Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 05:15

Üzäk Aziädä töplänü maqsatında Rusiä yaña säyäsätkä küçä


Rusiä prezidentı Vladimir Putinneñ soñğı Üzäk Aziä säfäre Mäskäwneñ şuşı töbäkkä qarata yaña säyäsät alıp barırğa cıyınuın, Üzäk Aziäneñ, bigräk tä Taciqstannıñ xärbi ähämiaten yañaça añlıy başlawın kürsätä. Düşänbedä çaqta Putin Rusiäneñ anda yaña xärbi nığıtmasın açuda qatnaştı häm üz ileneñ Üzäk Aziä illäre xezmättäşlek oyışmasına kerüen belderde.

Taciqstan inde moña qädär dä Rusiäneñ Üzäk Aziädäge töp xärbi berektäşe sanala ide, Putin säfäre isä Rusiäneñ şuşı ildäge xärbi äwzemlegen tağın da arttıru etärgeçe bulıp tora. Häm bu yulı Mäskäw älege tırışlıqların elekkegä qarağanda yomşağraq, näzäkätleräk alıp bara, ike il arasında yaña törle xärbi wä iqtisadi xezmättäşlek urnaştıru turında söyli. Üzendä Rusiä xärbilären totuğa röxsät birüe öçen Taciqstanğa Mäskäw tarafınnan qayber iqtisadi taşlanmalar yasala, aña misal öçen, yaña investitsiälär häm Rusiägä bulğan burıçın tüläwne üzgärtü wäğdä itelä. İminlek mäs''älälären yaqtırtuçı "Jane''s Defense Weekly" basması xezmätkäre Alex Vatanka, xärbi xezmättäşlekne iqtisadi taşlamalar yasaw belän alıp baru Mäskäwneñ yaña säyäsäten çağıldıra dip isäpli.

Audio, Alex Vatanka

"Bu ber Taciqstanda ğına barmıy. Şuña oxşaş närsäne sez Ärmänstanda da, Azärbaycanda da, beraz elegräk Gruziädä dä, ä xäzer isä bigräk tä Ukrainada da küräsez. Äle küptän tügel genä monı Üzbäkstanda da kürep bula ide" di Alex Vatanka. Äfğanstan belän Qıtay arasında yatuı säbäple Taciqstan strategik yaqtan bik möhim il sanala. Andağı xärbi tırışlıqların Mäskäw, şuşı töbäk belän Quşma Ştatlarnıñ da, NATO illäreneñ dä qızıqsınuı sürätendä alıp bara. Amerikan häm NATO ğäskärläre Taciqstan çige buyında, tönyaq Äfğanstanda urnaşqan. Moñardan tış NATO, Üzäk Aziä illäre belän xezmättäşlegen tağın da tiränäytergä teli. Oyışmanıñ general'' sekretare Jaap de Hoop Scheffer xäzerge waqıtta näq menä şul töbäktä säfär belän yöri, anda ul Äfğanstandağı NATO köçläreneñ Üzäk Aziä illäre belän tığızraq elemtädä toruın yaqlap çıqtı.

Audio, Jaap de Hoop Scheffer

"Min NATO-nıñ inde yaqın kiläçäktä ük Üzäk Aziädäge qayber däwlätlär belän üzara aralaşu xaqında maxsus kileşügä ireşüenä ömetlänäm, NATO-nıñ Äfğanstandağı eşe ilneñ könbatışına taba kiñäyäçäk häm bu bar töbäktä dä yaqlana ala" di NATO-nıñ general'' sekretare üzeneñ Üzäk Aziä illäre belän xezmättäşlekne arttırırğa teläwe turında. Vatanka süzlärençä, Könbatışnıñ Taciqstanğa iğtibarın arttıruı Rusiäne nıq borcuğa sala.

Audio, Alex Vatanka

"Urıslar amerikannarnıñ Üzäk Aziädä urnaşuına bik tä borçıla, alar amerikan xärbiläreneñ töbäktän äkrenläp kitüen kürergä telär ide, ämma beläsez ki, bu bulmayaçaq, urıslar monı belä häm şuña kürä alar bu eşkä tağın da kübräk köç sala" di iminlek belgeçe Alex Vatanka. Rusiäneñ Düşänbedä açılğan yaña xärbi nığıtmasında 5 meñläp ğäskäri toraçaq häm ul kiläçäktä hawa köçläre nığıtmasına äylänä ala. Berük waqıtta Rusiä Taciqstannıñ üzenä bulğan burıçınıñ 330 million dollarlıq ber öleşen sıza häm aldağı 5 yıl eçendä respublika iqtisadına 2 milliardlıq investitsiä wäğdä itä. Moña qädär Rusiä kürşe Qırğızstanda da yaña xärbi nığıtma açqan ide. Ul çaqta da açu tantanası prezident Putin qatnaşuında ütte.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG