Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 10:57

Sember ölkäsendä yañadan saylawlar yaqınayuı sizelä başladı


Yañadan saylawlar yaqınayu sizelä başladı: kiräge bik şikle bulğan gäzitlär belän poçta tartmaları tula. Mäskäwdä genä tügel tağın 12 töbäktä çığa torğan 750000 tirajlı “Rodnaya gazeta»nıñ kemgä kiräge älegä bilgesez, ä menä “Region-73” digän gäzit qüätle Sember maltabarı Sergey Gerasimovnıñ saylawlarğa äzerlek başlağanın kürsätä. Töp yünäleşe – cirle xakimiätne tänqit utına totu. Läkin, nigäder, bu gäzitkä Tatarstannıñ abruyın da töşerü kiräk bulğan. İmeş, Tatarstan Mäskäwdän törle taşlamalar, “preferensiälär” aluğa ölgäşkän. Şunıñ arqasında ğına yaxşı yäşi.

Mondıy yala yağu yañalıq tügel inde. Mäğlüm demokrat-domkrat Boris Fedorovtan alıp liberal monarxist Jirinovskiyğa qädär şul sağıznı küp çäynädelär. Gebbel's äytmeşli, 1000 märtäbä qabatlanğan yalğan xaqiqätkä äylängänder inde.

Ğömer baqıyınnan birle imüçe bulıp yäşägän Sember töbägendä mondıy süz äytergä isä ayıruça oyatsız bulırğa kiräkter. Misallar – bixisap. Barlıq uñdırışlı cirlärneñ öçtän beren alabuta patşalığı itep totqanda, içmasa, Tatarstannıñ awıl xucalığı xälläre belän qızıqsınsınnar ide. Kibetlärdä Çuaşstan mayı, Tatarstan qatığı satıla. Ä Sember sıyırları, nigäder, söt birmilär. Ölkäneñ töp räsmi basması dä aptırıy: “Terlek azığı küp, salqınnar yuk – ä söte qayda soñ?” – digän isem birgän ul ölkä awıl xucalığı idäräse başlığı Vladimir Tigin oyıştırğan selektor kiñäşmäse turındağı yazmasına. Şul uq waqıtta aldınğı xucalıqlarnı sanap ütä. “Narodnaya gazeta” ul xucalıqlarnıñ citäkçelären atamasa da, beläbez: Cämil Möxetdinov, İrşat Tyukayev, Rawil Nasıyrov, Nail Gayniev.

Awıl xucalığında tatar da citäkçe bula ala. Anda çın-çınlap eşlärgä kiräk bit. Ä menä mäğärif häm mädäniät ölkäsendä – başqalar. Döres, här qağidäneñ çığarması da bula. Asfal'tnı tişep çıqqan üländäy öskä ürlägän talantlarıbız da baytaq. Ämma säläte bulmağan say belemle slujivıylar arasınnan çıqqan tatar türäläre - işleräk. Andıylarnıñ töp qoralı “nam tataram vse ravno – odin talon – dva kaşa” dip, internatsionalist ikäneñne isbatlaw öçen, üz xalqın urıslatu sazlığına österäw.

İskä alınğan yazmanıñ avtorı da tatar familiäle bändä - Mart İzmailov. Bälki bu yalğan isem genäder. Xäyer, tatar bulsa da ğäcäp tügel. Tatarstannıñ xälitkeç referendumı waqıtında Jan Mindubaev Mäskäw dairälärendä “S kem vı, tatarstansı?” digän yala yağulı yazması belän bik zur abruy qazanğan ide iç.

Şöker, dip äytik, Tatarstan Jan Mindubaevqa büläklär birmäde. Xäzer isä... “Ällä tağın salqınayamı inde hawa xälläre?” – digän soraw da tuarlıq. Härxäldä, Tatarstannı salım tülämäwdä ğäyepläp, cirle citäkçelärgä yararğa tırışqan “millätpärwär”lärneñ Qazannarda büläklänüläre Leninnıñ ikeyözle milli säyäsäte, Stalinnıñ “kadrı reşayut vse” digän ğibaräse salqınlığın sizderä. V.İ. Leninnıñ wafatı köne uñayınnan Lenin Memorial' üzägendä “Xuş, Lenin” digän kürgäzmä açıldı. Anda cirle muzey eksponatlarına östäp, Mäskäwdän kiterelgän äyberlär dä quyılğan. Mäsälän, Lenin tabutın qaplağan qızıl bayraq şundıylardan. Muzey açılu aldınnan Ölkä xakimiäte yanındağı Lenin häykälenä çäçäk bäylämnäre quyıldı.

Dimäk, Lenin yäşi, ul bezneñ yänäşädä. “Berdäm Räsäy” firqäseneñ soñğı ğämälläre dä – şuña dälil. Anıñ töbäk buyınça Säyäsi Şurası Ölkä qanunnar çığaru cıyılışı aldınnan ölkä byudjetın rasladı. Martnıñ 14endä uzaçaq saylawda Däwlät Dumasına deputatlıqqa kandidat itep, ölkä xakimiäteneñ Mäskäwdä Prezident apparatı belän elemtä buyınça wäkile Gennadi Savinkovnı rasladı. 7-dikäberdä “barısı da qarşılar” “ciñep çığuda” partiä äğzası Galina Fedorova ğäyeple dip tabıldı, çönki ul partiädän röxsät almıyça kandidat bulıp terkälgän ide. Bu xanım “partiä ustavın tupas bozğanı öçen” partiädän çığarıldı. Şulay uq ölkä üzägeneñ İdel aryağı rayonı başlığı Anatoliy Vasilyev ta quıldı. Firqäneñ cirle citäkçese Aleksandr Frolov äytüençä, “Berdäm Räsäy”gä kerüçe här türä biredä taläpçänlek häm tärtip xökem sörgänen añlarğa tieş.

Şöker, Vasilyevnı älegä eşennän qumadılar. Dimäk, älegä “YeDR” KPSSqa äwerelü yulında ğına. Konstitutsiägä “citäkçe häm yünäleş birüçe köç” turındağı matdä kertü genä kiräk. Xäyer, bu da “Berdäm Räsäy” qulında...

“Azatlıq” radiosı, Ayrat İbrahim, Sember.

XS
SM
MD
LG