Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 21:24

AQŞ wäkilläre Tönyaq Koreanıñ atom şirkätendä bulıp kitte


Tönyaq Koreanıñ Yongbyon atom kompleksında bügen AQŞnıñ räsmi bulmağan wäkilçelege bulıp kitte. Ber yıl elek Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ qoral inspektorları Tönyaq Koreadan quıp çığarılğannan soñ – biregä äle ber çit il wäkile dä kilmägän ide. Amerikan ğalimnäre häm kongress äğzaläre yardämçelärennän torğan bu 5 keşelek törkemne Stanford Universitetı professorı John Lewis citäkli. Quşma Ştatlar Tönyaq Koreanıñ älege atom şirkätendä qoral citeşterelä dip farazlıy. John Lewis süzlärençä, amerikan wäkillärenä – telägän böten urınnarnı kürsätkännär: "Bezne tışqı eşlär ministrlığı çaqırdı. Bez aldan cibärgän isemlekne alar xörmät itep böten teläklärebezne ütäde. Bez atom töş programmasına qağılğan mäs''älälärne genä tikşermädek", dide Lewis.

Tağın ber amerikan ğalime Sig Hecker, Waşingtonğa xisap tapşırılğançı, säfär turında tulıraq mäğlümat birä almawların äytte: "Bez berniçä urında buldıq, şul sanda Yongbyonda da. Bezne qabul itkän Korea wäkilläre zur xezmättäşlek häm teläktäşlek kürsätte. İnde professor Lewis äytkänçä, min dä böten bulğan mäğlümatne sezneñ belän büleşergä telim, ämma bügen tügel" dide amerikan ğalime.

Bu delegatsiä Tönyaq Koreağa – Amerikan xökümäte wäkilçelege bularaq kilmägän. Räsmi Waşington fikerençä Tönyaq Korea ber yä ike atom bombasına iä ämma Pxenyan monı ber qayçan da raslamadı da, kire dä qaqmadı.

Pxenyannıñ atom programması mäs''äläsendä Tönyaq Korea belän Quşma Ştatları arasında kierenkelek inde 2002nçe yıldan birle däwam itä. Ul çaqta Pxenyan xalıqara kileşülärne bozıp yäşren atom programmasına iä buluın iğlan itkän ide. Şul çaqta Pxenyan Berläşkän Millätlär Oyışması inspektorların ildän quıp, başqaladan tönyaqqa taba 90 çaqrım yıraqlıqta bulğan Yongbyon atom reaktorın yañadan eşlätä başlağan ide. Bu atna başında Tönyaq Korea, ägär dä Waşington iqtisadi çikläwlärne alsa – atom programmasın tuqtatu mömkinlege turında belderde. Ämma räsmi Waşington, Pxenyan, ber nindi dä şartlar quymıyça başta ul programmanı ğamäldän çığarırğa tieş, dip sanıy. Dönyadağı ber-niçä il Tönyaq Koreanıñ atom programması tiräsendäge kierenkelekne söyläşülär aşa çişüne teli häm monıñ öçen aradaşçılıq täqdim itä.
XS
SM
MD
LG