Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 14:50

Ufanıñ borınğılığın isbat itärgä tırışu yulında Qazannan könläşülär qalqıp çığa


Başqortstan tatar milli oyışmaları respublikta tatar telenä dä däwlät tele statusı alu öçen referendum ütkärügä äzerlek xästärlege belän yörsä, başqort milli oyışmaları Ufanıñ Qazannan da borınğıraq şähär buluın isbatlaw xıyalları belän yanıp yäşi. Bötendönya Başqort qorıltayı täqdime belän bu çärşämbedä ütkärelgän urtaq kiñäşmäsendä qayber başqort milli xäräkäte oyışmaları wäkilläre Ufağa räsmi tanılğan 430 yıl ğına tügel, ä kimendä 1 meñ yarım yıl ikänlegen raslaw öçen berlektä nıqlı eş başlarğa kileşkän. Tar dairädä genä ütkän bu oçraşuda başqort milli oyışmaları citäkçeläre äle Ufa üzägendä barğan arxeoloğıyk tikşerenülärne tağın da nığraq kiñäytü öçen respublik Xakimiätlärenä möräcägät äzerläw kiräklegen assızıqlağan. Respublikanıñ yuğarı türälärenä möräcägät itü zarurlığın başqort cämägätçelek oyışmaları başqalada arxeoloğıyk tikşerenülär alıp barılırğa tieşle urınnarda kiñ tözeleş eşläre cäyelderelü belän bäyläp añlata. Tözeleş oyışmaları üzlärenä yaña binalar tözü öçen bülengän mäydannarnı, älbättä inde, tarix qatlamnarın aqtaruçılarğa birergä telämi. Tözüçelärgä bügenge iqtisad, finans mäsäläläre möhim – başqala üzägendä här kwadrat metr altın bäyäse tora.

Älbättä, başqort milli oyışmaları Ufanıñ borınğı şähär buluın isbatlaw öçen, arxeoloğiä tikşerenülären kiñ cäyelderü mömkinlekläre sorap, Xakimiätlärgä möräcägät itär. Ämma alarnıñ ğozerenä respublik türäläreneñ qolaq saluı ğına ikele.

Şul uq waqıtta respubliknıñ başqort telle matbuğat basmalarında Ufanıñ Qazannan da borınğıraq şähär buluı xaqında yazmalar sanı, yañğırdan soñ çıqqan gömbälär kebek, artqannan-arta bara. Häm şunısı iğtibarnı cälep itä. Başqort ğälimnäre dä, jurnalistlar da ul yazmalarda Ufanıñ borınğı şähär buluı turında isbat itärgä tırışıp, ber ük waqıtta Qazan şähärenä tibep kitüne üzläreneñ moqatdäs burıçı dip kürä. Moña misal itep, başqort telendä çığuçı «Yäşlek» gäziteneñ soñğı sanın kiterergä mömkin. 5 august sanında bu gäzit şuşı temğa «Baş qalabız Öfö – Başqort isemle baş qala» dip isemlängän yazma bastırdı. Ul şundıy kereş süze belän açılıp kitä:

"Tarixçılar Ufanıñ 1500 yıllıq tarixı barlığın isbatlıy, ämma bez anıñ 430 yıllığın bilgelädek. Şul uq waqıtta Tatarstannıñ başqalasında arxeoloğıyk tikşerenülär waqıtında 1000 yıl elek suğılğan çex täñkäse tabıluına bäyläp kenä, Qazannıñ 1000 yıllıq yübileyen, Rusiä byüdjetınnan ällä küpme aqçalar bülderep, Xökümät räise Mixäil Fradqovnı oyıştıru qomitetı räise itep, dönya kimälendä şawlatıp bilgelärgä cıyınalar."

Şulay itep, Başqortstannıñ başqort telle matbuğatında Ufanıñ bik borınğı şähär buluın xalıq mienä señderergä tırışıp yazğan mäqälälärdä, ni öçender, Qazannıñ 1 meñ yıllığın ütkärergä äzerlänüennän könläşü xisläre dä östenlek itä. Andıy yazmalar Qazanğa qarata törle kinayalär, mısqıllı kölülär belän tulı bula. Başqort ğälimnäre, Tatarstandağı qolleğaları Qazannıñ 1 meñ yıllığı ber çex täñkäse tabıp qına, bik ansat raslap quydılar, digän fikerne alğa sörä häm cämägätçelek añına da şundıy uydırmanı señderergä tırışa. Mondıy çaqta nindider könläşülärgä köç sarıf itkänçe, barlıq tırışlıqnı Ufanıñ borınğılığın isbat itügä yünältsälär, xäyerleräk bulır ide kebek.

XS
SM
MD
LG