Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 16:49

Üzbäkstan şartlawları artında närsä yata?


Xäbärlärdän işetüegezçä, bügen irtä belän Üzbäkstan başqalası Taşkentta bulğan şartlaw näticäsendä berniçä keşe xäläk bulğan. Şartlawlar Boxara şähärendä dä bulğan digän xäbärlär bar. Qorbannar sanı turında qarşılıqlı mäglümätlär kilä. Üzbäkstan räsmiläre monı aldan äzerlängän terror ğämäle dip atadı.

Düşämbe könne Üzbäkstanda bulğan xällär turında tögäl fiker yörtü qıyın, xörmätle tıñlawçılar. Yabıq cämğiätkä xas räweştä, räsmi mäglümät çaraları tınlıq saqlıy. Kön urtasında prezident İslam Kärimovnıñ çığışı iğlan itelgän ide, nindider säbäplärdän ul bulmıy qaldı. Dönya mäglümät çaraları berniçä şartlaw turında xäbär itä. Tışqı eşlär ministrı wäkile İlxam Zakirov älegä şunıñ bersen rasladı. Şahitlar äytüenä qarağanda berençe şartlaw irtänge 9-nçı yartıda Taşkentnıñ Çorsu bazarında yañğırağan. Kimendä 2 keşe xäläk bulğan, berniçä distäse yaralanğan. Xöcümne intiharçı xatın-qız oyıştırğan, xädäf itep militsiä bülegen saylağan, ülüçelär dä - militsiä xezmätkärläre dielä. Yartı säğättän, şul uq bazar yanındağı avtovokzal mäydanında tağın ber şartlaw yañğırağan, anısında da qorbannar bar, läkin sanı äytelmi. İnterfax mäglümätenä qarağanda, şul uq sägätlärdä Boxara şähärendä kimendä 2 şartlaw bulğan. Andağı qorbannar sanı bilgesez. Tışqı eşlär ministrı wäkile, ilneñ törle urınnarında terror ğämälläre oyıştıru tırışlığı yasaldı, berniçä keşe qulğa alındı, dide, ämmä östämä mäğlümät birmdäde.

Mondıy xällär Üzbäkstanda soñğı tapqır 5 yıl çaması elek bulğan ide. 99nıñ fivralendä Taşkentta bulğan şartlawlar näticäsendä 16 keşe xäläk buldı. Ul xöcümnärne üzbäk räsmiläre prezident Kärimovnı üterü tırışlığı dip atadı, häm monıñ öçen Äl-Qaidä belän elemtädä torğan dip sanalğan Üzbäkstannıñ İslam xäräkäten ğäyepläde. Bügenge şartlaw artında kem torğanı älegä bilgesez. Üzbäkstannıñ opozitsiädäge Erk partiäse citäkçese Möxämmät Salix, terror ğämällären tänqitläp çıqtı, ämmä Üzbäkstandağı säyäsi rejim mondıy ğämällärgä üze nigez tudıra dip belderde:

Audio (Möxämmät Salix)

"Bez terrorğa tänqit belderäbez, anıñ artında kem genä tormasın, ayırım şäxesme, säyäsi-dini törkemme, däwlätme. Üzbäkstandağı rejim yat fikerlärne bastıru säyäsäte belän terror öçen nigez üze tudırdı. Qayber törkemnär tınıç yul belän maqsatqa ireşä almağaç radikal yullar saylıy başladı. Näticädä terrordan ber ğäyepsez keşelär ülä. Ämmä, ber idea da terrornı aqlıy almıy, xättä däwlät terrorına qarşı köräşü ideası da."

Belgeçlär fikerençä, räsmi Taşkent şuşı säyäsäten tamırdan üzgärtmäsä, monıñ işe ayanıç xäbärlär daimi kilep toraçaq. Äytergä kiräk, Kärimov xökümäteneñ opozitsiäne bastıru säyäsäte, Üzbäkstandağı säyäsi häm dini totqınnar xäle xoquq yaqlaw oyışmaların inde küptännän borçıy. Ämmä şul da bar: terrorğa qarşı suğışta Quşma Ştatlarnıñ tarafdarına äylängän, Äfğanstan operatsiäse waqıtında Xanabad nığıtmasın qullanışqa birep torğan Üzbäk räsmiläre bu tänqitne ciñel genä kütärergä öyrände.

Ali Gilmi, Praga
XS
SM
MD
LG