Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 22:16

Sember ölkäsendäge Çardaqlı rayonı Ürän awılı mäktäbe 75 yıllıq yubileyen ütkärde


Çardaqlı rayonı Ürän awılı mäktäbeneñ 75 yıllıq yubileena çaqırğannar ide. Söyläşep barabız. Nigä soñ 75 yıl ğına tatar mäktäbenä? 5 yıl elek Çınlı rayonı Käşä awılı mäktäbeneñ 80 yıllığın bäyräm itkän idek. Ä bıltır ğına şul uq Çınlı rayonı Tübän Timerçän isemle çuaş awılı mäktäbeneñ 130 yıllığın räsmi räweştä bilgeläp üttelär. Çuaş mäğrifätçese, çuaşlarnı çuqındıruçı İvan Yakovlev häm Xalıq uçilişçeları inspektorı İl'ya Ul'yanov tarafınnan oyıştırılğan bu SPŞ – çirkäw mäxälläse mäktäbe - uqu yortı bulıp sanala, bezneñ mädräsälär andıy isemgä layıq tügel, bulıp çığa. Yuğisä, tatarnıñ Rusiä imperiäsendä iñ belemle xalıq bulğanı ğomummäğlüm bit. Bu turıda alman ğalime Karl Fuks ta yazıp qaldırğan. Vladimir Lenin mäğlümatları dä şunı kürsätä. Äbrar ağa Kärimullinnıñ ”Tatarskaya kniğa” kitabı da –moña dälil.

Bu turıda yubiley tantanasında da süz buldı. 75 sanına ber nul' östäsäñ dä yarıy: 750 yıldan elek ük “Qıssai Yosıf” tatar xalqınıñ östäl öste kitabı bulıp xezmät itkän iç. Ä inde Ürän awılı bu cirlärneñ Mäskäw qulına küçkäç kenä barlıqqa kilgän dip sanasañ da, mäktäpkä 350 yıl bulır ide. 1928nçe yıl isä mäktäp açılu tügel –likbez başlanğan yıl, ğäräp imlyasınnan “azat itelgän” tatarnıñ latin imlyasına küçü yılı. Ä latinnan “qotılıp” rus älifbasın üzläşterä başlawnı mäktäpkä nigez salu dip sanasañ, mäktäp tağın da yäşärä, 1938nçe yıldan soñ nibarı 65 yıl uzdı bit.

Bäyrämdä çığış yasağan Ämircan ağa Ğilmanov açıqlıq kertte: 1928nçe yıl - sovet xakimiäte röxsäte belän tözelgän binada uqi başlaw yılı ikän.

Ni genä bulmasın, Ürän awılı mäktäbe Sember ölkäsendä ana telenä mönäsäbät yağınnan iñ yaxşılardan sanala. Moña uqıtuçı veteran Ämircan ağa zur öleş kertkän. Ul üz çığışında uqıtuçılarnıñ belemen qamilläşterü institutında metodist bulıp eşlägän Rawiä Abdullinağa da tirän räxmätlären belderde. Ölkä üzägendä ana telenä qarata salqın cillär sizelü belän Rawiä xanım awıllarğa çığıp kitä häm anda mäktäp kollektivın ata-analar arasında tuğan telne saqlap qalu buyınça eş cäyelderergä öndäp yöri bulğan. Üze dä yorttan-yortqa yörep ügetläw eşe alıp barğan. Ana telenä qarata ul waqıttağı mönäsbätne Ämircan ağa tağın ber misal belän açıqladı. Bik yaxşı agitator bulğanğa, anıñ süräten KPSS rayqomınıñ Maqtaw taqtasına elärgä bulğannar. Fotoğa da töşergännär. Läkin anıñ tatar tele uqıtuçısı bulıp eşlägänen belgäç, bu fikerdän kire qaytqannar.

Ämircan Ğilmanov bügenge ana tele uqıtuçısı Älfiä Alimovanıñ eşçänlege belän qänäğät. Döres tä: Älfiä xanımnıñ uquçıları tatar tele buyınça törle olimpiadalarda yuğarı näticälär kürsätälär. Xätta Qazanda da. Älfiä xanım balalarğa ana telen iñderü belän genä çiklänmi, alarnı çın tatar milli ruxında tärbiälärgä tırışa. Monıñ öçen uquçıların tatar tarixı belän tanıştırunı da üz burıçı dip sanıy. Ana tele kabinetınıñ cihazlanışı da şunı kürsätä. Tatarça barlıq spektakl'llärne cıyıp bara, därestän tış eştä şularnı kiñ qullana. Äle “İdegäy” spektaklen ezlim, di. TNV kanalınıñ da tarixıbızğa yaqınayuı turında xıyallana: balalarnı tärbiäläwdä şuña tayanır idek, di.

Mäktäpneñ uñışlı eşläp kilüendä awıl xalqınıñ berdämlege dä yärdäm itä. Mäktäp direktorı Rawza xanım Däwlätşina üzeneñ çığışında da monı assızıqladı. “Bu bäyräm- barlıq awıl xalqı bäyräme, çönki barıbız da şuşı mäktäptän täpiläp kitkänbez”,- dide ul üz çığışınıñ başında. Häm awıl citäkçeläreneñ, maltabarlarnıñ, mäxälläneñ yärdäme turında räxmät xisläre belän söyläde.

Çığışlar küp buldı. Şuşı mäktäpne tämämlağan kürenekle şäxeslär belän ğorurlanu, layıqlı yaldağı uqıtuçılarnıñ xätiräläre, ana teleneñ xällären yaxşırtu çaraları – nigezdä, menä närsälär turında bardı süz.

Çara “Tuğan tel” cırı belän başlandı da, tämamlandı da. Başta - uquçılar säxnädä, axırda böten zal belän bergäläp. Monısı da ğibrätle küreneşter.

Ayrat İbrahim, Sember.

XS
SM
MD
LG