Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 18:50

Ğiraqta şiğilärneñ Aşura bäyräme waqıtında bulğan şartlawlar näticäsendä yözdän artıq keşe xäläk buldı


Kiçäge tapşıruda Ğiraqta waqıtlı konstitutsiä mäsäläsendä, nixayät, kileşügä ireşelde digän uñay xäbär citkergän idek. Ber kön dä ütmäde, Ğiraqtan qayğılı xäbärlär kilde. Sişämbedä şiği möselmannarnıñ dini bäyräme waqıtında Bagdad häm Karbala şähärlärendä ber-ber artlı yañğırağan şartlawlar näticäsendä yözdän artıq keşe xäläk buldı, tağı da kübräge cäräxätlär aldı.

Audio (xalıq tawışı)

Bıyıl Martnıñ ikesenä turı kilgän Möhärräm ayınıñ 10nçı köne şiği möselmannar öçen iñ izge könnärneñ berse sanala. Saddam çorında tıyılğan Aşura bäyrämenä Bagdad belän Karbalağa Ğiraqtan ğına tügel, kürşe ğäräp illärennän dä millionnan artıq keşe cıyıldı. Näq şul könne 13 ğasır elek Karbala yanındağı bäreleştä Möxämmät piğämbärneñ onığı Xösäyen imam üterelgän. Anıñ cäberlänep üterelüwen iskä alıp şiğilär törle yolalar, şul isäptän üzlären qamçılaw yolasın başqara:

Audio (yola tawışları)

Şuşı yola waqıtında bügen Karbalada ber-ber artlı 5 şartlaw yañğırağan. Tögäl mäglümät älegä yuq, şahitlär äytüenä qarağanda, şartlatqıçlar çüp sawıtlaırna quyılğan bulğan. Cirle räsmilär intihar xöcümçelär turında söyli. Şul uq waqıtta, xalıqqa minomettan ut açıldı diyüçelär dä bar. Qorbannar sanı tögäl mäglüm tügel, läkin tabiplar äytüençä, 100gä citergä mömkin. Yaqındağı xastaxanägä cäräxätlär alğan küp keşe kiterelgän.

Audio (ambulance tawışı)

Näq şul waqıtta başqala Bagdadta, imam Musa Äl-Qazimi törbäsendä kimendä 4 şartlaw yañğırağan, anda da qorbannar sanı şul çama, ülüçelär arasında çit ildän, äytik, İrannan kilgän möselmannar bar. Bäyräm yolasında qatnaşqan xalıqqa ut açıluğa, xalıqta panika başlanğan:

Audio (xalıq tawışı)

Bu xöcümnär öçen älegä berkem dä cawaplılıqnı üz östenä almadı, läkin alarnıñ beryulı başqarıluwı, ğämälneñ yaxşı äzerlängän buluına işarä itä. Paqstannıñ Quetta şähärendä bulğan näq şundıy xöcüm näticäsendä 40lap keşe xäläk buldı. İxtimal başqaruçılar arasında – Saddam keşelärennän alıp Äl Qaidägä qädär farazlar äytelä. Xöcümnärneñ kemgä qarşı yasaluwı turında Ğiraqnıñ İdarä Şurası äğzası İbrahim Cafari bolay dide:

Audio (İbrahim Cafari)

"Bu ğämällär Ğiraq xalqına qarşı, ilneñ bäysezlekkä, azatlıqqa taba yulına qarşı. Berük waqıtta bu - şiği häm sönni möselmannar arasında büleneş buldıru niäte: sönnilär şiğilärne, şiğilär – sönnilärne üz doşmanı itep kürsen öçen."

Ğiraqnıñ häm şiği, häm sönni häm körd citäkçeläre, bügenge ğämällärgä täniqt belderde. İdarä Şurası äğzası Adnan Paçaçi, bu ğına bezne tuqtatmayaçaq, dip belderde:

Audio (Adnan Paçaçi)

"Bäxetle, mul, yaña Ğiraq tözü eşen bez alğa taba da bergäläp däwam itäçäkbez."

İdarä Şurası ildä 3 könlek matäm iğlan itte. Dimäk, ilneñ waqıtlı konstitutsiäsen imzalaw tantanası kiçekterelä digän süz. Bu tantana çärşämbegä bilgelängän ide. Xäbär itkänebezçä, düşämbedä 60 matdädän torğan waqıtlı konstitusiä mäsäläsendä kileşügä ireşelgän ide. Anda Ğiraqta süz, din ireklege, federalizm bulaçaq, xatın-qızlarğa tigez xoquqlar bireläçäk, dielgän ide. Älege dokument nigezendä Yünneñ 30da Ğiraqta yaña xökümät bilgelänegä tieş. Küplär monı bik zur qazanış dip bäyäläde. Ber kön dä ütmäde Ğiraqta qanlı waqiğalar buldı.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG