Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 09:52

Yukosnıñ yazmışı bilgesez. Russiä xökümäteneñ bu mäsälädäge säyäsäte tänqitlänä.


Yukosnıñ 3 miliard 400 milion dolarlıq salım burıçın tüläv möddäte tuldı. Ul burıçların vaqıtında tüli almadı. Xäzer inde xökümätneñ Yukos mölkäten sata başlauı kötelä. Taraflar uzğan töndä möddät tulğançı nindi dä bulsa kompromissqa ireşä almadılar. Russiä xakimiätläreneñ Yukosqa mönäsäbäte qayber xalıqara oyışmalarnıñ häm illärneñ tänqitenä säbäp buldı. Mäskäv Yukosnı saylap alıp cazalandıruda ğäyeplänä.

Russiä xökümäteneñ Yukosqa qarşı çaraları ilneñ çit illärädge abruyına zian kiterä ala. Yevropada Ekonomik häm Täräqqiät Oyışmasınıñ bu atnada Russiä xökümäten Yukosnı saylap alıp cazalandıruda ğäyepläve turında söylägän idek. Oyışma Russiä dä yustitsiäne politik säbäplärgä esasän xäräkät itüdä ğäyepläde. Erele, vaqlı meñlägän şirkätne Yukos kebek salım tülämävdä ğäyepläp bulsa da, tik bu nefte şirkäte genä saylap alınğan. Küplär Yukos mäsäläse ekonomik cinayät belän bäylänmägän , ä Xodorkovskiy belän Putin arasındağı köç sınaşu bulıp tora digän fikerdälär. Yukos salım qanunın bozuda ğäyeplänep tik ber 2000-nçe yıl öçen genä dä 3 miliard 400 milion dolar östämä salım tülärgä xökem itelde. Ber ük vaqıtta mäxkämä Yukosnıñ banka xisapların da, mal mölkäten satuın da tuñdırdı. Mondıy şartlarda anıñ burıçların niçek tüli alaçağın añlau qıyın. Şirkät salım qanunnarın ütämäve turındağı ğäyeplävlärne kire qağa häm banka xisapları häm mölkäte tuñdırılğan möddätçä, burıçlaın tüli almauın häm näticädä bölgenlekkä töşäçägen belderä. Yukos süzçese Hugo Erikson burıçnı tüläv möddäte tulğanan soñ da, şirkät äle dä kompromis tabarğa tırışa dip äytte.

Audio

"Bez nefte çığarunı häm satunı dävam itäçäkbez. Bez kompromis tabarğa tırışabız. Läkin, banka xisapları häm mölkätebez tuñdırılğan köyençä qalğan möddätçä vazğiät qıyınlaşa baraçaq. Läkin, bez alğa sörelgän ğäyeplävlärneñ qanunilığına şik beldersäk tä, salımnarnı tülävgä yul quyğan xäl çarası tabu belän qızıqsınabız."

Yukosnıñ elekke citäkçese Xodorkovskiy dä xärämläşü häm salım tülämävdä ğäyeplänep törmädä totıla. Xosusiläşterü protsesın tänqitlävçelär, şul sanda prezident Putin, Xodorkovskiy häm başqalarnı Russiä xalqı xisabına qanunsız räveştä bayuda ğäyeplilär. Başqalar bu bazar ekonomikasına küçü öçen kiräk ide digän argument alğa sörälär. Strasburgtağı Yevropa Şurası Yukos mäsäläsen küzätep tora. Parlamentar Assambley Şurası küptän tügel genä Germaniäneñ elekke Yustitsiä ministere Sabine Löythoyser-Şnarenbergerne monıñ öçen mäxsus väkil itep bilgeläde. Ul radiobıznıñ urıs redaksiäsenä birgän ängämäsendä bolay dide

Audio

"Miña bu yıldan başlap Xodorkovskiy, Lebedev häm Piçuginnıñ qulğa alınuların küzätü mandatı birelde. Annan başqa Yukos belän bäyle här närsäne, xökem protsesın häm türmägä yabıp quyularnı küzätü öçen dä väkalätem bar. Tik Yukosqa qarşı alğa sörelgän salım tülämäv ğäyebeneñ ğadel buluın bilgeläv mäsäläsendä genä kompetensiäm yuq."

Sabine xanım may ayında Mäskävgä barıp Xodorkovskiy belän törmädä oçraşırğa niätlänsä dä, Mäskäv texnik säbäplärne alğa sörep aña vizit yasau mömkinlegen birmägän.

Audio

"Min may ayında Xodorkovskiy häm Lebedev belän törmädä oçraşu niätemne belderdem. Miña Rus kolegalarabz här närsäne tikşerdelär digän cavap birelde. Russiä xakimeneñ minem vizitıma röxsät birelmiäçäk digän qararı belderelde."

Sabine xanımnıñ belderüençä, baymı, fäqirme här kem qanun aldında tängäl bulırğa tieş. Yukos mäsäläsenä mönäsäbät ber törle tügel. AQŞnıñ Stanford Universitetınıñ Hoover İnstitutı xezmätkäre Mixail Bernstam radiobıznıñ Nyu Yorktağı xäbärçesenä Russiäneñ bu ölkädäge suverenlığı xörmät itelergä tieş dip belderde.

Audio

Xökümätneñ nindi çaralar küräçäge äle bilgesez bulğannıqtan, Yukosnıñ yazmışı da mäğlum tügel. Şulay uq Xodrokovskiynıqı da. Ul kiläse atnada mäxkämä aldına yañadan basarğa tieş.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG