Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 03:09

Amerikan xärbiläre kitmi torıp Ğiraqnıñ yaña xökümäte möstäqil bula alamı?


Bilgele bulğança, 30 Yündä Quşma Ştatlar Ğiraqtağı xakimiätne ğiraqlılarnıñ üzlärenä tapşırırğa cıyına. Läkin amerikan xärbiläre ildän kitmi, iminlek saqlaw eşen däwam itäçäk. Yağni, ğiraqlılar tulı xakimiätkä iä bulmıy, digän süz. Ğiraqnıñ şundıy "yarım-idarä"se ışanıçlı bula alamı?

Quşma Ştatlarnıñ Ğiraqtağı xärbi räsmie general John Abizaid, uzğan atna 180nän artıq keşeneñ ülemenä kitergän şartlawlardan soñ, amerikan televideniesendä çığış yasap, Ğiraqta iminlek öçen cawaplılıq ğiraqlılarnıñ üzlärenä küçä baraçaq, dip belderde:

Audio (John Abizaid)

"Ğiraqlılarnıñ kübese bezne basıp aluçı dip qabul itkän çordan, xäzer xezmättäşlekkä küçergä kiräk. Xezmättäşlek ul eş büleşü genä tügel, ä cawaplıq büleşü dä. Kiläçäktä mondıy şartlawlarnı buldırmas öçen, Ğiraqnıñ iminlek köçläre dä, bez dä bergä eşlärgä tieş."

Alay da, soñnan Kongressta yasağan çığışında Abizaid, Ğiraqlılar üzlärenä tieşle cawaplılıqnı tiz arada ğına ala almas, dide. Yünneñ 30-nan soñ nindider xärbi strukturalar buldırılır, ämmä alar kiläse yılsız eşläp kitä almas, dide ul.

General süzlärençä, iñ awır wazğiät Ğiraqnıñ üzäk öleşendä saqlana. Saddamnıñ elekke tarafdarları tuplanğan bu töbäklärdä alarğa qarşı köräşergä teläwçelärne tabu ciñel tügel.

Ğiraqnıñ iminlek köçlärendä xäzer 200 meñläp cirle xärbi bar. Amerikannar alğa taba bu sannı bik arttırmasqa, bulğannarınıñ äzerlegen köçäytergä teli. Aña qädär ildäge wazğiätne amerikan xärbiläre kontrol itäçäk. General Abizaid fikerençä, bu däwer tağın berniçä yılğa suzılırğa mömkin. Şuşı wazğiättä, ildä çit il ğäskärläre basıp torğanda, Ğiraqnıñ yaña xökümätenä xalıqnıñ ışanıçı bulırmı, digän soraw tua. Amerikannar xakimiätne ğiraqlılarğa tapşırabız dip niçek kenä tırışmasın, berençe mäldä xalıq bu yaña citäkçelärne, Ğiraq keşeläre bulsa da, bareber Amerikanarnıñ quştannarı itep qabul itäçäk.

30 Yündä bilgelänäçägen dä, kiläse yılğa saylanaçağın da. Ğiraqlılar üz iminlegen üzläre tä''min itä başlağançı, soñğı qararnı üzläre qabul itä, üz yazmışlarına üzläre xuja bula başlağançı äle şaqtıy waqıt uzır sıman.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG