Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 09:50

21 Sintäberdä BMOnıñ Ğomum Mäclese açıla. Töp temalar...


21-nçe Sintäberdä BMOnıñ Ğomumi Assambleyeneñ 59-nçe yllıq ciılışı açıla. Şunda İminlek Şurasın häm başqa qayber agentlıqlarnı reformalau turında söyläşülär bulaçaq. Kiläse ike atnada 15 ağzadan torğan İminlek Şurasın kiñäytü dä tikşereläçäk. Täräqqi itkän häm täräqqiät yulına basqan qayber illär, şul sanda Germaniä belän Hindostan väkilläre üz illäreneñ daimi ağzalığın yaqlap çığaçaqlar.

BMOsı Ğomumi Ciılışınıñ bu yılğı yuğarı däräcädäge oçraşularında töp temalarnıñ berse İminlek Şurasın kiñäytü mäsäläse toraçaq. General sekretar Kofi Annan bilgelägän panel bu turıda urtaq fikergä kiler aldınan tora dip belderelä. Annan bu panelne AQŞnıñ Ğıraqqa intervensiäsennän soñ bilgeläde. Mäğlüm bulğança, bu intervensiä İminlek Şurasında tarqalış tudırğan ide. Annan bu panel kiläçäktä mondıy suğışlarğa yuq quymau mäsäläsendä iminlek şurasına yardäm itär digän fikerdän çığıp eş itte. Panelneñ eşçänlege Germaniä, Hindostan , Yaponiä häm Braziliädä İminlek Şurasınıñ rolen kiñäytü mömkn bulır digän ömet tudırdı. Nindi üzgäreşlärneñ kerteläçäge äle tögäl bilgele bulmasa da, Şura ağzalarınıñ sanın 24-kä citkerü turında söyläşülär bara, İminlek Şurasınıñ 5 daimi ağzası statutı üz köçendä qalaçaq, läkin alarğa 4-5 yılda yañartıla alğan yarım daimi ağzalarnıñ quşıluı ixtimal. Germaniäneñ BMOndağı ilçese Günter Plügerneñ süzlärençä, dürt ilneñ väkilläre bu turıdağı rezolutsiä proyektın äzerläv maqsäte belän oçraşular ütkärälär.

Audio

"Panel oyıştıru , Ğomumi Ciılışnıñ prezidentı Yulian Hunteneñ reforma tırışlıqları yaña vazğiät xasıyl itte. Bu uñışlı tämamlanırmı-yuqmı, anısın äytä almıym. Tik kiläse yılda reformalar öçen yaña mömkinlek tuaçaq dip ışanam. Bez uñışqa ireşsäk , bu BMOsı öçen yaxşı bulaçaq . Bez uñışqa ireşmäsäk, bezgä tügel, ä BMOna zian kiläçäk häm bu ber kemneñ dä mänfäğätenä xezmät itmiäçäk."

Panel ağzaları arasında, AQŞnıñ iminlek buyınça elekke kiñäşçelärennän Brent Scowcroft, Russiäneñ elekke premierlärennän Primakov häm şuaradağı tağı da öç daimi ağzanıñ väkilläre bar. Alar Dikäberneñ 1-nä qädäre general sekretar Kofi Annanğa üz täqdimnären tapşıraçaqlar. Bu täqdimnär inde Ğomumi Assambleyeneñ 2005-nçı yılda bulaçaq ciınnıñ köntärtibenä quyılaçaq. İminlek Şurasınıñ strukturasın üzgärtü öçen Ğomumi Ciılışnıñ öçtän ikeseneñ häm 5 daimi ağzanıñ raslauı kiräk bulaçaq. İminlek Şurasın reformalau tiräsendä diskussiälär barsa da, panelneñ töp vazıyfası previntiv höcüm belän eş itü tora. Russiä räsmiläre çeçen terroristlaıına qarşı andıy höcümnärgä xoquqlı buluların bedergännän soñ, bu mäsäläneñ ähämiäte arttı.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG