Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 11:25

Hirat tiräsendä atışlar tuqtaldı


Äfğänstanda saylawlar yaqınlaşıp barsa da törle törkemnär arasında qorallı bäreleşlär däwam itä. İlneñ köbatışındağı Hirat wilayäte başlığı İsmail Xannıñ şäxsi qorallı törkeme belän töbäktäge köndäş suğışçan törkemnär arasında bäreleş bara. Alarnı tuqtatu öçen Qabuldan meñyarım keşelek xökümät ğäskäre cibärelä. Äfğän armiäse Hirat yanında uzğan şimbädäge qanlı bäreleşlär urını bulğan xärbi hawa bazasın inde üz kontrolenä aldı.

Äfğän saqlanu ministrlığı süzçese Zahir Azimi äytüençä, Hirat wiläyätendäge bu atışlar berniçä doşman törkemneñ Hirat gubernatorı İsmail Xanğa höcüm oyıştıruı belän başlanıp kitkän.

AUDİO: Hiratqa 3 yaqtan höcüm itkännär. Tönyaq, Könyaq häm Könçığıştan. Häm Saqlanu Ministrlığına kilgän soñğı mäğlümätkä qarağanda 22 äfgän üterelgän.

Bu bäreleşlärdä Prezident Xämit Qarzay İsmail Xannı yaqlıy. Xan Hirat töbägeneñ xoquqıy gubernatorı häm aña höcüm itü Äfğän däwlätenä höcüm itü di Qarzay. Qarzay şulay uq Äfğän Däwlät Armiäsennän häm Däwlät Politsiäsennän meñyarımlıq ğäskär cibärü üzäk xökümätkä üzen yaña bäreleşlärdän saqlarğa yardäm itäçäk di.

Hirattan könyaqtaraq Şindand rayonı Amanulla Xan citäkçelgendäge paştun suğışçan törkeme qulında. Amanulla Xan İsmail Xannıñ küptänge doşmanı. Şuşı bäreleşlärdä qatnaşuçı Amannulla Xan radiobıznıñ äfğän redaksiäsenä bu bäreleşlär öçen üzeneñ cawaplı bulmawı turında belderde. Ul İsmail Xanğa qarşı höcümdä qatnaşuın tanıy. Ämma bez ul höcümgä İsmail Xannıñ süzçese Nasir Alevi üz qaramağıbızdağı cirlärdän çigenüne taläp itkännän soñ ğına quşıldıq di.

AUDİO: Bez Alevinıñ Şindand rayonınnan çigenü turındağı ul taläben qabul itä almıybız. Bez suğışırğa da, atışırğa da telämibez. Bez berqayçan da suğış telämädek. Ägär bezne suğış başlawda ğäyeplilär ikän, bez ikebez dä mäxkamägä barırğa häm kemneñ cawaplı buluın mäxkamä qarar itärgä tieş. Ägär dä bez mäxkamägä barsaq, minemçä, Hirattağı bu problema çişeläçäk.

Amanulla Xan äytüençä, bu atışlarnıñ töp säbäbe İsmail Xan qaramağındağı, küpçelegen etnik taciqlar täşkil itüçe qorallı köçlärneñ töbäktä keşe xoquqları bozuı.

AUDİO: İsmail Xan bezgä monda üz xoquqlarıbıznı birmi. Ul xalıqnı räncetä, qurqıta, anıñ suğışçıları xätta ölkän yäştägelärne dä üterde. Könbatış Äfğänstandağı 5 wilayätneñ barsında da, Nimruz, Farah, Bağdis, Ğowr häm Hiratta härkem monı belä.

Amanulla Xan şimbä könge höcümne min Hirattan tönyaqta häm könçığışınta urnaşqan wiläyätlärneñ gubernatorları belän koordinatsiälädem di.

AUDİO: Min Ğowr häm Bağdis gubernatorları belän dä, Hiratta İsmail Xanğa qarşı bulğan keşelär, xärbi citäkçelär belän dä bergäläp eş itäm.

Ämma Gowr gubernatorı İbrahim Malikzadä Azatlıq radiosına bu bäreleşlärgä qatnaşmawın belderde. Saqlanu Ministrlığı süzçese Azimi äytüençä, üzäk xökümät Malikzadädän bu bäreleşlär turında sorağan häm anda da Malikzadä bäreleşlärgä qatnaşmawın äytkän.

İlneñ könbatışında İsmail Xan belän Amanulla Xan arasında, häm başqa suğışçan törkemnär citäkçeläre arasındağı bu doşmanlıq elekke yıllardan birle kilä. Hirat tiräsendä yäşäwçelär üz cirläreneñ häm milekläreneñ äledän äle yä tege yä bu küçmä suğışçan törkem tarafınnan tartıp alınuına zarlanıp kilä.

İke yıl elek Aşığıç räweştä cıyılğan ilküläm Olı mäcles Loya Cirğa Karzainı küçeş çorı prezidendı itep bilgelägännän soñ Karzai kürşe İrannan kertelä torğan tawarlarğa poşlina quydı. Yaqın tirädäge gubernatorlarğa bu oşamadı. İran belän Äfğänstannı totaştıruçı töp yul isä näq menä Hirat aşa uza. Hirat töbägeneñ çağıştırmaça mulraq yäşäwe isä Kandahar yäki Qabulğa İran tawarların alıp baruçı maşinalar Hirat aşa uzğanda poşlina cıyu belän bäyle. Karzai İsmail xannı bu poşlina aqçaları Qabuldağı üzäk xökümätkä tapışrmawda ğäyepläde.

Azimi NATO häm AQŞ xärbi transport oçqıçları yäkşämbe könne Äfğän armiäse köçlären kiterä başlağaç Amanulla xan köçläre Hirattan könyaqta urnaşqan xärbi hawa basınnan tınıç qına çigende dide. Düşämbe könne anda bäreleşlär küzätelmi dip xäbär itelä.

Naif Aqmal, Praga.
XS
SM
MD
LG