Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 13:51

Xodorkovski häm Lebedev "oyışqan cinayätçel törkem" oyıştıruda häm aña citäkçelek itüdä ğäyeplänä


Rusiä prokuraturası mäğlüm eşmäkär Mixail Xodorkovski häm anıñ YUKOS şirkätenä bäyle bulğan äşnälären xäzer "oyışqan cinayätçel törkem" dip bäyäläp, alarnı 90-nçı yıllar başında Rusiädä xosusilaştıru barğanda xökümätne aldawda häm törle xärämläşülär oyıştıruda ğäyeplärgä cıyına. Prokuratura pänceşämbe könne ikençe ber YUKOS citäkçese Platon Lebedev eşen bäyän itte, anda şundıy ğäyepläwlär kiterelä.

Äle qayçan ğına yaña urıs baylarınıñ zatlılığın, näzäqätle ğädätlären gäwdäländergän, häm Rusiädä zamança eşläwçe eşmäkärlek başında toruçı sanalğan Xodorkovski häm anıñ dusların Rusiäneñ baş prokuraturası äkrenläp ğadi, küñel qaytarğıç mafiä äğzalarına äyländerep kilä, xörmätle tıñlawçılar. Üzgärtep qoru yıllarında küplär, "Sigezayaq" dip atalğan mawıqtırğıç italyan filmın qarağanda, andıy mafia barı tik İtaliädä genä bula ala dip uylasa, yalğışa - Rusiä prokuraturasınıñ atnakiç bäyän itkän mäğlümatınnan şul añlaşıla. Anda YUKOS şirkäte iäläreneñ berse Platon Lebedev, 1990-nçı yıllar başında däwlät milken xosusilaştıru barğanda, anı caylı ğına üzenä küçerü maqsatında "oyışqan cinayätçel törkem" eşendä qatnaşuda ğäyeplänä. Alay ğına da tügel, Lebedevne ğäyepläw qäğäzendä, şul törkem Mixail Xodorkovski tarafınnan oyıştırlğan häm citäklängän ide dielä. Prokuratura fikerençä, Lebedev älege törkem yardämendä Xodorkovki belän bergä Rusiä şirkätläreneñ aksiälären qulğa töşerü eşen alıp barğan. "Oyışqan cinayätçel törkem"gä Lebedev häm Xodorkovski citäkçelegendä eşläwçe "Menatep" bankı, aña bäyle başqa qayber şirkätlärneñ xezmätkärläre dä kergän dielä Rusiä prokuraturası bäyän itkän belderüdä. Ayırım alğanda anda, Lebedev däwlättän xosusilaştırılaçaq şirkätlärneñ aksiälären alu öçen qorılğan yalğan oyışmalarğa bank garantiäläre birgän dielä. Şuña kürä xäzer ul, "oyışqan törkem tarafınnan alıp barılğan külämle xärämläşülärdä, däwlät mölkätenä zian saluda, salımnar tülämäwdä, mäxkämä qararların ütämäwdä" ğäyeplänä. Prokuratura Platon Lebedev kitergän ziannıñ aqçalata külämen dä isäpläp çığarğan - ul ber milliard 200 million dollarğa tiñ bulıp çığa. Bu san, döresräge, prokuratura tarafınnan anıñ şunda uq kiñ cämäğätçelekkä bäyän itelüe bigräk tä iğtibarnı cälep itä. Xakimiatneñ şulay itep xäzer törmädä utırğan magnatqa, üz azatlığınıñ küpmegä töşä aluına işarä itüe mömkin. Mäskäwdäge yuğarı xakimiat xäzer "urtaqlaşırğa kiräk" digän kiñäşen Rusiä magnatlarına yış birä. Qayberäwlär inde tıñlıy başladı - prokuratura iğtibarınnan älegä çittä qalğan Viktor Vekselberg, misal öçen, kürenekle asıltaşçı Fabergenıñ zatlı Pasxa kükäylären satıp alıp alarnı kire Rusiägä qaytarırğa buldı. Pänceşämbe könne, baylığı belän Xodorkovskidän az ğına qalışqan Roman Abramoviç isä "Moskovski Komsomolets" basmasına, Londonda iñ zatlı utarnıñ bersen satıp alıp anı Rusiä ilçelegenä tapşırırğa cıyınaçağın xäbär itte. Beryaqtan qarağanda, Mäskäw Kremlennän kilgän signallar tieşle urınnarğa barıp citä şulay itep, läkin ikençe yaqtan, monıñ niçek eşlänüe, nindi alımnar qullanıluı demokratik cämäğätçelektä şom uyata. Prokuratura ähelläreneñ Platon Lebedev ğäyepläwlären äle mäxkämä ütkänçe ük şulay açıqtan-açıq bäyän itüe xalıqta aldan uq anıñ cinayätçe buluı turındağı fikerne nığıta, aña mäxkämägä qädär tä''sir yasıy. Xoquqi wä sivil cämğiat öçen bu xas tügel, kiresençä, yazıq närsä. Ä Rusiädä civil cämğiat qoru prezident Putinneñ, anıñ üz süzlärenä qarağanda, iñ möhim maqsatlarınnan berse bulıp tora.

Kärim Kamal, Praga
XS
SM
MD
LG