Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 07:34

"Moscow Times" Xakamadanıñ Putinne tänqitläwe turında närsälär yaza?


Russiädä prezident kamdidatı İrina Xakamada , Putingä qarşı süz belän höcümen köçäytte. Ul " Kommersant" gazetasında basılıp çıqqan açıq xatında häm jurnalistlar belän oçraşqanda Putin bigeräk tä 2002-çe yılnıñ üktäberendä Dubrovka vaqiğäse turında döreslekne yäşerüe belän yalğanğa nigezlängän cämğiät tözede dip belderde. Bu xaqta "Moscow Times" gazetasınıñ bögenge sanında basılıp çıqqan maqäläneñ eçtälege.

Maqälädä başta Xakamadanıñ xatı turında mäğlümät birelgän. "Nord-Ost" teatr üzägendä 800 çaması räxen alğan çeçen köräşçeläre belän oçraşqan Xakamadada alar teatrnı şartlatırğa, ä xakimiätlär räxennärneñ barısın da qotqarırğa telämädelär digän täsir qalğan. Ul köräşçelär belän oçraşqannıñ ikençe könendä Putinneñ ul vaqıttağı ştab başlığı Voloşin anı yanına çaqırtqan häm mäsälägä tıqşınmasın dip kisken tonda kisätkän. Räxen aluçılarnıñ barısınıñ üterelüe dä säyer. Bu inde pärdä artında kemneñ toruın açıqlau mömkinlegen yuqqa çığarğan. Xakamadanıñ süzlärençä, dusları anıñ şäxsi iminlegenä borçılıp bu mäsäläne quzğatmasqa öndäsälär dä, ul ul vaqıttağı qorbannarnıñ ğailäläreneñprezident kandidatların bu mäsäläne açıqlarğa çağırğan möräcäğätennän soñ bu xaqta söylärgä bulğan. Xakamada, ägär dä prezident ildä diktatura tügel, ä demokratiä urnaştırırğa teli ikän, ul ildä bulıp yatqan vaqiğälär turındağı soraularğa cavap birergä tieş dip belderde. Ul vaqıttağı insident turında ber nindi tikşerenü bulmadı häm xökümät elekkeçä nindi gaz qullanılğan buluı xaqında endäşmi. Xakamada " Prezident xäqiqätne yäşereregä buldı . Bezneñ cämğiät yalğanğa nigezlängän, anda demokratiä tik formal protsedura ğına, ul yabıq häm iñ möhime qurquğa nigezlängän" dip yazğan. Xakamada elek tä Putinne tänqitlägän bulsa da, bu märtäbä ul kisken häm açıq buldı. Bälkim ul monı "Xakamada Kremlneñ doga-fatixası belän kandidatlığın quydı. Moña çaqlı citdi häm tanılğan kandidat yuq ide. Şul säbäple saylaular demokratik häm küp kandidatlı ütte digän täsir qaldıru Kremlneñ mänfäğätlärenä turı kilä" digän şikne taratu öçen eşlägänder. Xakamada Kreml belän xezmättäşlek itüe turındağı fikerlärne qätği räveştä kire qaqtı. Ul şulay uq saylaularğa boykot iğlan itü dä vatandaşlarnıñ demokratik protseduranı kire qağuların añlatqannıqtan , moña qarşı. Şul säbäple dä kandidatlığın quyıp köräşergä cörät itkän. Läkin, kandidatlıqnı quyu äle saylaularda qatnaşunı añlatmıy. İsmelekkä kerü öçen 28-nçe ğinvarğaça ike milion imza ciarğa tieş. Moña çaqlı 150 meñ imza ğına ciilğan. Mäskäv Carnegie Üzäge xezmätkäre Maşa Lipmannıñ fikerençä, ul Xakamadağa ışana , läkin, anıñ yazmışı Kreml qulında. Kreml telägän xäldä, anıñ ike milion imza ciuına qomaçaulıy ala. Läkin, Kreml öçen Xakamada qurqınıçlı kandidat tügel. İñ küp digändä ul 5 protsent tauış cia ala dip xisaplana. Şul säbäple Xakamadanıñ Putin turındağı qatı tänqite dä vazğiätne ällä ni üzgärtmiäçäk. Dubrovka vaqiğäse xalıqnı Putinnän çitläştersä ide, bu ul vaqıtta bulır ide. Şul säbäple Kremlgä Xakamadağa ayaq çalu öçen aqça häm ğayrät sarıf itärgä kiräkmäs kebek.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG