Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 21:40

Mintimer Şäymiev Aleksey Venediktov häm Exo Moskvı radiosı tıñlawçılarınıñ sorawlarına cawap birde


Mintimer Şäymiev Exo Moskvı radiosınıñ ber säğätlek turı efirında telefon aşa Qazannan qatnaştı. Sorawlarnı Aleksey Venediktov birde. Döresräge, Venediktov qına tügel. Küpsanlı sorawlarnı internet aşa Exo Moskvı radiosınıñ tıñlawçıları da birä aldı. Mintimer Şäymiev belän aralaşırğa teläwçelär arasında tatarstanlılar ğına tügel, ä Başqortstan respublikasınnan, Orenbur, Mäskäw, Sankt-Peterburg, Çiläbedän, xätta Boston, London şähärlärennän dä bar ide. Älege sorawlarğa studiäneñ üzenä telefon häm peydjer aşa kilep ireşkännär dä östälde. Älbättä, ber säğättän dä azraq waqıt eçendä tatarstan prezidentı alarnıñ barısına da cawap birep ölgermäde. Citmäsä, efir başında Mintimer Şäymiev tawışınıñ sıyfatı naçar bulu säbäple, Aleksey Venediktov Qazanğa berniçä märtäbä şaltıratırğa mäcbür buldı.

Prezidentqa birelgän sorawlarğa kilgändä, alar bik küp häm törle temağa ide. Berniçä qazanlını, mäsälän, respublikada Sälämätlek saqlaw ministrlığı tiräsendäge häm älege tarmaqtağı wazğiät belän qızıqsındı, toraq-kommunal’ xezmäte öçen tüläw, xezmät xaqları xaqında soradı. Başqortstannan kilgän sorawlar isä, nigezdä anda yäşäwçe tatarlar häm alarnıñ problemalarına bäyle ide. Mäsälän, Tuymazıdan Räşit äfände Mintimer Şäymievtan kürşe respublikada yäşäwçe tatarlarnıñ mäs’älälären xäl itüdä yärdäm sorağan. Xäyer, bu sorawlarğa cawap efirda yañğıramadı. Läkin turı efirnı alıp baruçı Aleksey Venediktov, bar kilgän sorawlar Şäymievqa tapşırıldı häm ul alar belän tanışıp, üzeneñ tege yäki bu räweştä cawabın birer, digän ömet belderde.

Soñğı aralardağı Beslan waqiğaları uñayınnan Mintimer Şäymievtan islam dine xaqında, respublikada terror ğämälläre bula aluı, almawı xaqında, Tatarstanda möselmannarnıñ xäle, alar arasında ekstremist ruxtağılar barmı, yuqmı digän sorawlar da küp buldı. Turı efir da şuşı temadan başlanıp, Şäymievnıñ Tönyaq Osetiä, Beslan xalqına möräcäğäte belän tämamlandı. Tatarstan prezidentı alarğa sabır, küçle bulıp qalırğa häm älege waqiğalarda soñ Tönyaq Kavkazda millätara ızğışlarğa yuq quymasqa çaqırdı. Çeçnyadağı suğış ta iğtibar üzägennän töşep qalmadı. Bu uñaydan Mintimer Şäymiev üzeneñ dä älege respublikada wazğiätne üzgärtügä öleş kertergä teläwen häm Cohar Dudaev belän kileşengän, läkin bulıp çıqmağan oçraşuı xaqında söyläde. Beslandağı waqiğalarınnan soñ kürelergä tieşle qurqınıçsızlıq çaralar turında da sorawlar buldı. Mintimer Şäymiev, älege çaralarnıñ qanun qısalarında bulırğa tieşlegen assızıqladı. Häm soñğı arada küp kenä citäkçelärneñ tege yäki bu ölkägä, şähärgä başqa töbäk xalqın kertmäw xaqında täqdime Tatarstanda berqayçan da tormışqa aşmayaçağın belderde. Şulay uq küp kenä tıñlawçılarnı Beslandağı terrorçılar arasında tatarlarnıñ buluı, bu xäbärgä respublika citäkçelegeneñ mönäsäbäte dä qızıqsındırdı. Bu xaqta, mäsälän, Orenburdan İldar Eremeev sorağan. Prezident süzlärenä qarağanda, ul da älege xäbärne iğtibarsız qaldırmağan. Läkin törle çığanaqlardan soraşular, beleşülär älegä xäbärneñ döreslegen yäki döres tügellegen belügä kitermägän.

Mintimer Şäymievqa yış qına birelä torğan sorawlar bu yulı da äytelmiçä qalmadı. Qazannan Dmitriy Suslov üzeneñ balasınıñ tatar telen öyränü belän rizasızlığın beldergän. Prezidenttan tatar teleneñ latinğa qaytarıluı xaqında da belergä teläwçelär buldı. Şäymiev latin imlasınıñ tatar tele öçen qulayraq buluın tanısa da, aña qaytırğa kiräklekne şik astına quydı. Bu Rusiä töbäklärendä yäşäwçe millättäşlärebezne tatar telennän bizderergä mömkin, dide ul. Qazan İzge ana ikonasınıñ respublikağa qaytarıluı kiräkme, digän soraw da yañğıradı. Ä prezidentqa efirda birelmi qalğan sorawlar arasında, sez prezident wazifalarınnan kitkäç, üzegezneñ urınığızda kemne küräsez, pensiädä nilär eşlärgä cıyınasız, sez Qazannıñ meñyıllığına äzerlek belän şöğellänäsezme, Tatarstan federal’ üzäktän artıq bäyle tügelme digännäre qaldı.

Axırda Mintimer Şäymiev alıp baruçı Aleksey Venediktov täqdime buyınça Exo Moskvı radiosın tıñlawçı tatarlarğa tuğan teldä möräcäğät itep, alarğa bergä bulırğa, başqa millätlär belän dus, tatu yäşärgä teläde.

Gölnaz İlgizär

XS
SM
MD
LG