Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 10:54

"Air France" üzeneñ Parisdan Los Angelesqa oçqan oçışların ike köngä tuqtatıp tora


Terror ixtimalı uñayınnan qurqu dönyanıñ Pakstan kebek totrıqsızlıq cäyelgän töbäklärendä genä tügel, bügenge könnärdä katolik Rıştuasın bäyräm itkän mul tormışlı Könbatış illärendä dä taralğan, xörmätle tıñlawçılar. Berniçä kön elek Quşma Ştatlarnıñ eçke iminlek idaräse yaña höcümnär qurqınıçı turında kisätü bäyän itkän ide. Fransiäneñ "Air France" hawa şirkäte bu uñaydan Rıştua könnärendä üzeneñ altı atlantikara oçışın tuqtatıp torırğa buldı.

Dönyadağı iñ ere hawa şirkätläre isemlegenä kergän "Air France"nıñ şul belderüwendä, 24-e häm 25-endä Parisdan Quşma Ştatlarnıñ Los Angeles şähärenä oçuçı häm annan kire qaytuçı barlığı altı yulçı oçqıçın cirdä qaldıru xaqında xäbär itelä. Hawa şirkäte birgän mäğlümatqa qarağanda, bu turıdan-turı Fransiäneñ premyer-ministrı Jean-Pierre Raffarin üteneçe belän eşlängän. Xökümät başlığın moña, amerikan yağınnan alınğan mäğlümat etärgän. İnde bilgele bulğança, Quşma Ştatlarnıñ eçke iminlek idaräse, Rıştua aldınnan häm bäyräm könnärendä yaña terror höcümnäre bula ala digän kisätü çığarğan ide. Alay ğına da tügel, amerikannarnıñ küzläw xezmäte, 24-nçe dikäbrdä "Air France" belän Quşma Ştatlarğa kilüçelär isemlegendä, terror törkemenä bäyläneşe bula alırlıq ber adämneñ buluwın açıqlağan. Bu şunda uq Fransiä xökümätenä citkerelä, ä inde fransuz yağı kilep tuğan şartlarda Paris- Los Angeles oçışların ike köngä tuqtatıp toru xaqında qarar çığara. Häm bu kire Los Angelestan Parisğa qaytuçı oçışlarğa da qarıy. Näticädä Parisda häm Los Angelesta 2 meñläp yulçı säyäxät plannarına üzgäreşlär kertergä mäcbür bula. Quşma Ştatlarnıñ maxsus xezmätläre, ilgä qarşı yänä sivil oçqıçlarnı qullanıp terror höcümnäre yasaw ixtimalı zur bulıp qala birä dip belderä. Bu uñaydan alar üzlärendä şaqtıy ışanıçlı mäğlümat buluwı xaqında äytä. Pentagondağı ber wäkil, misal öçen, CNN telekanalı xäbärçesenä, "Air France" oçqıçın yäisä Meksikadan kilüçe başqa ber oçqıçnı qullanıp höcüm oyıştıru mömkinlege amerikan yağın nıq borçıy dip belderde. Şul borçular Quşma Ştatlardağı törle hawa alannarı xezmätkärlären yulçılarnı tikşerü eşen tağın da qırıslatuğa etärä. Ayırım şähärlär atalmasa da, iminlek çaralarınıñ qırıslanuwı uñayınnan Las Vegas, New York, Waşington, şul uq Los Angeles telgä alına. Ayırım urınnarda Quşma Ştatlarnıñ eçke iminlek idaräse hawa alannarında qurqınıç mikroplar taralunı sizä alırlıq maxsus cihazlar urnaştıra digän xäbärlär dä buldı. Moñardan tış, ilneñ törle urınnarında biologik, ximik yäisä "pıçraq bomba" dip atalğan nurlanış qoralların qullanu ixtimalına cawap yözennän törle belgeçlärdän torğan xärbi törkemnär xäwef xälenä kiterelde. Alarnıñ ayırım şähärlärdä, yäğni bu oçraqta höcüm yasalu ixtimalı zur bulğan şähärlärdä urnaştırıluwı xaqında äytelmi, eçke iminlek idaräse andıy törkemnärne kiräk çaqta tiz genä ilneñ teläsä nindi poçmağına citkerä aluğa östenlek birä. Şulay itep, Könbatışta yıl buyı kötep alınğan häm nıq äzerlängän Rıştua bäyrämnäre bu yulı Amerikada şaqtıy qırıslatılğan iminlek çaraları şartlarında ütä. Bügen Pakstan prezidentı Pärwäz Möşärräfkä yasalğan höcüm Quşma Ştatlardağı iminlek borçuları sürätendä ayırım ber waqiğä kebek torsa da, 2001-nçe yılda, 11-nçe sintäbr höcümnäre aldınnan Äfğanstanda "Taliban"nıñ töp doşmanı Äxmätşax Mäsütne üterü iskä töşä. Ul çaqta ber-bersen ike kön genä ayırğan şul höcümnär üzara nıq bäylängän ide, alarnı mäğlüm "äl-Qaidä" törkeme oyıştırdı. Xäzer dä şuşı terror oyışması yaña höcümnär yasaw belän yanıy di, Quşma Ştatlarnıñ eçke iminlek idaräsen citäklägän Tom Ridge.

Kärim Kamal, Praga
XS
SM
MD
LG