Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 17:24

Ğiraqta ğinwar ayına bilgelängän ğomum saylawlar ilküläm bula alırmı?


Ğinwar axırına bilgelängän ğomum saylawlar Ğiraqnıñ bar töbäklärendä dä ütä alırmı, digän soraw könnän-kön nığraq yañğırıy. Xäzer Amerikan räsmiläre qayber iminsez töbäklärdä saylawlar ütmäskä dä mömkin, digän belderülär yasıy. Tik bu oçraqta Washingtonnıñ Ğiraqta üz maqsatına ireşüe turında süz bara alamı?

Audio, George Bush: "İske rejim qaldıqları häm terrorçıl törkemnär Ğiraq saylawların buldırmasqa, Ğiraqnıñ berektäşlären sındırırğa teli. Şuña kürä, ğinwar ayı yaqınayğan sayın köç qullanular artaçaq. Terorçılar añlıy, Ğiraqtağı xällär xälitkeç noqtasına yaqınlaşa."

Bu süzlären amerikan prezidentı George Bush uzğan atna Washingtonda Ğiraqnıñ waqıtlı premier-ministrı Ayad Allawi belän oçraşqaç äytte. Berük waqıtta amerikan räsmiläre saylawlar Ğiraqnıñ bar töbäklärendä dä ütmäskä mömkin digän belderülär yasıy. Yäkşämbedä däwlät sekretare Colin Powell Ğiraqta xällär naçaraya bara, ğisyançılar saylawlarnı buldırmasqa tırışa, qayber töbäklärdä saylawlarnı bügen ük ütkärep bula, ämmä qayberlärendä citärlek kontrol yuq dide:

Audio, Colin Powell: "İlneñ zur öleşendä saylawlarnı xäzer ük ütkärep bula, ul täbäklärdä cirle sayawlar ütä, ğinwar axırına ğomum saylawlarğa da alar äzer bulaçaq. Ä menä Sönni öçpoçmağında iñ zur awırlıqlar, töp iğtibarnı şunda birergä kiräk."

Sönni oçpoçmağı dip, Ğiraqnıñ üzägendä, Bağdad, Ramadi häm Tiqrit şähärläre arasında urnaşqan, nigezdä sönnilär yäşägän töbäkkä äytelä. Amerikan räsmiläreneñ saylawlar ilküläm bulmasqa mömkin digän işaräläre Quşma Ştatlarnıñ üzendä tänqiti sorawlar uyattı.

The Los Angeles Times gäzite üzeneñ düşämbe sanında, ber yaqtan Bush administratsiäse Ğiraqta uñışı turında söyli, ikençe yaqtan, anda tulı demokratiä urnaştıru maqsatınnan çigenä başladı sıman, dip yazıp çıqtı.

The New York Times gäzite soñğı, düşämbe sanında yazuınça, ğiraqlılar bu saylawlarnı qabul itsen öçen, tawış birülär ilneñ mömkin qädär zur öleşendä ütergä tieş. Ägär inde alar sönni üzäkneñ dä zur öleşendä ütä almıy ikän, Ğiraqnı berläşterü genä tügel, ä anda totrıqlılıq urnaştırıp ğäskär çığaru ömetläre dä suına digän süz.

Şuşı wazğiättä amerikan räsmiläre, ilküläm bulmasa da, saylawlar ütkärü bötenläy ütkärmäwgä qarağanda yaxşıraq digän fikerne alğa sörä. Uzğan atankiç saqlanu ministrı Donald Rumsfeld Senatnıñ qoral komitetında bolay dide:

Audio, Donald Rumsfeld: "İlneñ ¾ yä 4/5 öleşendä saylawlarnı ütkärep bulsın, bäreleş barğan qayber urınnarda bulmasın di. Yarıy, şulay bulır. Dönyada kamil närsä yuq. Dimäk, bik ük kamil bulmağan saylawlar bulır. Bötenläy ütmägän saylawlarğa qarağanda bu yaxşıraq tügel meni?"

Ğiraqtağı saylawlar, alarnıñ ni däräcädä ütüe, noyäbeneñ 2sendä Quşma Ştatlarnıñ üzendä ütäçäk prezident saylawlarında töp mäsälägä äylänergä mömkin. Bushnıñ kompaniäse, öleşçä, Ğiraqta uñay täräqqiät, bu il töbäktäge başqa illär öçen demokratiä ürnäge bulaçaq, digän şiğär astında bara. Anıñ köndäşe John Kerry isä Bushnı Ğiraqtağı awırlıqlarnı kimetep kürsätüdä ğäyepli. Uzğan atna Florida ştatında çığış yasap, Kerry, "Bushnıñ bar dönya belän idarä itergä wäkäläte yuq", dip belderde.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG