Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 19:51

Rusiä prezidentı räsmi säfär belän Qazaxstanğa kilde: Baikonurnı 2050 yılğa qädär qullanu turında kileşü imzalandı


Comğa könne Vladimir Putin ike könlek räsmi säfär belän Astanağa kilde, Qazaxstan prezidentı Nursoltan Nazarbaev belän oçarştı. Taraflar iqtisad, energtika ölkäsendä berniçä kileşü imzaladı, şul isäptän Baikonur ğäläm kompleksın qullanu turında.

Sovet Berlege tarqalğannan soñ Qazax cirendä urnaşqan Baikonur ğäläm kompleksı Rusiä öçen çit ildä utırıp qaldı. 1994 yılda Rusiä bu kosmodromnı 20 yılğa qullanışqa aldı häm Qazaxstanğa yılına 115 million dollar tüläp tora. Mäglümät çaraları, Qazaxstan bu bäyäne 200 millionğa kütärergä teli, dip xäbär itsä dä, Rusiä, moña barmas sıman. Qazaxstannıñ Aviatsiä häm Ğäläm İdaräse räise urınbasarı Askär Äbdecapparov Azatlıqqa birgän äñgämäsendä äytüençä, ğämäldäge kileşüne üzgärtü täqdimen Mäskäw kütärep çıqqan, berük waqıtta Qazaxstan mänfägätlären dä iskä alırğa wäğdä itkän. Xäzerge waqıtta Baikonur qalasında nigezdä Rusiä watandaşları yäşi. Qazaxstan yağı anda üz politsiäse, salım, tamojna räsmilären buldırırğa teli. Rusiä yağı, bu turıda ayırım memorandum tözergä täqdim itkän.

Audio (Askär Äbdecapparov)

Comğa könne Putin belän Nazarbaev şundıy memorandumğa qul quydı. Anda äytelgänçä, ike ilneñ xökümätläre şuşı yıl axırına qädär Baikonurnı qullanu turındağı kileşügä üzgäreşlär häm östämälär kertergä tieş.

"Aviatsiä häm Ğäläm Texnologiäse" isemle jurnal möxärrire Mike Taverna süzlärençä, soñğı yıllarda Rusiä ğäläm ölkäsendä Könbatış illäre belän xezmättäşlek itä, başqa xalıqara kosmodromnar qullana alsa da, ul älegä Baikonurdan waz kiçä almıy.

Audio (Mike Taverna)

"Xäzerge waqıtta Rusiäneñ Qazaxstannan başqa mömkinlege yuq. Alar kileşüne tağın kimendä 10 yılğa ozaytırğa tırışaçaq, häm şul waqıt eçendä başqa mömkinlek ezläp qarayaçaq. Qazaxstan älbättä ozınraq möddät teli. Axır çiktä bar närsä aqçağa teräläçäk."

Bügen Astanadä Putin belän Nazarbaev Baikonur ğäläm kompleksın qullanu möddäten 2050 yılğa qädär ozaytu turında dokument imzaladı. Qalanıñ möxiten saqlaw eşlären ike xökümät bergä alıp baraçaq. "Angara" isemle yaña buın raketalar öçen "Baiterek" digän yaña komleks tözeläçäk. Rusiä Qazaxstanğa berençe üz iärçenen yasap biräçäk. Şuşı iärçennän bar ilgä tele- häm radio tapşırular kitäçäk.

Monnan tış taraflar başqa ölkägä qarağan berniçä kileşü imzaladı. Rusiäneñ Lukoil häm Qazaxstannıñ QazMunaiGaz şirkätläre Kaspi diñgeze yatmaların eşkürtüdä xezmättäşlek itäçäk. İke il arasındağı çiklärne tärtipkä salu turında da dokument imzalandı.

Comğa kiçen Putin belän Nazarbaev "Qazaxstanda Rusiä yılı"n aşu tantanasında qatnaşa. Şimbä könne Putin Qazaxstannıñ yaña başqalası Astana belän tanışmaqçı.

Şulay itep Rusiä prezidentı yaña yılda berençe räsmi säfären Qazaxstanğa yasadı. Häm bu anıñ, İtar-Tass mäglümätenä qarağanda, bu möddätendä soñğı säfäre bulaçaq. Mart ayında ütäçäk prezident saylawlarına qädär Putin ildän çitkä kitergä cıyınmıy.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG