Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 17:37

Saw bul inde, saw bul Däwsäwit...


Pänceşämbe Tatarstan Däwlät şurasınıñ ikençe çaqırılış deputatları soñğı utırışların ütkärdelär. Däwlät Şurasınıñ 21nçe sessiäse eşen tämamladı. Deputatlarnıñ käyefe älläni şäptän tügel ide. Mäğlüm ki federal' üzäk Däwlät Şurasınıñ bu sostavı saylanğanda federal' qanunnar bozılğan dip mäxkämä qararları belän anı tarqatu xälenä citkerde. Däwlät Şurası çirattağı saylawlarnı bıyılnıñ dekabere urınına mart ayına bilgelärgä mäcbür buldı. Eş uñaylığı öçen saylawlar Rusiä prezidentı saylawları belän ber köngä 14nçe martqa bilgelände. Bu deputatlarnıñ ğomumi käyefen bilgeli torğan şartlar. Ä inde küpçelek deputatlarğa Däwlät Şurası belän bötenläygä xuşlaşu- çemodannarnı cıyu käyefe. Şulay da kiläçäk turında da qayğırtırğa kiräk-burıçlarnı ütäp, kiläse çaqırılış öçen izge eşlär eşläp qaldırırğa kiräk. Kön tärtibenä 70 mäs'älä kertelde. Däwlät Şurasınıñ reglamentına qağılışlı qanun proyektların tikşergändä genä yözläp tözätmä tıñlandı häm tawışqa quyıldı. Yıl buyı suzıp yörelgän millät öçen iñ möhim mäs’älälärne dä “aşığıç yärdäm” rejimında qararğa turı kilde. Rusiä Konstitutsiä mäxkämäsenä Rusiä federatsiäseneñ “Rusiä xalıqları telläre” turındağı qanunınıñ kirillitsada ğına yazırğa quşqan 3nçe matdäseneñ 6nçı punktın tikşerü turındağı möräcäğäte uzğan yılnıñ martınnan birle çiratın kötep yatqan. Tatarstan Konstitutsion mäxkämäse 24nçe dekaber utırışında latinğa küçüneñ xoquqlığın raslağannan soñ 2 ay ütkäç... Tatarstan prokuraturası latin imlası nigezendäge tatar älifbasın tergezü turındağı qanunnı Tatarstan Yuğarı mäxkämäsenä birgän- dide deputat Razil Wäliev. Mäxkämä utırışın 2nçe martqa bilgeläp quyğannar da inde. Deputatlar eşlär xarap ikäneñ tiz töşendelär häm monnan ber yıl elek äzerlänep quyğan möräcäğätne qabul itep quydılar. Menä şundıy templarda eşläp töştän soñ säğät öçlärdä Däwlät Şurası räise Färit Möxämmätşin yomğaqlaw süzenä kereşte. Şul dürt yıldan az ğına kübräk däwerdä Däwlät Şurası Tatarstan qanunnarın yaqlap 163nçe mäxkämä eşendä genä qatnaşqan ikän. İñ citdi qazanışlar- Tatarstan Konstitutsiäseneñ yaña redaksiäsen, “Tatarstan prezidentın saylawlar turında” häm “Däwlät Şurasın oyıştıru turında”ğı qanunnarnı qabul itü.

Däwlät Şurasınıñ soñğı utırışındağı yomğaqlaw süzen prezident Mintimer Şäymiev – moñsu käyef belän başladı. Läkin ğädätençä äkrenläp bik citdi mäs’älälärgä küçte. Däwlät Şurasınıñ konstruktiv eşe respublikada totrıqlı sotsial' säyäsi wäzğiät urnaşuğa kiterde- digän bäyä birde. Şunnan ul alda torğan eşlärgä küçep Rusiädäge soñğı waqıttağı wäzğiätkä qarata fikerläre belän urtaqlaştı... aldağı yıllarnıñ qatlawlıqları ikençe bulaçaq dide prezident. Anıñ fikerençä monı Rusiädä barğan iñ soñğı üzgäreşlärdä kürsätep tora. Rusiä prezidentı saylawlarına ber-niçä atna qalğanda Rusiä xökümäteneñ otstavkağa cibärelüe-anıñ fikerençä bu reformalarnıñ yaña etabınıñ bik qısqa möddättä bernindi xatasız qararlar qabul itüne taläp itülären kürsätä. Çönki tulayım cämğiät omtılğan yulda- demokratiä urnaştıru häm xoquqi cämğiät oyıştıru yulında kiçektergesez xäl itä torğan qomaçawlıqlar cıyıldı. Bu yuldan baru qatlawlı. Başqa alğa kitkän illärneñ häm Rusiä cämğiäte täcribäsen isäpkä alırğa kiräk. Reformalarnıñ qaya barışın açıq itep bilgelärgä waqıt citte digän fiker äytte Mintimer Şäymiev. Şuña kürä Rusiä parlamentınnan, Rusiä prezidentınnan häm yaña Rusiä xökümätennän genä tügel, ä Saylanaçaq Tatarstan parlamentınnan da, barıbızdan da xezmät taläp itelä dide Mintimer şäymiev. Şuña kürä anıñ fikerençä Rusiädäge soñğı ğämällär xalıq ike distä yıllar kötkän reformalar näticälärenä tizräk ireşü öçen eşlänelä.

Yunıs Ätnäle.

XS
SM
MD
LG