Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 21:06

Human Rights Watch amerikan xärbiläreneñ Afganistandağı eşçänlegen tänqit itä.


Human Rights Watch Afğanistandağı amerikan köçlären tiniç keşelärne başbaştaqlarça qulğa aluda, totqınnarnı cäberlävdä häm keşelärne qulğa alğanda kisgennän artıq köç qullanuda ğäyeplägän raport iğlan itte. 59 bitlek raportta bu xaqta täfsille mäğlümät birelgän. Tikşerüdä AQŞnıñ Afğanistandağı qulğa alu häm totqında totu sisteması qanunnı bozu bulıp tora digän yomğaq yasalğan. AQŞ xärbiläre bu ğäyeplävne kire qağa.

Human Rights Watch üzeneñ tikşerüen 2003-nçe häm bu yılnıñ başlarında alıp barğan. İrekkä çığarılğan totqınnar AQŞ xärbiläreneñ üzlären qıynağan, salqın urında totqan , ozaq vaqıt tezlängän köyençä torırğa mäcbür itelgänneklären beldergännär. Human Rights Watchnıñ Aziä bülege mödire Brad Adamsneñ süzlärençä,

Audio

"Afganistanda suğış belän bäyläneşe bulmağan küpkenä keşelär, taksi şöferläre, igençelär qulğa alınıp , yuğala. Bu qanunnı bozu bulıp tora häm ber ük vaqıtta ışanıçsızlıq tudıra."

Raportta şulay uq tınıç keşelärneñ xata yäisä yalğış mäğlümät säbäple başbaştaqlarça qulğa alınuları häm küpknä oçraqlarda ozaq vaqıt qulda totluları da tasfirlanğan. Afğanistandağı amerikan köçläreneñ süzçese Bryan Hilferty Human Rights Watchnıñ ğäyeplävläre döreslekne çağışdırmıy, anda Afganistannıñ äle dä suğış zonası buluı xisapqa alınmağan dip belderde.

Audio

"Alar mäsäläne häm Koalitisä köçläreneñ Afşanistanda nindi şartlarda xäräkät itülären añlamıylar bulsa kiräk. Afğanistan suğış zonası häm xärbi köçlär anda qararlı döşmanğa qarşı suğışalar."

Hilfertyneñ süzlärençä, AQŞ köçlärenä xärbi aktivlıq vaqtında xalıqara qanunnarnı ütävläre öçen kürsätmä birelgän.

Audio

"Suğış opperatsiäläre vaqıtında tieşle qäğidälär, suğışqa qarağan qanunnar ütälä."

Prezident Buş häm räsmilär AQŞ tärmälärdä totıluçılarnı cäberlämi dip ışandırsa da, ni öçender Xalıqara Qızı Xac oyışmasınan tış bäysez küzätüçelär ul qorılmalarğa kertelmilär. Qızıl Xac oyşması isä totqınnarnıñ nindi şartlarda yäşäve turında endäşmi. Çönki AQŞ belän tözelgän kileşügä esasän bu tıyılğan.

Brad Adamsnıñ süzlärençä,

Audio

"Qulğa alınğannar totılğan üzäklärdäge şartlarnı bez belmibez. Qızıl Xactan başqalarğa anda kerergä röxäst itmäv öçen säbäp yuq."

Adams Afganistanda qulda totılğannarğa mönäsäbät mäsäläsenä açıqlıq kertü AQŞnıñ mänfäğätlärenä küberäk xezmät itär ide digän fikerdä.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG