Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 17:44

BMO general'' sekretarı Kofi Annan Ğıraqqa missiä cibärergä riza buldı, läkin qayber şartlar quydı


BMO Ğıraqta xakimiätne 30-nçe iyündä ğıraqlılarğa tapşıru mäsäläläsendä körçektän çığuğa yardäm itü maqsäte belän missiä cibärergä buldı. Bu xaqta oyışmanıñ general sekretarı Kofi Annan Aq Yortta prezident Buş belän oçraşqannan soñ belderde. AQŞ räsmi şäxesläre bilgelängän tarixta suverenlıqnı tapşıru mömkin bulmas kebek dip borçılalar.

BMOnıñ general sekretarı Kofi Annan prezident Buş belän oçraşqannan soñ Ğıraqqa missiä cibäräçägen belderü belän ber rättän, oyışmanıñ kiñäşçe rolen genä ütämiäçägen häm Washingtonnıñ ireşelgän näticälärgä kürä xäräkät itärgä jöklämä alırğa tieşlegen dä äytte. Annan, Berektäşlär Koalitsiäseneñ citäkçese Bremer häm Ğıraq İdarä Şurası citäkçese minem belän Nyu Yorkta oçraçqanda , BMOsı törkemeneñ yomğaqların qabul itäçäklären işarä ittelär dip äytte häm tağı bolay dide.

Audio

"Xäzer körçektän çığıp alğa taba baru öçen mömkinlek tudı."

Annan Ğıraqqa baraçaq törkem vaqıtlı xökümätneñ xakimiätne aluı öçen yul tabarğa yardäm itäçäk dip ömetlänüen dä belderde.

Audio

"Cibäreläçäk törkem Ğıraqlılarnıñ vaqıtlı xäkümät täzü mäsäläsendä nindider kompromis häm kileşügä ireşkän xäldä yartı maqsätkä ireşkän buluların añlaularına yardäm itäçäk dip ışanam."

AQŞ prezidentı Buş söyläşülärne konstruktiv dip bäyäläde häm BMOsı Ğıraqta möhim rol uynarşa tieş dip äytte.

Audio

"Min dönyanıñ kiläçäge mäsäläsendä optemist. Qayber ölkälärdä küp närsä eşlärgä tieşbez häm xäzer diqqät üzägendä Ğıraq tora häm min BMOsı anda möhim rol uynarğa tieş dip här vaqıt äytep kildem."

Töp problemma saylaular belän bäyle. Ğıraq şiğıyläre arasında zur täsirgä iä bulğan Ayatola Sistani, AQŞ häm idarä şurasınıñ 30-nçe iyündä xakimiät vaqıtlı Ğıraq xökümätenä tapşırılırğa tieş digän planın kire qağıp, saylaular ütkärüne taläp itte. Läkin, vaqıt bik qısqa häm 5 ay eçendä xalıq sanın alu, saylauçılar isemlegen äzerläv, partiälärne terkäv, saylaualdı kampaniäse öçen şartlar tudıru, iminlekne tämin itü häm saylaularnı oyıştıru mömkin bulmas kebek. BMOsıı missiäse saylaular ütkärü mömkin bulmayaçaq digän näticägä kilgän xäldä, Sistani häm taraftarlarınıñ , xalıqara oyışmanıñ nindi dä bulsa kompromiss täqdimen qabul itüläre ixtimal dip uylanıla. Mart azağına qädäre okkupatsiä koalitsiäse belän Vaqıtlı İdarä Şurası Ğıraqta AQŞ häm berktäş köçläreneñ qalu statutı turında kileşergä tieşlär. İyünnen 30-nda suverenlıq Ğıraqlılar qulına küçärgä tieş häm bu datanı üzgärtü küzdä totılmıy. Prezident Buş bu mäsäläneñ iyünän azağınnan soñğaraqqa qaluın telämi. Çönki bu AQŞta bulaçaq prezident saylaularına täsir itä ala. Şulay uq Ğıraqlılar da xakimiätneñ mömkin bulğan qädäre qısqa vaqıtta üzlärenä tapşırıluın telilär. Sistani häm taraftarları şuluq närsäne teläsälär dä, alar xakimiätne tapşıru saylaular arqılı bulırğa tieş digän pozitsiädä toralar. Cönki alar şiğıylär xalıqnıñ 60 protsentın täşkil itsä dä, vaqıtlı xökümättä proportsiäle räveştä väkillek itelmäs dip borçılalar häm saylaular bulğan xäldä, şiğıylär xakimiätkä kiler dip ışanalar. Läkin, elek äytep kitelgän säbäplärdän saylaular ütkärü mömkin bulmas kebek. Şulay BMOsınıñ missiäse bik qıyın. Anıñ misisäsen büre dä tuq, sarıq ta isän bulsın digän süzlär belän täsfirlau xata bulmas ide.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG