Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 01:10

Berektäşlärgä qarşılıqnı oyıştıru mäsäläsendä Saddamnıñ role zur bulmağan.


AQŞ häm Ğıraq citäkçeläre , Saddam Xösäinne qulğa eläkterü ildä iminlek urnaştıru tırışlığında borılış noqtası bulaçaq dip belderälär. Läki, küplär Saddamnıñ qulğa alınğandağı xäle, anıñ AQŞ köçlärenä qarşılıq kürsätü mäsäläsendä zur rol uynauına şik tudıra digän fikerdälär.

Prezident Buş Saddamnıñ qulğa alınuı yaña Ğıraq tözü yulında möhim adım dip belderde. Ğıraqnıñ tışqı eşlär ministere Xoşyar Zebari dä kiçä Parijda çaqta yasağan çığışında Saddamnıñ qulğa alınuı häm soñşı çiktä xökemgä tartıluı qarşılıq kürsätüçe partizannar öçen suğışu säbäben yuqqa çığara dip belderde.

Audio

"Min bu Saddamnı yaqlauçılar häm köräşüçelär arasında ruxi töşenkelekkä säbäp bulaçaq dip ışanam. Çünki alar ideologik ruxlandırudan mäxrum qalalar. Saddamnıñ irektä buluı, qurqu señgän küpkenä ğıraqlılarnı ilne tözekländerü eşendä aktiv qatnaşudan totlıp qalularına kitergän ide."

Saddamnıñ qulğa alınuı fetnäçelärgä psixologik orım bulaçaq dip iqrar itelsä dä, bu AQŞ häm berektäşlärenä qarşı höcümnärdä zur rol uynayaçaq dip kötelmi. Saddamnıñ inde aylardan birle qaçıp , yäşerenep yörüen häm qulğa alınğanda käräzle telefonınıñ da bulmauın küz aldında totqanda, ul berktäşlärgä qarşılıq kürsätüne oyıştıruda zur rol uynağandır dip ätüe qıyın. Londondağı Strategik tikşerenülär İnstitınıñ kontr-terror buyınça spetsialistı Jonathan Stevensonnıñ radiobız xäbärçesenä belderüenä qarağanda, anti-AQŞ operatsiälärdä Sadamnıñ idarä häm kontrol mäsäläsendä turıdan-turı role bulmağan.

Audio

"Anıñ nindi şartlarda qulğa alınuın küz alında totqanda , başkütärüdäge kontrol funksiäse yuq ide dip äytergä bula. Operatsiä belän citäkçelekne başqalar alğan bulırğa tieş."

Analizçınıñ süzlärençä, Ğıraqtağı qarşılıq kürstüçelärne ikegä bülärgä bula. Berençedän, elekke rejimğa turılıqlılar häm ikençedän, İslam militantları. Stevensonnıñ fikerençä, Saddamnıñ qulğa alınuı, kübesen çit illärdän kilgän köräşçelär täşkil itkän möselman militantlarnıñ zurıraq rol uynıy başlaularına kiter ala. Amerikan räsmi şäxesläre dä, Saddamnı qulğa eläkterü Ğıraqta köç qullanunı tuqtatuğa kitermiäçäk, läkin, qarşılıq kürsätüne zäşğiflätügä alıp bara alaçaq digän fikerdälär. Milli İminlek kiñöşçese Condoleezza Risneñ fikerençä,

Audio

"Bu köräş dävam itäçäk. Köç qullanu tuqtalmas dip kötäbez. Previligiälären yuğaltqan häm üz vatandaşları Ğıraqlılarğa qarşı terror belän şöğellängännär, bu eşne dävam itäçäklär dip kötäbez."

Yomğaqlap şunı äytergä bula. Ğıraqtağı qarşılıq kürstünı kontrol häm koordinatsiäläv mäsäläsendä Saddamnıñ turıdan-turı role zur bulmağan. Läkin, anıñ qulğa alınuınıñ qarşılıq kürsätü xäräkätenä psixologik täsire bulmıy qalmas.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG