Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 00:55

Amerikan däwlät sekretare Mäskäwneñ Gruziä häm Moldovağa qarata säyäsäten tänqitläp çıqtı, bu üzara mönäsäbätlärgä zian salırmı?


Amerika Quşma Ştatlarınıñ däwlät sekretare Colin Powell kötmägändä Rusiäne kisken tänqitlägän belderü belän çıqtı, xörmätle tıñlawçılar. Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışmasınıñ Maastricht şähärendä barğan oçraşuwında ul Waşingtonnıñ Mäskäw Gruziä häm Moldovağa qarata alıp barğan säyäsätne qabul itmäwen belderde. Läkin Powellnıñ şuşı tänqitenä qaramastan Quşma Ştatlarnıñ Rusiä belän aralarında zur üzgäreşlär bulmas, alar elekkeçä qalır dip farazlana.

Amerika Quşma Ştatları belän elek küz aldına da kiterep bulmağan tığız xezmättäşlek urnaştırğan Rusiäneñ soñğı aralarda Waşingtonnan mondıy kisken tänqitne işetkäne yuq ide äle. Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışması äğzalarınıñ Maastrichta barğan oçraşuwında, ä anda barlığı 55 ilneñ tışqı eşlär ministrları qatnaştı, Gruziä häm Moldovadağı säyäsi wäzğiat uñayınnan oyışmanıñ urtaq belderüwe äzerlängän ide. Läkin Rusiä anı qabul itügä qarşı çıqtı, näticädä, bar qararlarnıñ da konsensus nigezendä ütüwe taläbe arqasında älege belderü bar oyışma isemennän tügel, ä anıñ xäzerge räise, Hollanda tışqı eşlär ministrı Jaap de Hoop Scheffer isemennän genä bäyän itelde. Anda ayırım alğanda, Gruziäneñ däwläti berdämlege yaqlana häm turıdan-turı bulmasa da, Rusiäneñ andağı häm Moldovadağı ğäskärlären çığaru taläbe quyıla. Näq menä şuña kürä Mäskäw andıy belderüne qabul itügä qarşı çığa. Maastricht oçraşuwında qatnaşqan Nino Burcanadze, Gruziäneñ waqıtlı prezidentı, elegräk, şuşı könnärdä Mäskäwdä Abxaziä, Acarstan häm Könyaq Osetiä citäkçeläre belän söyläşülär ütkärüwe öçen Rusiäne kisken tänqitläp çıqqan ide. Anı amerikan däwlät sekretare Colin Powell da yaqladı, ul Gruziädäge soñğı üzgäreşlärne xuplap, xalıqara cämäğätçelek şul ilneñ däwläti berdämlegen saqlap qaluğa yardäm itärgä tieş dip belderde.

Audio, Colin Powell

"Saylawlar aşa häm alardan başqa da Gruziäneñ däwläti berdämlegen yaqlaw öçen xalıqara cämäğätçelek xälennän kilgäneneñ barın da eşlärgä tieş, ä inde Gruziäneñ berdämlegen zäğifländerü yulların ezläwçe köçlärgä bernindi dä yaqlaw bulmasqa tieş" di Quşma Ştatlarnıñ däwlät sekretare. Ul şulay uq, räsmi Tbilisineñ Gruziädäge Rusiä xärbi nığıtmaların yabu telägen dä yaqlawın belderä. Mäskäw belän Tbilisi arasında 1999-nçı yılda ireşelgän kileşü, şundıy 4 nığıtmanıñ ikesen inde 2001-neñ yülenä qädär yabunı küz aldında totqan ide. Läkin Rusiä monı bik aqrın, telär-telämäs kenä üti. Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışması äzerlägän urtaq belderü ölgesendä Rusiäne, üzeneñ Gruziädäge nığıtmaların elekke kileşülärdä qaralğança, waqıtında yabuğa öndäw bar ide. Moldovağa kilgändä dä, äle 1999-nçı yılda uq Mäskäw, İstanbul oçraşuwında, üzeneñ Dnestr buyındağı ğäskärlären çığaru yöklämäsen aldı. Bu şuşı yılnıñ azağına tämamlanırğa tieş ide, läkin Rusiä yağı xäzer ölgermäyäçägen belderä. Colin Powell bu uñaydan da Mäskäwgä üz tänqiten citkerde.

Audio, Colin Powell

"Min bügen Rusiäneñ, Moldovadağı ğäskärlären tulısınça çığarıp 1999-nçı yılğı İstanbul yöklämälären ütäwe xaqında belderüwenä ömetlängän idem. Kürenä ki, Rusiä inde bolay da ozaytılğan waqıt eçendä monı eşläp ölgermäyäçäk. Küpmeder alğa kiteş bulsa da, bu çigenü bulıp tora" dip bäyäli Rusiäneñ Moldovadan üz ğäskärlären çığara almawın Colin Powell. Läkin şuşı tänqitkä qaramastan, Quşma Ştatlarnıñ da, Rusiäneñ dä diplomatları anıñ ikeyaqlı mönäsäbätlärgä ällä ni zur tiskäre tä''sire bulmas dip uylıy.

Kärim Kamal, Praga
XS
SM
MD
LG