu eşne uñışlı başqarıp çıqsa, kiläçäktä, Äfğanstandağı bar xärbi operatsiälär anıñ kontrole astına küçereläçäk, şul isäptän, andağı 11,500 Amerikan xärbie. Bu turıda Brusseldä Quşma Ştatlar saqlanu ministrı Donald Rumsfeld belderde:

Audio (Donald Rumsfeld)

"Bez Äfğanstandağı wazğiätne tikşerdek häm östämä törkemnär xisabına İSAFnıñ eşçänlegen Kabuldan çitkäräk kiñäytergä qarar ittek. Ägär bu uñışlı barıp çıqsa, NATO bar Äfğanstandağı xärbi operatsiälärne üz qulına alırğa mömkin."

Küzgä-küz söyläşülärdä räsmilär 17 yaña törkem turında söyli, tik monıñ öçen berniçä meñ östämä xärbi kiräk bulaçaq. Ul arada İSAFqa xäzerge operatsiälären başqaru öçen dä 400-läp xärbi citmi. Atap äytkändä, 8 küzläw törkeme, 14 boralaq kiräk. Äytkändäy, boralaqlar NATO operatsiäläre öçen bik möxim. Alyans xucalığında barlığı 7 meñnän artıq andıy maşina bar dip sanala, ul ğına citmi, küräseñ. Alman xärbiläreneñ Äfğanstannan kitü waqıtı citügä qaramastan, NATO başlığı George Robertson alarnıñ 3 meditsina boralağın ozaqqaraq qalırğa soradı. Berniçä il Äfğanstanğa üz öleşen täqdim itte. Belgiä, İslandiä, Törkiä kiläse yazdan Kabulnıñ hawa alanın saqlarğa äzer. İspaniä, Rumıniä häm Törkiä küzläw törkemnäre birä. Çexiä 150 xärbien cibärä, yartısı Kabul alanında, yartısı – amerikannar belän bulaçaq. Ämmä NATO räsmiläre äytüençä, xärbilär sanı citep betmi, şuña kürä köçlärne sarıf itmäskä, kileşep eşlärgä çaqıra.

Ä menä Balkanğa kilgändä, NATO räsmiläre fikerençä, anda wazğiät normalläşep kilä, şuña kürä, xärbilär sanın kimetergä bula. Kiläse yılnıñ martına Bosniädä 12 meñ xärbidän 7 meñ qalaçaq. Axır çiktä andağı SFOR köçläre Yevropa Berlege qaramağına küçer dip kötelä. Kosovoğa kilgändä, anda xällär ul qädäre maqtanırlıq tügel, şuña kürä qısqartu bulsa da, 17 meñ-yarım xärbi älegä qala.

Nixayät, Brussel oçraşuında Ğiraq mäsäläse kütärelde. Ämmä NATOnıñ bu ildä qatnaşu ixtimalı älegä süzdä genä qala. Rumsfeld süzlärençä, nigezdä, Quşma Ştatlar moña qarşı tügel. Tik menä Yevropa illäreneñ älegä ni barı ikese bu mäsälägä uñay qaraş belderde.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG