Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 15:38

Riman Ğilemxanov:«Böten närsägä bäylär kütärelä. Belgeçlär yaña kütärelülär wäğdä itä. Äle şunı da uylap quyam: könnärdän ber könne citäkçelärebezdän beräw: "Cämäğät, xezmät xaqı kütäreläçäk, bäyälär töşäçäk!" - dip äytmägäye.» Tatarstan yäşläre


Yaña 2004nçe yıl başlansa da, äle yaña gäzitlär çıqmadı. Qaysıber mäğlümat çaraları 9nçı ğinwarda soñ ğına çığa başlıybız dip kisätep quydı. Älegä bezgä, ütkän yılnıñ soñğı könnärdä çıqqan gäzit-jurnallarnı ğına aqtarırğa turı kilä.

Tatarstan yäşläre gäzite ike maymıl räsemen bastırıp «Yaña yıl kilä!», dip mäzäklär häm qotlawları bastırıp çığardı.

Şähri Qazan gäzite dä bäyrämçä töslärgä bizälep çıqtı. Anıñ berençe bitendä çırşı räseme häm Samat Ğataullinnıñ şiğere basılıp çıqtı. Şunısı ähämiätle, şiğerdä yaña yıl kilüneñ şatlığı belän bergä, bügenge zaman problemaları da çağılış tapqan. Menä ber özek:«Äydä-äydä, äy. Yaña yıl, nurıñ belän Kerle bulğan küñelläreñne paqläsäñçe. Aq bäxetlär alıp kilsäñ ide diep. Kötkännärneñ ömetlären aqlasañçı. Äy, Yaña yıl, küñellärne ruxlandırıp, Sindä illär gel mullıqta barsın ide! Suğışlar da, terrorlar da bötenläygä Qabatlanmas bulıp arta qalsın ide.»

Şähri Qazan gäzite uquçılarına menä şundıy teläklär teläde.

Tatarstan yäşläre gäzite xäbärçese Riman Ğilemxanov ütkän yılnıñ soñğı sanında, «Närsä ul yaxşı, närsä ul naçar?» digän yıllıq küzätü belän çığış yasadı. Ul kübesençä, iqtisadıy mäs’älälärgä, bäylärneñ ber tuqtawsız kütärelüenä basım yasadı. Bäyräm aldınnan käyeflär bäyrämçä tügel, dip yaza ul. Menä yazmadan ber özek :«Böten närsägä bäylär uzışa-uzışa kütärelgändä 2004 yılğa kerep barabız şikelle. Belgeçlär yaña kütärelülär wäğdä itälär. Mäsälän, it rizıqları 10-11%, söt rizıqları 6,5%, isertkeç eçemleklär 8-9%, ös kiemnäre - 15%, kul’tura-könküreş, xucalıq tovarları, cihaz – 9-9,3% kütäreläçäk. Yaña yıldan toraq-kommunal xezmät kürsätü 51% artaçaq. Menä monısı naçar. Äle şunı da uylap quyam: könnärdän ber könne citäkçelärebezdän beräw: «Cämäğät, xezmät xaqı kütäreläçäk, bäyälär töşäçäk!» - dip äytmägäye. Menä monısı äybät bulır ide.» - dip yazdı Riman Ğilemxanov üzeneñ «Närsä ul yaxşı, närsä ul naçar?» digän yazmasında.

Tatarstan yäşläre gäzite şulay uq, «Tatar awazı» bäygesendä ciñüçelärne dä bilgeläp çıqtı. Bäygegä tatarlar, millät turında yazılğan äyberlär täqdim itelde. Gäzit xäbärçeläre yazğança, avtorlar bik soñ qıymıldıy başladı. «Bäygegä täqdim iteläse yazmalar yıl axırında taba ğına kilä başladı. Şuña bäygedä qatnaşuçı mäqälälärneñ barısı da Tatarstan yäşläre gäziteneñ bitlärendä basılırğa ölgermäde. Dimäk, konkurs betmi, üzennän üze däwam itä», dip yazıp çıqtı gäzit. Bez dä, Azatlıq radiosında, matbuğat küzätülärendä şuşı «Tatar awazı» bäygesendä çıqqan yazmalarnı yaqtırtıp kildek. Daimi tıñlawçılarıbız xäterlider.

