Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 18:38

Rusiäneñ yaña Duması berençe utırışqa cıyılıp yaña citäkçelären sayladı


Dumanıñ räise itep, aldan kötelgänçä, "Berdäm Rusiä" citäkçese Boris Grızlov saylandı. Yaña Dumada ni barı 4 fraksiä bulaçaq. İñ zurısı – "Berdäm Rusiä" – konstitutsion küpçelekkä iä. Üzeneñ çığışında prezident Putin ildä parlamentarizmnıñ köçäyüe turında söyläde

Yaña Dumanıñ berençe utırışı turında söylägändä "berençe" süzen yış qabatlap bula, xörmätle tıñlawçılar. Sovet çorlarınnan birle berençe tapqır Rusiä Dumasında monopoliä urnaştı. Kreml taraflı Berdäm Rusiä firqäse Dumada zur küpçelekkä iä buldı. Dumanıñ berençe utırışına berençe tapqır prezident kilde. Üzeneñ çığışında Vladimir Putin Dumanıñ bu yünäleştä üzgärüwenä uñay bäyä birde:

Audio (Vladimir Putin)

"Soñğı yıllarda ildä küp närsä üzgärde. Duma üze häm dä bar il üzgärde. Säyäsi qarşılıq urınına Parlamentta konstruktiv eş barlıqqa kilde. Bu çornı bez ildä parlamentarizmnı nığıtu çorı dip atıy alabız."

Putin süzlärençä, yaña Dumanıñ töp burıçı – Rusiä xalqınıñ tormışın yaxşırtuğa yünälgän qanunnar qabul itü bulırğa tieş. Mäğärif, sälämätlek, toraq bazarı, ipoteka sistemasında üzgäreşlärne ul ayırım telgä aldı. Deputatlarğa möräcäğät itep prezident alarnı demokartik sistemanıñ ürnäge bulırğa, ildä demokratiäne üsterergä çaqırdı.

İsegezgä töşeräm, 7 dikäberdä ütkän Duma saylawların xalıqara küzätüçelär demokratiä taläplärenä turı kilmi, dip taqpan ide. Kreml taraflı "Berdäm Rusiä" anda zur ciñügä ireşte. Dumağa ni barı 4 partiä ütte, liberal qaraştağı firqälär töşep qaldı. Näticädä yaña Dumada ni barı 4 fraksiä bulaçaq. Şunıñ iñ zurısı - Berdäm Rusiä 450 urınnıñ 300-en alıp toraçaq. Bu Dumanıñ 2/3se, yağni Konstitutsiägä üzgäreşlär kertergä möminlek birgän küpçelek digän süz. Komunistlar ikençe fraksiä bulıp qalsa da, alarda ni barı 52 urın. Qalğan 2 fraksiä: Rodina belän LDPRğa 36-ar urın eläkte. Şulay itep, bu 3 fraksiäneñ barısın bergä quşıp sanasañ da alar "Berdäm Rusiä"neñ yartısına da citmi.

Bügenge berençe utırışta Dumanıñ yaña räise saylandı. Aldan kötelgänçä, ul berniçä köne elek Eçke Eşlär ministrı urınınnan kitkän, "Berdäm Rusiä" citäkçese Boris Grızlov buldı. Anıñ ike berençe urınbasarı, Lubov Sliska belän Aleksandr Jukov, şulay uq "Berdäm Rusiä"dän. Räisneñ tağın 8 ğadi urınbasarı bulaçaq. Alarnıñ 5-se älege dä bayağı "Berdäm Rusiä"dän, şul isäptän, Çallı okruğınnan saylanğan Oleg Morozov. 16 ğinwarda ütäçäk ikençe utırışta Dumanıñ komitet citäkçeläre saylanaçaq. Bu urınnarnıñ kübesen, şulay uq "Berdäm Rusiä" wäkilläre alaçaq dip kötergä kiräk.

Ber partiäneñ şundıy monopoliägä ireşüwe Duma eşçänlegenä niçek tä''sir itäçäk? Mäskäwdäge Parlamentarizmnı Üsterü Üzäge başlığı Andrey Zaxarov süzlärençä, ällä ni üzgäreş bulmayaçaq, çönki qanun çığaru eşe inde bolay da, Parlament tügel, ä Kreml qulında ide:

Audio (Andrey Zaxarov)

"Bu parlamentnıñ mie dä, yöräge dä, çittä urnaşqan, elekke Duma da prezident fatixası bulmasa ber qanun da qanul itä almıy ide."

Xäzer bu eş tağı da şomaraq baraçaq di ul:

Audio (Andrey Zaxarov)

Zaxarov süzlärençä, elekke Dumada opozitsidäge köçlär, şul uq komunistlar, qanun çığaru eşenä ällä ni yoğıntı yasıy almadı. Läkin alarnıñ hiç yuğı fiker belderü öçen mönbäre bar ide. Xäzer alar bu mönbärdän dä mäxrüm qaldı.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG