Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 07:10

Bosniä serbları aldında dilemma: yä Karadzicne totıp birü, yä eçsez qalu


Çirattağı yazma, qayçandır iğtibar üzägendä torğan, läkin soñğı yıllarda mäğlümat çaraları bitlärennän yuğalğan Bosniä turında, xörmätle tıñlawçılar. Andağı yuğarı xalıqara wäkil Paddy Ashdown çärşämbe könne Bosniä serbları xökümätendäge 60 räsmine eşennän quıp çığardı. Şuşı qırıs ğämälneñ säbäbe - alarnıñ mäğlüm qaçqın Radovan Karadzicne qulğa alu öçen tieşle çaralar kürmäwe, xätta aña qaçıp yatuda yardäm kürsätüe.

Radovan Karadzic iseme 90-nçı yıllarda törle mäğlümat çaraları bitlärendä, televidenie häm radiotapşırularda kön sayın telgä alına ide, läkin xäzer inde anıñ kem ikänlegen bik az keşe xäterlider. Şuña da tıñlawçılarğa iskä töşerep kitü kiräkter - Karadzic Balkan suğışları waqıtında Bosniä serblarınıñ töp säyäsi citäkçese buldı. Näq menä şul eşendä ul ildäge möselman häm xorvat xalqına qarata yawızlıqlar qıluda, küpläp üterülär oyıştıruda ğäyeplänä. Bosniädäge NATO köçläre inde yıllar däwamında, xalıqara mäxkämägä tapşıru öçen anı ezläw eşen alıp bara. Paddy Ashdown çärşämbe könne, Bosniä serbları respublikasındağı 60 räsmi wäkilne, näq menä Radovan Karadzickä qaçıp yatuğa yardäm itüe öçen eşennän quarğa buldı. Şular arasında xätta parlament citäkçese Dragan Kalinic, eçke eşlär ministrı Zoran Djeric tä bar. Ashdown üzeneñ şundıy qırıs çarağa baruın bolay añlattı.

Audio, Paddy Ashdown

"Min şulay itep xakimiatneñ bar däräcälärendä, rişwätkä batqan häm kirtälär qorğan buınnarnı çistartu, suğış cinayätçelären ğadellektän yäşerü öçen cawaplı keşelärdän tulısınça qotılu çaraların kürergä buldım, bu bigräk tä Serb Demokratik partiäsenä qarıy" dip belderä Bosniädäge yuğarı xalıqara wäkil Paddy Ashdown. Anıñ şuşı qararı aldınnan, atna başında NATO illäreneñ yuğarı citäkçeläre İstanbul cıyınında, Bosniäneñ, döresräge Bosniä serblarınıñ Haagtağı xalıqara mäxkämä belän tieşle däräcädä xezmättäşlek itmäwe säbäple şul ilne älegä üzenä qabul itärgä cıyınmawın äytkän ide. Ashdownnıñ serb räsmilären eşennän azat itüe şunı kürsätä, Könbatış Radovan Karadzic häm anıñ yaqın tarafdarların nihayät mäxkämägä kiterü eşen yañadan şäbäytep cibärergä teli. Tuğız yıl elek Karadzic Bosniä suğışı waqıtında etnik çistartular ütkärüdä, şul isäptän 1995-nçe yılda Srebrenica şähäre yanında sigez meñgä yaqın möselman iren yuq itüdä ğäyeplängän ide. Paddy Ashdown süzlärenä qarağanda, ägär dä Karadzic nihayät qulğa alınıp Haagqa tapşırılsa, ul quğan 60 keşeneñ 48-e yañadan üz eşenä qayta alaçaq. Läkin Republika Srbska, yäğni Bosniäneñ serb öleşe citäkçeläre üzläreneñ Dayton kileşüläre taläplären ütärgä äzer toruın, Berläşkän Millätlär mäxkämäse belän xezmättäşlek itüen kürsätergä tieş di, andağı xalıqara wäkil Ashtown. Äle Bosniä suğışı waqıtında uq tözelgän häm Quşma Ştatlar, Rusiä, Fransiä, Germaniä wä Britaniädän torğan "elemtä törkeme" Bosniädäge yuğarı xalıqara wäkil urının buldırıp, aña zur wäkalätlär birgän ide. Londonda urnaşqan Bosniä institutı mödire Quintin Hoare äytüenä qarağanda, yuğarı wäkil idaräse ildä, Dayton kileşüendä qaralğança, bar xalıqara cämäğätçelekne, berençe çiratta Berläşkän Millätlärne häm "elemtä törkeme" illären wäkillek itä.

Audio, Quintin Hoare

Hoare, Bosniädäge yuğarı wäkilneñ qüwäte xäzer tağın da kiñäytelde, anıñ anda xakimiat buınnarındağı keşelärne eştän quu wäkaläte şik uyatmıy dip tä belderä.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG