Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 09:01

Amerikan räsmiläre Quşma Ştatlarğa qarşı yaña xöcümnär ixtimalın belderä: ilneñ xäwef xäle "yuğarı" däräcägä kütärelde


Quşma Ştatlarnıñ Eçke İminlek İdaräse küzläw çığanaqlarınnan alğan mäglümätlärgä tayanıp, bäyräm könnärendä Amerikağa qarşı yaña xöcümnär yasalu ixtimalın belderde. İdarä başlığı Tom Ridge süzlärençä, bu xöcümnär 2001neñ 11 sintäberendägelärennän dä köçleräk bulırğa mömkin. Quşma Ştatlarda xäwef xäle "yuğarı" däräcägä kütrelde

Yäkşämbe könne aşığıç räweştä matbuğat oçraşuı ütkärep Quşma Ştatlarnıñ Eçke İminlek İdaräse başlığı Tom Ridge bolay dip belderde:

Audio (Tom Ridge)

"Quşma Ştatlarnıñ küzläw idaräläre yanawlar belän bäyle zur külämdä mäglümätlär aldı. Işanıçlı çığanaqlar bäyräm könnärendä watanıbızğa ixtimal xöcümnär turında belderä."

Tom Ridge süzlärençä, alarda bulğan mäğlümätlärgä qarağanda, terrorçılar 2001 yılnıñ 11 sintäberendä şikelle oçqıçlar qullanırğa cıyına, häm bu xöcümnär şul uq däräcädä, yä tağı da köçleräk bulırğa mömkin:

Audio (Tom Ridge)

"Bezdä bulğan mäglümätkä qarağanda çit ildäge ekstremistlar yaqın arada xöcümnär äzerli, alar fikerençä, bu xöcümnär 2 yıl elek bulğan däräcädä, yä tağı da köçleräk bulaçaq."

Şuşı mäglümätlärgä nigezlänep, amerikan prezidentınıñ iminlek kiñäşçeläre ilneñ xäwef däräcäsen ber basqıçqa kütärergä kiñäş itkän. Bush moña şunduq rizalıq birgän. Şulay itep aldağı bäyräm könnärenä Amerikada xäwef däräcäse "sarı"dan "qızıl-sarı"ğa, yağni "yuğarı" däräcägä üzgärtelde. Monnan da yuğarıraq tağın ber genä - "qızıl" däräcä bar. Anısı – terror xöcümnäre qotılğısız yä inde başlanğan bulsa iğlan itelä. 5 tös belän bilgelänä torğan xäwef sisetması Quşma Ştatlarda uzğan yılnıñ Mayında kertelde. "Qızıl" tösneñ älegä iğlan itelgäne yuq, ä menä "qızıl-sarı" inde 5nçe tapqır kertelä.

Tom Ridge soñğı yanawlarnı bik citdi, dip atadı. Anıñ süzlärençä xäzer bar il buylap köçäytelgän iminlek çaraları kürelä. Hawa alannarı, portlar, New York häm Waşingtonda mäşxür binalar köçäytelgän saq astına alına. Kisätüneñ bäyräm könnärenä turı kilüwe, älbättä, östämä mäşäkät tudıra. Bu könnärgä ber yulı 3 bäyräm turı kilde: katoliklar Raştuası, yäxüdlärneñ Hanukkası häm dä Yaña yıl. Bu bäyrämnärne amerikannar ğädättä üz ğailäläre belän, tuğannarı yanına qaytıp ütkärä. Yağni bu könnärdä bar Amerika yulğa çığa diergä bula.

Tom Ridge tögäl nindi yanawlar kilgänen häm dä nindi çaralar kürelüwen älegä açıqlamadı. Alay da Äl-Qaidä''gä işarä yasadı. Uzğan comğada Qatarnıñ Äl-Cäzirä televideniese Osama ben Laden yärdämçese Ayman Äl-Zawähri''neñ möräcägäten tapşırğan ide. Ul anda Amerikannar qayda buluğa qaramastan, Äl-Qaidä alarğa qarşı xöcümnären däwam itäçäk digän belderde.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG