Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 09:01

Waqıtlıça yabılırmı ällä bötenläygäme?


“Açıq işeklär köne” institutnıñ tatar tele häm ädäbiäte uqıtuçıların xäzerläw fakul'tetı eşçänlegenä bağışlandı. Anda Rossiä häm Tatarstannan tatar tele uqıtuçıları, Bötendönya tatar kongressı Başqarma komitetı wäkilläre, institutnıñ möğallimnäre qatnaştı. Älege fakul'tetnıñ maqsatı – Tatarstanda yuğarı belemle bulğan, ä iñ möhime tatar telen belgän törle fän belgeçlären, mäsälän fizika, matematika uqıtuçıların uqıtıp tatar tele uqıtuçısı belgeçlegen birü, tatar tele uqıtuçılar belemen kütärü. Şulay uq fakul'tet üz eş yunäleşe itep Rossiäneñ törle töbäklärendäge tatar tele uqıtuçılarına kurslar uzdıru, häm östämä tatar tele häm ädäbiäte belgeçlegen birüne dä üz östenä aldı. Soñğısı millättäşlärebez öçen ayıruça möhim ide, çönki Tatarstannan çittä tuğan tele uqıtuçılarına qıtlıq ayıruça zur. Ä fakul'tet uqıtuçılarınıñ kileşü nigezendä urınnarğa barıp kurslar uzdıra alu mömkinlege, çittäge millättäşlärebez öçen bik qulay. Mäsälän, uzğan yılnıñ aprelendä Kurgannan 25 keşe tatar tele belgeçlegen alğan ide. “Alar öçen maxsus ike yıllıq programma eşlädek. Şunıñ buyınça uqıdılar. Xäzer alar mäktäplärdä tatar telen uqıtalar. Xätta ölkä gubernatorı Tatarstan prezidentına räxmät xatı da cibärde”, - dide cıyılışta fakul'tetnıñ uqıtuçısı Flün Musin.

Şulay uq tizdän Çiläbe häm Sverdlovski ölkäse möğallimnäre tatar tele belgeçlegen alaçaq ikän. Alarnıñ soñğı sessiäläre bara.

Monnan tış çittäge tatar tele uqıtuçıları Qazanğa kilep belemnären dä kütärep kitälär. “Açıq işeklär könendä” qatnaşqan Perm'neñ Oktäber rayonınnan Sirin Äxmätcanov “Qızğanıç, bezne biş yılğa ber genä cibärälär. Şul biş yıldan biş yılğa şatlanıp yäşibez”, - dide. Äye, Qazanğa kilgäç uqulardan tış alar törle çaralarda qatnaşalar, teatrlarğa yörilär, alar öçen maxsus oçraşular uzdırıla. Qazanğa kilgäç kenä bez kemgäder kiräklegebezne añlıybız, di alar. Çınnan çittäge tatar tele uqıtuçıları küp oçraqta üz problemaları belän yalğız qala. Mäsälän, Mari İleneñ Bäräñge rayonı tatar tele uqıtuçısı däresleklärneñ iskelegennän zarlandı. “Tatarstannan däresleklär kilä, ämma bez tatar rayonı şuña uquçılar küp – citmi alar”, - dide. Tatarstan belän Mäğärif ministrlarınıñ da üzara oçraşuların, ämma problemanıñ xäl itelmäwen bilgeläde. Şul uq Perm kilgän Sirin äfände soñğı öç yılda biş mäktäp yabıluın äytte. Ä Tübän Novgorodnıñ Pil'nä rayonı Safaday awılınnan Gölnur Nurimanova däreslärneñ qısqartıluınnan zarlanıp. “Barı fakul'tativ yäki därestä tış çara bularaq uzdırabız küp äyberne”, - dide. Qısqası, kemne genä alsañ da qayğı qapçığı buş tügel, zarlanır äyber şaqtıy. Ämma problemalar çittä genä tügel, Tatarstannıñ üzendä dä bar. Mäsälän, tatar tele häm ädäbiät fakul'tetınıñ Tatarstandağı tuğan tel uqıtuçıların yañadan äzerläw kursına möğallimnärne qabul itü tuqtıy ikän. Mäğärif xezmätkärläreneñ belemen kütärü institutı direktorı Räşit İslamşin monı waqıtlıça ğına dip añlattı-añlatuın. Äydägez üzen tıñlap qarıyq.

Älege xäl Mäğärif ministrlığı belän nindider añlaşılmawçanlıqtan kilep çıqtı. Ämma bu hiçşiksez waqıtlıça ğına bulaçaq. Çönki ber yuğarı belem alğan uqıtuçılar kire Pedagogiä universitetına barmayaçaq. Annarı bezneñ säğätlär Pedagogika universitetnıykinnan azraq tügel.

Tatarstan Mägarif ministrlığı älege xälne xäzer respublikada tatar tele uqıtuçılarında qıtlıq yuq dip añlatqan. Ämma bit fizika, geografiä häm başqa fännär buyınça yuğarı uqu yortın tämamlağan belgeçlärneñ tatar tele häm ädäbiäte buyınça tağın ber diplom alırğa teläwlären xuplarğa ğına kiräk. Çönki alarnıñ inde dönyağa qaraşları kiñräk, mäktäptä eşläw täcribäläre zurraq. Ämma Mäğärif ministrlığı kurslarda uqıp qına tatar telen öyrätü citmi, maxsus belem alırğa kiräk dip sanıy. Ägär bügen busın yapsalar, irtägä çit töbäklär belän eşläwne tuqtatmaslar dip kem äytä ala.

Landış Xarrasova.

XS
SM
MD
LG