Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 11:44

Yevropa Şurası: Törkiä reformalar mäsäläsendä progres yasadı, ämma kimçeleklär dä bar


Yevropa Şurasınıñ mäxsus komitetı Törkiä alğan yöklämälären ütäp konstitutsion reformalar ütkärüe säbäple inde anı küzätep baru kiräkmi digän näticägä kilgän.Bu xisap Törkiäneñ Yevropa Berlegenä kerü söyläşülären başlaw öçen möhim adım dip qaralsa da, xoquq yaqlaw oyışmaları Änkara äle dä azçılıqlarnıñ xoquqları , süz ireklege häm cäberläwne beterü mäsäläsendä eşlärgä tieş dip belderä.

Yevropa Şurası Küzätü Komitetınıñ xisabında Törkiä konstitutsion reformalar ölkäsendä bik zur adımnar atlap keşe xoqularınıñ torışın yaxşırttı ,Änkaranıñ iki yıl çaması waqıt eçendä ğämälgä quyğan reformaları ütkän distä yılğa qarağanda kübräk dip yazılğan. Bu xisap älbättä Yevropa berlegenä kerü söyläşüläre başlaw öçen bik ozaq kötkän Törkiäne qıyulandıra. Yevropa Şurasnıñ äğzası bularaq Törkiä sonğı 3yılda yöklämälären ütäw säläten häm qararlılığın kürsätte dip äytegän xisapta .Dokument kiläse ayda Yevropa Şurası Parlamentar Assambleyası tarafınnan raslanırğa tieş, diplomatlar bu räsmi eş kenä , raslanaçaq dip äytä. Çärşämbedä iğlan itelgän dokumentta Törkiä demokratik citeşsezleklär säbäple küzätelgän illär isemlegennän çığarılırğa tieş dip belderelä..Törkiä turındağı xisapnı äzerläwçelärdän berse Mady Delvaux-Steehres süzlärençä(audio) Bez assambleyağa Törkiä keşe xoquqları ölkäsendä bik zur progress yasağan öçen anı küzätep baru prosedurasın tuqtatırğa häm küzätüdän soñ kiñäşlär birelgän dialog başlatırğa täqdim ittek. Premyer ministırı Recep Tayyip Erdoğan xökümäte parlamenttağı absolüt küpçelekne yaxşı qullandı, şulayuq parlamenttağı opozitsiä partiäse reformalarnı här daim yaqlap , eşne tizlätte dip äytelgän xisapta . Erdoğan partiäse 2002nçe yılnıñ noyäberendä xakimiätkä kilde.Dokumentta Törkiä küp partiäle sistema urnaşqan , irekle saylawlar ütkärelgän häm xakimiätneñ büleşelgän demokratik il dip belderelä.Steehres Yevropa Şurasınıñ Törkiägä birgän kiñäşlären bolay dip añlattı.(audio) Bez Törkiägä yaña konstitutsiä qabul itergä, politsiä, xakimnärneñ keşe xoquqları xartiäsenä kübräk xörmät itüläre öçen künegülärdän ütkärü eşenä şulayuq xatın qızğa qarata köç qullanuğa qarşı köräşne däwam itergä kiñäş ittek. Ayruça törle mätbuğat häm oyışma qanunnarın reformalaw turında da täqdimnär kerttek. Xisapta xökümetneñ , xärbilärneñ säyäsätkä qatnaşuın yäğni Milli İminlek Şurasınıñ rolen kimetüe xuplana .Ämma dä läkin xisapta här närsä al da göl dip äytelmägän, anda citeşsezleklär dä telgä alına , misal öçen säyäsi partiälärneñ taratıluı şulayuq parlamnetqa kerü öçen partiälärgä bilgelängän 10%lıq busağa bik yuğarı dip tänqitlänä.Xökümät säyäsi partiä,hönär berlekläre häm mätbuğat turındağı qanunnarnı küzdän kiçerep yevropa standartlarına kileştersen dielä. Törkiä Yevropa Berlegenä kerü söyläşüläre başlaw öçen kötkän berdänber il . Analitiklar Ankara( reformalar kursına däwam itsä) Berlekneñ yıl azağındağı sumitında anıñ belän söyläşülär başlaw işaräläre bar dip belderä. Skandinavya illäre häm Niederland ilneñ xoquq standartları belän qänäğät tügel , ayruça çikläre İranğa qädär suzılğan 70million möselman yäşäğän Törkiäne Yevropa Klubına qabul itergä telämwewçelär dä citärlek. Skandinawya illäreneñ borçıluların NYta uranşqan Human Rights Watch ta çağıldıra, Ul Törkiädä bu ölkädä progres bulsa da, citärlek tügel digän qaraşta. Oyışma xezmätkäre Jonathan Sugden 2002nçe yılda Törkiädä azçılıqlar- körd telen mektäp, radio tapşırularda qullanu turında zakon qabul itelsä dä, ğämälgä quyuluı aqrın bara dide. Sugden(audio) alar körd azçılığın ğına tügel, ä anda yäşäwçe baytaq sandağı görcelärne ğäräb azçılıqların şulayuq ärmän greklarnı da qıyulandırırğa tieş.Alarnı xosusi kurslar açuları yäki teläsälär radio tapşıruları başlatuları öçen etärergä tieşlär , mondıy eşlärne ber niçä atna eçendä başlatıp bula. Yevropa Berlegenñ tışqı eşlär ministırları 8martta Änkarada cıyılıp, Törkiäneñ äğzalıq yulındağı progresın tikşeräçäk.

färidä xämit,praga
XS
SM
MD
LG