Märtäbäle jyuri da üz qararın çığardı: «Tatar awazı» konkursında Marsel Zinnatullinğa «Gulbamı, ällä Saban tuyımı?» digän äsäre öçen 1nçe urın birelgän. Bu yazma gäzit bitlärendä basılıp çıqqaç, aña cawap mäqälälär bik tiz arada kürenä başladı, matbuğat bitlärendä bäxäslär çıqqan ide. Dimäk yazma çınnan da 1nçe urınğa layıq bulğan. Raşat Nizamiğa jyuri 2nçe urınnı birgän. Zamira Lariçevanıñ «Zakon yıraq, yodrıq yaqın» isemle yazması bäygedä öçençe urın alğan. Bu xanım, üzeneñ mäqäläsendä, şähär şartlarında yäşlärneñ tatarlığın saqlap qalırğa tırışıp yörülären surätläp birgän ikän, bu eşneñ üzenä kürä modelen kürsätkän. «Cikterep Tulpar, Qrımğa!» digän mäqälä Röstäm Zaripovqa 4nçe urın alıp kilgän. 5nçe urında, Azatlıq radiosı xäbärçese – Ayrat İbrahim. Ciñüçelärne aqçalata büläklär kötä. Şulay itep, tatar canlı qälämçelär bäygese – «Tatar awazı»nıñ bıyılğı öleşe tämam. Alda bezne däwamı kötä.

Yıl axırı jurnallar öçen ayıruça cawaplı waqıt. 12nçe sannarda redaksiälär yıl däwamında basılıp kilgän äsärlärneñ isemlegen bastıra, üzençä icadi xisaplar tota. Menä Söyembikä, İdel jurnallarınıñ da dekaber sannarı qulğa kerde. Söyembikä jurnalınıñ dekaber sanı bulsa da, tışlıqta çäçäklärne kürep bula. «Aq ömetlär, aq bäxetlär, aq çäçäklär – sezgä!» digän yazudan redaksiäneñ ni säbäple bu räsemne tışlıqqa urnaştıruı añlaşıla. Jurnalnıñ başında uq, şundıy yullar uqıp bula: «Ayırılışu härwaqıt moñsu bula. Änä, 2003nçe yılnı ozatqanda da küñel urınında tügel. Şulay da bu xislärne Yaña yıl ömetläre, şatlıqları barıber yuıp töşerä»... Jurnal xezmätkärläre şulay itep, Söyembikä jurnalına tuğrılıqnı saqlağan uquçılarına räxmätlären belderä. Jurnalda şulay uq, citdi mäqälälär belän bergä 2004nçe yılğa yoldıznämä belän tanışırğa da täqdim itelä. Tabınnı äzerläw serläre, xucabikä tormışın ciñeläytä torğan yort cihazları xaqında mäğlümatlar dä bar.

İdel jurnalınıñ urıs telendäge çığarılışı da küptän tügel genä dönya kürde. Anda Rkail Zäydullanıñ «Şaman» digän ädäbi äsäre basılıp çıqtı, Äxät Ğaffarnıñ berniçä yaña xikäyäse dä şuşı jurnal bitlärendä dönya kürde. Güzäl Maqsutova « Rusiäneñ kiläçäge – İslammı?» digän yazmasında Ali Polosinnıñ Qazanğa kilüe häm biredäge oçraşular turında yazıp çıqqan. İdel dä şulay uq, 2004nçe yılda möselman bäyrämnäre häm istälekle könnär kalendare basılğan. Mäsälän, iñ yaqındağı dini bäyräm – 31nçe ğinwarğa turı kilä. Ğäräfä köne. Bu Xac qıluçılar tarafınnan Mäkkä yanındağı Ğäräfä tawına baru häm taw itägendä namaz uqu köne bulaçaq ikän. Ä fivralneñ 1sendä – Qorban bäyräme turı kilä. Ul 3 kön däwamında bilgeläp ütelä.

Bikä Timerova.

XS
SM
MD
LG