Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 23:06

Ğiraq ğisyançıları ber amerikan totığınıñ başın kiste, tağın ike totıqnı üterü belän yanıy


Düşämbedä ğisyançılar Ğiraqta totıq itep alınğan ber amerikan injenerınıñ başın kiste. Törmädä utırğan Ğiraq xatın-qızları ber täwlek eçendä irekkä çığarılmasa alar tağın ber amerikan häm britanlını üterü belän yanıy. Ğisyançılar qulında tağın kimendä 5 könbatış keşese bar, şul isäptän ike italian xanımı häm ike fransuz jurnalistı.

Audio (Eugene Armstrong)

"Minem isemem Eugene Armstrong, ''Jack'' Armstrong, minem eşem Taci nığıtmasın cixazlandırudan ğibärät ide."

Ğiraqta totıq itep alınğan amerikan injenerı Eugen Armstrongnıñ bu süzläre, ixtimal, soñğısı bulğandır. "Täwhid wä Cihad", yağni "Berdämlek wä izge suğış" dip atalğan törkem düşämbedä Armstrongnıñ başı kiselü küreneşen İnternetqa urnaştırdı. Nigezdä sönnilärdän torğan, Äl-Qaidä tarafdarı Äbü Musa Äl-Zarqawi citklägän törkem tağın ike totıqnı üterü belän yanıy. Amerikan Jack Hensley häm Britan Kenneth Bigley, Armstrong belän bergä uzğan atnakiç Bagdadtağı fatirlarınnan urlanğannar ide. Ğisyançılar Quşma Ştatlarnı Äbü Ğraib häm Umm Qasr törmälärendä totılğan Ğiraq xatın-qızların 24 säğät eçendä irekkä çığarırğa taläp itä. Amerikan xärbiläre süzlärençä, bu törmälärdä xatın-qızlar yuq. İke xanım totıla, läkin alar baqşa urında. Şularnıñ berse, Saddam çorında biologik qoral yasawda qatnaşqan ğalimä Dr. Rihab Räşit Taha. "Täwhid wä Cihad" törkeme moña qädär 6 totıqnı üterü, şul isäptän amerikan watandağı Nicholas Bergnıñ başın kisü öçen cawplılıqnı üz östenä alğan ide. Ğiraqta barlığı 130dan artıq çit il keşese totıq itep alındı. Kübese axır çiktä cibärelde, ämmä qayberläre üterelde.

Ul arada bügen Nacafta amerikan diñgezçeläre radikal şiği citäkçe Moqtada Äs-Sadrnıñ ike yärdämçesen qulğa alğan. Monıñ säbäpläre älegä bilgesez. Äs-Sadrnıñ süzçese Assad Swari Azatlıqqa äytüençä, bu ike ruxaninıñ totıq alular, baş kisülär belän ber bäyläneşe dä yuq. Äs-Sadr üze ber ğäyepsez çit il keşelären üterügä kisken qarşı dide ul:

Audio (Assad Swari)

"Moqtada süzlärençä, totıq alu ğämällären ul berqayçan da qabul itmiäçäk. Ägär ul monı da kire qağa ikän, niçek itep ul baş kisülärne qabul itsen di."

Ğiraqtan kilgän tağın ber borçulı xäbär: uzğan atna axırında Bagdadnıñ şiği öleşendä Möselman Ğalimnäre Berlegeneñ ike tanılğan äğzası üterelgän – Şäix Möxämmät Cadu Äl-Canabi belän Şäix Hazim Äl-Zäidi. Sönni möselmannarnıñ bu däräcäle oyışması totıq aluçılar belän söyläşülärdä aradaşçı wazifasın başqara ide. Küzätüçelär fikerençä, bu üterülär Ğiraqta mäzhäb-ara bäreleşlär qabındıra ala. Assad Swari süzlärençä, Moqtada Äs-Sadrnıñ bu sönni ğalimnärneñ ülemenä ber qatışı da yuq:

Audio (Assad Swari)

"Moqtada Äs-Sadr idaräse bu üterülärne tänqitlägän belderü yasadı. Bu cinäyätlärgä bezneñ ber qatışıbız da yuq."

Swari üze bu üterülär öçen nindider "sixri köçlärne" ğäyepli. Çit il küzläw xezmätläre, yä ekstremistlar – bu törkemnärneñ ikese dä Ğiraqta watandaşlar suğışın teli, di ul. Ämmä, Assad Swari süzlärençä, şiğilarnıñ küpçelege qärdäş sönnilärgä qarşı berqayçan da suğışmayaçaq.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG