Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 14:58

2003tä terrorğa qarşı suğış yomğaqları


Terrorğa qarşı xalıqara suğışnıñ 2nçe yılı tämamlansa da kemneñ ciñgäne ber dä bilgele tügel.2003nçe yılda Al Qaida citäkçelegeneñ ike möhim äğzası şulayuq başqaları qulğa alındı. Suğut Ğäräbstäne terrorğa qarşı suğışqa quşıldı. Dönyanıñ törle urınnarında şartlawlar däwam itä. Ğıraq yaña terror oyasına äylänep bara.. 2003yılda terrorğa qarşı suğışta närsägä ireşelde .

Terrorğa qarşı alıp barılğan xalıqara suğış ikençe yılın tämamladı , qayber uñışlarğa ireşelde, Al Qaidanıñ ike tanılğan äğzası qulğa alındı ämma , küp keşeneñ häläk bulğan bomba höcümnäre ciñep çiğunıñ äle yıraqta buluın kürsätep tora. AL Qaida citäkçese Osama bin laden äle dä totılmadı. 2003 başlarında Pakstan küzläw idaräse agentları 11nçe sintäberne oyıştıruçılardan berse Xalid Şaix Möxämmädne qulğa aldı.Älege waqıtta Ul AQŞta cämäğätçelekkä bilgele bulmağan törmädä totıla. Şotlandiedä Saint Andrews Universitetı Terrorizm tikşerenüläre Üzäge direktärı Magnus Ranstorp Möxämmädneñ qulğa alınuı turında bolay dip äytte(audio) Minemçä, monıñ ähämiäte bik zur. Küz aldına kiteregez, xärbi komitetnıñ başı , qatmarlı zur operatsiälärne äzerläwçe, anıñ bulmawı Al Qaidanıñ zur külämle operatsiälär oyıştıru sälätenä bik zur orım yasıy. Möxämmäd 1998nçe yılda Kenya häm Tanzaniädäğe AQŞ ilçeleklären şartlatu häm 2000de Yemendä USS Cole-ğa höcüm oyıştıruğa qatnaşqan dip uylanıla. Ul şulayuq Pakstanda jurnalist Daniel Pearlne üterüdä rol uynadı dip şiklänelä.August ayında Tailandta Hambali iseme belän yöretelgän Riduan İsamuddin qulğa alındı. Ul İndoneziädä Jemaah İslamiyanıñ citäkçelärännän häm Al Qaidanıñ Könyaq Könçığış Aziädägä operatsiälären oyışıtıruçılarınnan berse dip farazlana. 2002nçe yılda Balidä 200dän artıq keşeneñ häläk buluına kitergän bombalaunı planlaştırğan dip şiklänelä.Ämma anıñ qulğa alınuınnan soñ şartlawlar däwam itte. Höcümnärneñ berse dä 11nçe sintäber külämendä tügel ide.Qulğa alularğa qaramastan Al Qaida häm başqa törkemnärneñ qurqınıç tudıruın kürsätep tora. 2003nçe yılda küpçelek könbatış hädäflärenä höcümnär oyışıtırılsa da qorbannarnıñ zur öleşe möselmannar buldı. Suğut Ğäräbstänendä may häm noyäber aylarında 2 toraq kompleksına höcümnär oyıştırıldı 53 keşe häläk buldı, alarnıñ zur öleşe çit il möselmannarı ide. İstanbulda noyäberda ike bomba höcümendä 60tan artıq keşe ülde .Höcüm öçen öçen cawaplılıq Al QAida belän bäyläneşe bulğan cirle törkemnärgä quyıldı. Yähud Ğıybadätxanäse , Britan Konsullğı häm Britan bankı filialına oyıştırılğan höcümnärdä ülüçülärneñ zur öleşe şulayuq möselmannar ide. Qayber belgeçlär fikerençä, terrorğa qarşı barğan xalıqara kampaniä , terrorsitlarnı yomşaq hädäflär saylarğa mäcbür itä häm bu qotılğısız räweştä möselman qorbannar sanın arttıra. İkençeläre terrorçılar möselmannarnı üterep, xalıq arasında qurqu xasıyl itergä häm şulay itterep könbatış yaqlı cirle xäkümätlärgä xalıqnıñ basımın artırırırğa tırışa dip äytä. 2003yılda Suğut Ğäräbstäneneñ terrorğa qarşı suğışta xezmättäşlek itä başlawı uñay küreneş bulıp tora. AQŞ terrorçılarnı qulğa almıy, terror törkemnären aqçalata yaqlap kilä dip suğut xökümäten tänqitläp kilde.11nçe sintäber häcümenä qatnaşqan 19 intixar terrorçısınıñ 15e çığışları belän Suğut Ğäräbstännän ide.Londonda urnaşqan patşalıq institutınıñ Yaqın Könçığış häm Tönyaq Afrika Programması citäkçese Daniel Neep radiobızğa birgän ängämädä bolay dide(audio) Waşington Suğutlarnıñ terrorğa qarşı effektiv kampaniä alıp barmawın nıq tänqitläde. Älbättä suğutlar sonğı ber niçä ayda bik zur progress yasadı. Sonğı atnalarda Riyad, Cedda häm başqa urınnarda qulğa alular buldı. Qulğa alulardan başqa suğut basmaları elek eşlämägän eş eşläp terrorda şiklänelgän 26 keşe, şulsanda ildäge Al Qaida citäkçese dip şiklänelgän şäxesneñ isemnen basıp çığardı. Gazetalar bu isemlektäge keşelärneñ qulğa alınuına yardäm itüçelärgä zur summa aqça büläkläre biräçägen belderä.Ğıraq suğışınıñ ozın möddätle täsire nindi bulır äytüe qıyın. Yıl tämamlanğanda AQŞ citäkçelegendäge koalitsiä köçläre Ğıraqta ğıysyançılarğa qarşı suğış alıp bara. Waşington anda Al Qaida belän bäyläneşe bulğan törkemnär dä suğışa dip däğwä itä.AQŞ citäkçeläre qaraşınça demokratik Ğıraq terrorğa qarşı suğışta yardäm itäçäk ,çönki yäş möselman ir at yäğni bula alaçaq terroristlar Amerikanıñ töbäktäge mäqsatlarınıñ çın buluın añlayaçaqlar.Ämma ikençeläre Ğıraqta progress bulsa da däwam itkän İzrael-Fälästin konfliktı häm küpçelek ğäräblär Amerika İzraelne yaqlıy digän qaraşta bulğanlıqtan , monıñ ähämiäte kimiäçäk dip äytä.2004nçe yıl öçen belgeçlär faraz, täxminnnär äytergä telämäsä dä , yaña qulğa alular bulaçaq häm bombalawlar däwam itäçäk dip söyli.

färidä xämit,praga
XS
SM
MD
LG