Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 21:23

Senator Kerry: prezident öçen ideal'' nämzätme, ällä inde qaraşların yış üzgärtüçe säyäsmänme?


Quşma Ştatlardağı demokratlar partiäse noyäbrdä uzaçaq prezident saylawlarına üz nämzäte itep räsmi töstä senator John Kerryne çığara. Atnakiç Boston şähärendä tämamlanaçaq zur partiä cıyınınıñ töp näticäse şul. Kerry öçen bu, olı qazanışlarğa ireşü eşenä bağışlağan tormışında älegä iñ yuğarı noqta bulıp tora. Läkin anıñ köndäşläre, Aq yortta utırğan respublikannar, demokrat nämzät üzen barı tik törle çorda törle ölkälärdäge qaraşların üzgärtü belän genä tanıldı dip belderä. Xäzer bez John Kerryneñ xärbi wä säyäsi tormışına küz salıp kitäbez.

Audio, Bill Clinton

"Bez korabıbıznıñ, qıyu keşe bulğan, köymäne cil- dulqınnardan tınıç sularğa häm ayaz küklärgä alıp çığarlıq kapitanın saylarğa tieş, mäslägebez şul. Şuña da äydägez bügen bergäläşep bar Amerikağa, şuşı eşkä "John Kerryne yulla!" dip äytik" di Quşma Ştatlarnıñ elekke demokrat prezidentı Bill Clinton. Şuşı süzlären ul partiäneñ Boston şähärendä uzğan cıyınında äytte, anda töp mäs''älä bulıp, kiläse prezident saylawlarına demokrat nämzät itep senator John Kerryne kürsätü tora ide. Kerry amerikan cämäğätçelege iğtibarın berençe märtäbä yaqınça 30 yıl elek, Washingtonnıñ Vietnamda alıp barğan suğışın tuqtatuğa öndäp cälep itte. Ul waqıtta Kerry üze, äle yaña ğına Vietnamnan qaytqan, anda cäräxätlär alıp öç medal''gä layıq bulğan, kürsätkän batırlıqları öçen berniçä märtäbä maqtalğan xärbi diñgez köçläre xezmätkäre ide. Uñışlı diplomat ğailäsennän bulğan, şaqtıy yaxşı belem alğan John Kerry Vietnam suğışına üze teläp, ilenä şunda xezmät itü kiräklegenä ışanıp kitä. Läkin anıñ şuşı qaraşları Vietnamda kisken üzgärä, ul yaqın duslarınıñ ülemenä kitergän şuşı suğış berençe çiratta säyäsätçelärgä kiräk, ä alar Könyaq Aziä demokratiäsen qotqaruğa qarağanda kübräk üz mänfäğätlären qayğırta digän fikergä kilä. Kire Quşma Ştatlarğa qaytqaç Kerry suğışqa qarşı çıqqan Vietnam veterannarı oyışmasına kerä, anıñ kürenekle ähelenä äylänä, 1972-nçe yılda şul oyışma isemennän Senatnıñ tışqı mönäsäbätlär komitetında uzğan tıñlawlarda qatnaşa. Şul uq yılda ul Kongressqa saylanırğa tırışıp qarıy, läkin ottıra, şunnan soñ xoquq mäktäbenä uqırğa kerä, tuğan Massachusetts ştatında prokuraturada eşli başlıy häm anda üzen osta citäkçe, oyışqan cinayätkä qarşı ayawsız köräşçe itep tanıta. 1984-nçe yılda John Kerry nihayät Massachusetstan senator bulıp saylana häm xäzerge waqıtta üz ştatın anda inde dürtençe märtäbä wäkillek itä. Amerikan prezidentı bulu öçen köräşen ul, Vietnam suğışı qaharmanı, uñışlı prokuror, kiñ qaraşlı senator bularaq alıp bara. Saylawaldı bäxäsläre üzägendä Ğiraq suğışı tora häm John Kerry xäzerge prezident George Bushnıñ bu ölkädäge säyäsäten qatı tänqitli. Anıñ fikerençä, Bush Ğiraq suğışın başlar aldınnan bar diplomatik mömkinleklärne dä faydalanmağan, häm anıñ şuşı xataları xäzer "äl-Qaidä" kebek törkemnärneñ Amerikağa höcüm yasaw ixtimalın tağın da arttıra, çönki ildäge eçke iminlekne nığıtuğa kiräk aqça Ğiraq suğışına kitep bara. Kerry zamanında, prezident Bushqa, ul üze kiräk dip tapqan oçraqta Ğiraqqa qarşı köç qullanunı röxsät itkän qararnı yaqlağan ide. Kerryneñ respublikan köndäşläre anıñ şundıy qarşılıqlı ğämällären tänqitläw häm küpertü yulın sayladı. Äle fivral ayında uq prezident Bush bolay digän ide:

Audio, George Bush

"Demokrat nämzätlär qaraşları törle bulğan bik qızıq ber törkem ul - salımnarnı töşerü ölkäsendä dä, moña qarşı buluda da, Tönyaq Amerikadağı irekle säwdä kileşüen yaqlawda da, aña qarşı da, Ğiraqnı azat itüdä dä, aña qarşı çığuda da. Häm bolarnıñ barısı da Massachusetstan saylanğan ber senatordan işetep bula" di prezident Bush, üzeneñ töp demokratik köndäşe John Kerry turında. Kerry tarafdarları isä, ul tirän fikerle keşe, häm dönyanı Bush şikelle aq-qaralı itep kenä kürmi dip belderä. Älegä qädär ütkärelgän fiker beleşü näticäläre, Bushnıñ da, Kerryneñ dä yaqınça ber çama yaqlanuın kürsätä. Amerikan saylawçılarınıñ şaqtıy öleşe kem öçen tawış biräçägen älegä xäl itmägän. Alar Bushtan küñele qaytqanın äytsä dä, üzläreneñ Kerrygä dä ällä ni ise kitmäwen belderä. Demokratlarnıñ Boston cıyını Kerryneñ abruyın kütärä, anıñ respublikan köndäşläre alğa sörgän "ul ezleksez säyäsätçe, qaraşların üzgärtä" digän süräten cimerügä yardäm itä ala.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG