Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 19:22

“Sөyемbikә” jurnalınıñ 7sаni turında şağir Rädif Ğataş söyli.


Xörmätle radio tıñlawçılar. Çirattağı şimbä matbuğat küzätüe tapşıruın başlıybız.Bu tapşıruda “Söyembikä ” jurnalınıñ iyül sanında basılğan yazmalar turında sezgä şağir Rädif Ğataş söyläp işetterer. Rädif Ğataş ul üze “Qazan utları” jurnalınıñ şiğriät ,fän häm sänğät bülegeneñ citäkçese. Xörmätle radio tıñlawçılar, matbuğat küzätüen xäzer bez yañaça alıp barabız.Sez anı xäterlägänsezder inde. Tatarstanda basılğan tatarça jurnallarğa ğalimnär häm başqa jurnal, gäzit redaksiälärendä eşlägän xezmätkärlär, yazuçılar, şağirlär küzlegennän çığıp küzätü yasıybız. Rädif äfände Ğataş uzğan ayda “Tatarstan” jurnalınıñ soñğı sanı turında fikeren äytsä, bu ayda ul “Söyembikä” jurnalı turında sezgä söylär. Ä menä “Söyembikä”jurnalınıñ iyül sanınıñ berençe bitendä Çiläbe şähärendä yäşägän İrek Sabirovnıñ “Söyembikä”dip atalğan şiğere bolayraq:
“Söyembikä”.
İpi belän suğa min riza.
Sixerläde mine, äsir itte
“Söyembikä” digän moğciza.

Çualışlar kilgäç, awır yılda,
Bulmağanda canda hiç tärtip,
Bezne “xalqıñ belän ğorurlan ” dip
“Söyembikä” tordı iskärtep.

Ber qarasañ, yänäşäbezdäge
Yämne açıp tora ul barı.
...Tatarlarnı maturlıqqa öndäp
Yäşi “Söyembikä”jurnalı.

Ä xäzer mikrofon aldında Rädif Ğataş:“Jurnalnıñ iyül sanında Sabantuylarnıñ böten dönya buylap bäyräm itep uzdırılğanı turında materiallar bastırıluı bik tabiği. İlsöyär İxsanova belän fotograf Ğazinur Krasnodar ölkäseneñ Maykop şähärendä Sabantuyda qatnaşıp, bik matur fotolar belän andağı diasporadağı tatarlar tormışın surätläsälär, ä ikençese Törkiädä İzmir şähärendä bulğan Sabantuy turındağı yazmaları bik matur küreneş. Häm şunı äytäse kilä, Tatarstanda Sabantuylar uzğan waqıtta Törkiäneñ “Çalı qoşı”serialı ataqlı kinoaktrisası Aydan Şenerneñ Qazanğa kilep töşüedä bik ähämiätle buldı.Anıñ da näsel-näsäbe uzğan ğasırda Tatarstannan kitkän tatarlardan ikän. Aydan Şenerğa “Söyembikä”neñ maxsus büläge, Baqi Urmançe eşe, “Söyembikä muyınsası”istälekkä büläk itelde.

Şulay uq jurnalda Avstraliädä yäşägän Läylä Sadrineñ“Ğomer yulı ”kitabınıñ däwamı birelä. Anda Qıtayda, “kul'turnaya revolyutsiä”çorında tatarlarnıñ awır tormışı birelä.Häm alarnıñ törlese törle illärgä, kem Törkiägä kem Avstraliägä kitep yäşägän möhacirlarnıñ tormışı surätlänä. Şunı da äytep kitärgä kiräk, Läylä Sadri ul - şağir dä. Tatarstan kitap näşriätı anıñ şaqtıy qalın kitabın bastırğan ide. Alar bezgä qunaqqa da kilgännär ide ire belän. Anıñ ire Säğit Sadri, tatar xalqına mäğlüm keşe.

Şulay uq bu sanda “Nizağ belän zolım arası” dip atalğan Mädinä Avzalovanıñ ğailädä cäberlängän , qinalğan xatın-qızlarnıñ tormışına ber yärdäm , kiñäş öçen bulıp torğan “Fatima”oyışmasınıñ eşçänlege turında material birelgän.

Xörmätle radio tıñlawçılar! Qazan şähäreneñ “Fatıyma” xatın-qızlar krizis üzäge turında bez ”Azatlıq radiosı aşa söylägän idek inde.Anıñ citäkçese Venera İbrahimova. “Söyembikä”jurnalınıñ bu sanında üzäkneñ östämä mäğlümati kiñäşläre birelä. Anda bolay dip yazılğan: (Yazmadan ber özek.) “Keşe xoquqları turındağı Konvensiäneñ 3нче häm 5нче maddälärendä bäyän itelgänçä, ber keşe dä qinaw- mısqıllawlarğa duçar bulırğa tieş tügel....Ägär dä zolımğa yulıqqansız ikän, şunduq 71-35-71 telefonı buyınça şıltıratığız. Anıñ eş säğätläre: irtänge 9 dan kiçke 4 kä qädär. Barlıq şıltıratular da anonim. Tormışığızğa qurqınıç yanağan oçraqta, ışanıç telefonı sezgä qurqınıçsızlıq planı uylap tabarğa bulışır”. Häm başqa kiñäşlär birä. “Şulay uq bu sanda bäxetle parlar turında da yazma bar. Ürnäk ğailä bulıp tä'sir itep torğan Tälğät Näcmiev belän Lemara xanımnıñ matur tormışı turında alar üzläre söylilär. Tälğät Näcmiev, ul- Tatarstannıñ Saba rayon gäzite redaktorı. Ä inde tängä munça turında R. Batullanıñ yazması bar. Ul Bolğar çorındağı, annan soñ Altın Urda çorındağı , annan inde tatarnıñ qara munçası, aq munçası, häm “Söyembikä” romanınnan Söyembikäneñ iptäş qızları belän bergä munça kergän waqiğanı surätli. Annan tağı Ufa qarğalısındağı Yenikeewlar näselennän uqıtuçılar turındağı material iğtibarğa layıq. “Qır çäçäge”isemle Räsimä Sibgatullinanıñ külämle mäqäläse turında ayırım äytep kitäsem kilä. Aqtanış rayonınıñ Baysar awılı qızı Rozaliä xanım turında bu yazma. Bügenge köndä inde märxüm yazuçı Rafael' Sibatnıñ Rozaliäğa zur mäxäbbäte, şiğerläre , xatları, aña bağışlağan äsärläre saqlana ikän. Alar bergä bula almasalar da, ber- bersen ğömer buyı yaratıp yäşägännär.Bügenge köndä Rozaliä xanımnıñ Rafael' Sibat istälegenä bağışlanğan yulları jurnalda basılğan:
Romannarğa kerer Böyek söyü!
Oçratqanğa sine söyenäm.
Zatlı söyü ide- qawışmadıq,
Atlamadıq bergä-köenäm.
Läxetlärgä qädär saqlanaçaq
İrennärdä soñğı übeşü
Ya Xodayım! Yazmış??Ni eş bu??
Şuşınıñ belän bez Söyembikä jurnalınıñ 7 sanı turındağı matbuğat küzätüe tapşıruın tämamlıybız.Sez şağir Rädif Ğataşnı tıñladığız. Tapşırunı äzerläde häm alıp bardı Mälikä Basıyr,Qazan.

XS
SM
MD
LG