Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 11:07

Tatarstan xalıqları telläre turındağı qanun ikençe uqılışta qabul itelde


İsegezgä töşerep ütik, 15nçe dekaber könne Tatarstan Däwlät Şurasınıñ 20nçe sessiäsendä ikençe uqılışta qabul itelgän Tatarstan xalıqları telläre turındağı älege qanun inde ber yıl elek, uzğan yılnıñ dekaber ayında eşlänelä başlağan ide. Läkin 2003nçe yılnıñ yazında respublika prokurorınıñ protestı kilü säbärple, qanun Däwlät Şurasına qädär barıp citmäde. Cäy buyı diärlek qanun östendä eş bardı, aña östämälär kertelde. Häm, nihayät, köz köne ul Tatarstan deputatları qulına kilep ireşte. Qanun berençe uqılışta inde 20nçe noyäber könne tikşerelgän ide.

Sessiädä şulay uq 2004-2013nçe yıllarğa Tatarstan xalıqları tellären saqlaw, öyränü häm üsterü buyınça däwlät programması da tikşerelde. Älege dokument 1994nçe yılda qabul itelgän däwlät programmasınıñ däwamı. Anıñ töp maqsatları – respublika xalıqları tellären saqlaw, öyränü häm üsterü öçen şartlar tudıru, Tatarstannıñ däwlät telläre bulğan tatar häm rus telläreneñ optimal’ ğämäldä yörüen tä’min itü, Tellär turındağı qanunnı ezlekle räweştä ğämälgä aşıru bulıp tora. Programmada şulay uq respublikada küpläp yäşäwçe xalıqlarnıñ tellären üsterü häm Tatarstannan çittä tatar telen saqlaw häm üsterü kebek büleklär dä bar.

Berençe uqılıştan soñ Tellär turındağı qanunğa häm däwlät programmasına nindi üzgäreşlär kertelde soñ? Bu xaqta qanun östendä eşlägän Tatarstan Ministrlar kabinetınıñ respublika xalıqları tellären üsterü bülegeneñ töp referentı Färit Gäräev söyli.

Qanun inde berençe uqılışqa uq bik äybät äzerlängän bulğanğa kürä, anı ikençe uqılışqa äzerlägändä qanunğa ällä ni zur üzgäreşlär kertergä turı kilmäde. Berençedän, qanunnı iseme Tatarstan Konstitutsiäse belän täñgälläşterep, Tatarstan respublikasınıñ däwlät telläre häm respublikadağı başqa tellär turında dip üzgärtelde. Berençe uqılışta kermi qalğan östämälär dä kertelde bu yulı. Mäsälän, ike däwlät telen dä belep, alarnı üz eşlärendä qullanuçılar öçen eş xaqına 15% östämä qaraldı. Bu tüläw turında nigezlämä Tellärne saqlaw buyınça däwlät programmasına da kertelde. Anda şulay uq kitapxanälärne milli kitaplar belän tä’min itü, “Tatarstan-Yaña ğasır” telekompaniäseneñ töbäklärdä korrespondentlıq punktların buldıru kebek büleklär buldırıldı

Äytergä kiräk, qanunnı ikençe uqılışta qabul itü bik tiz uzdı. Deputatlar qanunnı xätta tikşerep tä tormıyça, anı bertawıştan qabul ittelär. Xäzer inde respublika xalıqları telläre turındağı döresräge Tatarstannıñ däwlät telläre häm respublikadağı başqa tellär turındağı qanun öçençe uqılışta qabul itelergä tieş. Bu kiläse yılnıñ ğinwar ayında ütäçäk sessiädä bulır dip kötelä.

Gölnaz İlgizär

XS
SM
MD
LG