Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 13:13

Äfğanstan: saylawlarda xärämläşü ğäyepläwläre tikşerelä


Şimbädä Äfganstanda ütkän prezident saylawları,xalıqara häm cirle oyıştıruçılar tarafınnan zur uñış dip bäyälände.Saylawlarğa äfgannnar küpläp qatnaştı, Taliban häm al Qaida ildä kürelgän qatı iminlek çaraları säbäple yanauların ğämälgä quya almadı.BMO häm äfgan räsmilärennän torğan Urtaq Saylaw Xäyäte şimbädä qayber xatalar yasalğanın iqrar itte. Xäzer Urtaq Komisiä häm Bäysez törkem yasalğan xatalarnı tikşerä häm alarnıñ 2005nçe yılda ütäçäk parlament häm cirle saylawlarda qabatlanmawı öçen çaralar küräçäk.

BMO häm äfgan räsmilärennän torğan urtaq saylaw xäyäte citäkçese Faruq Wardaq millionnarça äfgannnıñ şimbä saylawlarına qatnaşuına yuğarı bäyä birep , ilbaşı namzätläreneñ barmaqqa sörtelgän qaranıñ ciñel genä yuıluı säbäple xärämläşüdä ğäyepläwlärenä qarata bolay dip äytte(audio) Üzlären tawış birü öçen terkägän häm tawış birü punktlarında şulayuq küzätüçe bulıp eşlägän meñnnärçä äfganlığa häm xalıqara saylaw belgeçlärenä küp räxmät..Yasalğan xatalarnıñ küpkä qatmarlıraq parlament saylawlarında qabatlanmawı öçen tırışaçaqbız. AQŞnıñ Äfganstandağı ilçese Zalmay Xalizad yäkşämbedä Qarzainıñ ike köçle köndäşe- eleke mäğarif ministırı Yunus Qanuni Äfganstannıñ eleke vitse prezidentı Möxämmäd Mohaqeq belän oçraştı.Qanuni xärämläşü turındağı ğäyepläwlären cämäğätçelek aldında kire almadı. Mohaqeq isä bolay dide(audio) Min BMOğa kandidatlarnıñ da wäkillek itelgän bäysez komisiäneñ tikşerülär ütkärüe öçen möräcäğät ittem.Ägär dä komisiä saylawlarnı xärämläşelgän dip bäyäläsä , ul çaqta saylawlar qabatlanırğa tieş. Äfganstan saylaw komisiäse legal bulmağan bülletennär belän eş itü turında kiñäşlär birelgänçe bülletennärne sanau kiçekterelä dide.Saylawlarnı küzätep barğan Äfganstanda irekle häm ğädel saylawlar fondı citäkçse Sayed Niazi süzlärençä(audio) Bez urtaq saylau xäyätenä, sanau eşendä tawış birüdäge kebek problemalarnıñ bulmawın garantiälärgä täqdim itäbez. Tawış birüdä qara mäsäläse çıqmağan bulsa ide , proses ğädelleräk häm açıqraq bulır ide. Qayber xalıqara räsmilär, äfgan saylawçılarınıñ qara mäsäläsendä kürsätkän açu, iqtibarğa alınırğa tieş dip äytä. Alar arasında İminlek wä Xezmättäşlek Oyışmasınıñ Äfganstanda saylawlarnı yaqlaw misiäse citäkçse Robert Barry dä bar. Barry(audio) saylaular öçen bilgelängän qağıydälärgä qarasan bu qağıydälärneñ här berseneñ ğämälgä quyuluı mömkin tügel.Min saylaw administratsiäse oyıştıru anı täräqi itterü bu il öçen äle artığı belän taläpçän dip äyter idem. Barry tawış birü punktlarında eşlägän 120meñ xezmätkär ber atna elek kenä eşkä alındı, alarnı künegüdän ütkärü tawış birüdän ber niçä kön elek kenä başlandı dip söyläde. BMO häm äfgan räsmilärennän torğan urtaq saylaw xäyäte başlığı Wardaq qaraşınça yalğış qara qullanu mäsälsäendä kilep çıqqan cancal kiläse yıldağı saylawlar öçen berençe sabaq bulıp tora di.Wardaq(audio bez öyränäçäk başqa sabaqlar da bula ala.Min bolar bezneñ parlament saylawların şoma ğına ütkärüebezgä yardäm itäçäk dip ışanam. Human Rights Watchnıñ Äfganstandağı tikşerüçese John Sifton parlament häm cirle saylawlar Äfganstanda demokratiäneñ ğämälgä quyılıp quyıla almayaçağına sınaw bulaçaq digän fikerdä. färidä xämit
XS
SM
MD
LG