Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 11:03

AQŞ-nıñ xakimiätne Ğıraq waqıtlı xökümätenä tapşıruına qarata qayber reaksiälär


Washingtonnıñ politik xakimiätne irtäräk Ğıraq xökümätenä tapşıruına reaksiä dävam itä. Reaksiä uñay bulsa da, küpkenä oçraqlarda AQŞnıñ il öçen cavaplılıq xäzer Ğıraqlılar qulında digän raslau belän kileşelmi. Şulay AQŞ okkupatsiäse simvolik räveştä betsä dä, xalıqara säxnädä Ğıraq mäsäläsendä ayırmalıqlar äle dä üz köçendä qala.

. İlneñ suveren xökümäte bularaq Ğıraq dministratsiäsenä dönyadan uñış telägän qotlaular kilep tora. Fransiä prezidentı Jak Şiraqnıñ NATO summitında kiçä yasağan çığışında äytkännäre başqa qotlaularda da çağıla. Şiraq bolay digän ide

Audio

"Bez Ğıraqnıñ vaqıtlı xökümätenä uñış telibez häm Ğıraqnı ekonomik häm politik yaqtan yañadan tözügä yardäm itärgä väğdä biräbez. Älbättä, Ğıraq xalqına ilneñ yazmıın tuısınça üz qullına kiçekmiçä aluın da telibez. "

Şiraqnıñ başqa süzläre dä xalıqara reaksiädä çağılu taptı. Anıñ süzlärençä, Suveren Ğıraq xökümäten tözü Ğıraqtağı krizisnı beterü häm krizis säbäple xalıqara mönäsäbätlärdä tuğan ayırmalıqlarnı beterü öçen citärlek şart tügel.

Audio

"Bezneñ fikerebezçä, Ğıraqta suverenlıqnı tapşıru tieşle şart. Läkin, qızğanıç ki, bu tınıçlıq, stabillek, demokratiä , progress häm täräqqiät öçen citärlek şart tügel. "

Yevropanıñ başqa zur dävläte Germaniäneñ reaksiäse dä şuluq eçtälektä buldı. Germaniä kanslerı Şröder İstanbulda yasağan çığışında xakimiätne tapşırunı uñay adım dip atadı. Läkin, mona bu Washingtonnıñ BMOsınıñ Ğıraqqa qarağan rezolutsiäsen ütäve digän bäyä birde.

Audio

"Ğomumän alğanda bu uñay. Bez suverenlıqnıñ mömkin bulğan qädäre tizlek belän tapşırıluın telädek. BMOsı qararına esasän, bu 30-nçe iyünnän soñğa qalmasqa tieş ide. Älbättä, monıñ irtäräk buluın bez xuplıybız. "

Fransiä belän Germaniä AQŞnıñ Ğıraq säyäsäten qatı tänqitlävçe illär buldı häm bu alarnıñ reaksiäsendä dä çağıla. Alarnıñ qaraşı Yevropa Berlegeneñ räsmi belderüendä dä çağıldı. Anda xakimiätne vaqıtlı xökümät qulna tapşıru ozın protsestağı berençe adım ğına bulıp tora. Ğıraqnıñ üzen çın mäğnädä irekle häm demokratik il dip atauı öçen äle küp näräslär eşlänergä tieş dielgän. Ğıraqta xärbiläre bulğan Yevropa illäre , Polşa, İtaliä, Daniä xakimiät tapşıruın xupladılar. Alar elegeräk anda xärbiläreneñ toru möddäten dä ozaytqannar ide. Britaniä premiere Blair şuluq NATO, "Elekke barlıq fiker ayırmalıqları bette dip äytü döres bulmas , alar yuqqa çıamadı" dip belderde. Washington üze dä suveren Ğıraq xökümäten buldıru Ğıraqta yaki çit illärdä tänqitlärneñ tuqtaluına kiterer dip kötmi. AQŞ saqlanu ministere Donald Rumsfeld şuluq summitta jurnalistlarğa bolay dide

Audio

"Xakimiätne tapşıru belän här närsä kinättän üzgärer digän farazğa min quşılmas ide . Vaqıt ütkännän soñ xalıqnıñ xökümätne yaqlarğa teläve kürener. "

Yaqın Könçığıştağı reaksiägä kilgändä, ul uñay läkin şartlı buldı dip äytep bula. Regiondağı AQŞ berektäşläre Törkiä, Yordaniä, Kuveyt , Säud Ğäräbstan monı xupladılar. Washingtonıñ opponetları Siriä belän İran AQŞ xärbiläre Ğıraqtan çığıp kitmägän möddätçä, anda ber närsä dä üzgärmäs dip belderdelär.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG