Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 01:35

Ğiraq yänä bäysez däwlät - xakimiat anda waqıtlı xökümätkä tapşırıldı


Düşämbedä dönyadağı bäysez däwlätlär sanı tağın bergä arttı, xörmätle tıñlawçılar. Cirle waqıt belän köndezge unberençe yartıda Ğiraqtağı xakimiat amerikan waqıtlı idaräsennän räsmi töstä küçeş çorı xökümätenä tapşırıldı. Başta bu yünneñ 30-ında ğına bulır dip kötelgän ide, ämma yaqlar Ğiraq bäysezlegen inde atna başınnan uq yañartırğa buldı.

Ğiraqlılar xäzer üzläreneñ soñğı yıldağı iñ ğäziz telägenä - ildäge xakimiatne yänä üz qullarına qaytaruğa ireşte. İl belän idarä itü xäzer anda waqıtlı xökümät qaramağına küçä. Läkin yuqqa ğına, xakimiatne aluğa qarağanda, anı saqlap qalu küpkä awırraq dielmi. Ğiraqnıñ yaña citäkçeläre aldında inde berençe könnän ük berniçä şaqtıy qatlawlı problema tora. Şularnıñ berse - waqıtlı xakimiatneñ üz iminlegen tä''min itü. Soñğı atnalarda häm könnärdä, bigräk tä xakimiatne tapşıru waqıtı yaqınlaşu belän, ğısyançılarnıñ amerikannar belän xezmättäşlek itkän törle ğiraq wäkillärenä höcümnäre häm ülem belän yanawları arttı. Videotasmağa yazdırılğan şundıy yanawlarnıñ bersen xäzerge waqıtlı xökümätne citäklägän Äyäd Ğälläwi dä aldı. Anda ğısyançılar anı, amerikannar bilgelägän Waqıtlı idarä şurası äğzası Ğizzetdin Sälimne ütergän tösle, intihar höcümendä yuq itü belän kisätä. Tasmadağı tawış, üzeneñ elekke qorallı höcümnäre häm "äl-Qaidä" törkemenä bäyle buluı belän tanılğan Äbu Musa äl-Zärqawineke dip farazlana. Anıñ tarafdarları üz höcümnären, ildäge xakimiat amerikannardan cirle idarägä küçügä qaramastan kiläçäktä dä tuqtatırğa cıyınmıy. Qayber küzätüçelär, Ğiraqnıñ yaña xökümätenä törle qurqınıçlar Zärqawi kebek çittän genä tügel, anıñ üz eçennän dä yanıy ala dip isäpli. Ul, soñğı aralarda xezmättäşlek itügä qarağanda kübräk üzara köndäş bulğan törle törkem wäkillärennän tora. Şuşı törkemnär älegä qädär üzara aralaşunı, amerikannar kontrol'' itkän Waqıtlı xakimiat qısalarında alıp bara ide, läkin düşämbedä inde ul da taratıldı, häm Ğiraqnıñ törle partiä wä oyışmaları şul aralaşunı xäzer üzläre genä alıp barırğa tieş bulaçaq. Londonda yäşäwçe Ğäbdelsäxip Xäkim, Ğiraq belgeçe häm xoquq saqlaw wäkile, ilneñ tarixında törle köçlärneñ xakimiatne büleşü ölkäsendä andıy täcribäse yuq dip belderä.

Audio, Ğäbdelsäxip Xäkim

"Ğiraq tarixında andıy täcribä yuq. Elek bulğan bar xakimiat tä diktatorlıq ide häm şuña kürä Ğiraq xalqı, patşa Fäysal ikençe çorınıñ bik qısqa ber öleşen sanamağanda, demokratik täcribä tuplıy almadı" dip isäpli Ğäbdelsäxip Xäkim. Borçularnı, ayırım alğanda, tönyaqtağı kördlärneñ haman da qänäğätlänmi qaluı uyata. Berläşkän Millätlärneñ Ğiraq turında qabul itkän yaña qararında, alar telägän möstäqillek garantiäse telgä alınmıy. Şuña kürä dä qayber körd oyışmaları aldan uq şunı kisätep quya, alar üzläreneñ möstäqillegen çiklärgä cıyınğan üzäk xökümät belän xezmättäşlek itmiäçäk. Älege mäs''äläneñ tulısınça Ğiraqnıñ kiläse yılda qabul iteläçäk konstitutsiäsendä xäl itelüe qaralğan. Ä aña qädär ildä, ğinwar ayında, saylawlar ütkärelergä tieş bulaçaq. Anda ilneñ küçeş çorı öçen Milli mäclese saylanaçaq, ul yaña xökümät bilgeläp, şul xökümät Ğiraqnı berençe irekle saylawlarğa alıp baraçaq. Läkin älegä Ğiraqta xakimiat itä başlağan yaña waqıtlı xökümät öçen töp burıç bulıp ilneñ häm anıñ xalqınıñ iminlegen tä''min itü tora. Cirle idaräneñ amerikannar qulınnan ğiraqlılarğa küçüe, ğadi xalıqta il kiläçägenä ışanunı arttıruğa kiterer digän ömet belderelä.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG