Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 19:27

Rusiä matbuğatı Tatarstan parlamentın baş kütärüdä ğäyepli?


Tatarstan däwlät Sovetınıñ düşämbedä ütkän sessiäse xaqında süz haman da quyıra. Ul sessiä dä Tatarstan deputatları Rusiä prezidentı Putinnıñ ildä üzgärtep qoru, yäğni töbäk citäkçelären Rusiä prezidentı täqdime belän cirle parlamentta, ä Däwlät Dumasına deputatlarnı barı tik partiä isemlekläre buyınça ğına saylaw täqdimnären küpçelek tawış belän xupladı. Bu xaqta xätta Mäskäw gäzitläre dä yazıp çıqtılar. Mäsälän “КоммерстантЪ” gäzite inde ike kön rättän Tatarstan parlamentı sessiäse turında yazmalar bastıra. Älege gäzitneñ çärşämbe sanında “Xakimiät vertikale Tatarstanğa kilep terälde, Mintimer Şäymiev Vladimir Putin xoquqların çikläde” digän yazma bastırdı.

“КоммерсантЪ”tan özemtä:

Prezidentnıñ xakimiätne reformalawına açıqtan-açıq qarşı çığıp, Tatariä başlığı Kreml'ne uñaysız xälgä quydı. Prezident administratsiäle region liderlarınıñ iñ tä'sirlelärennän bulğan Şäymievnı kürmämeşkä salına almayaçaq.

Bu yazmağa qarata tanılğan säyäsät belgeçe, professor Midxät Farukşin añlatma birä

Ägär dä Putin reformalarnı üze uylağan formatta däwam itärgä uylasa, minem uylawımça, ul bernindi taşlamalarğa da barmayaçaq

“КоммерсантЪ”:

İkençe yaqtan qarağanda, Şäymiev täqdim itkän tözätmälärne Putin reformaları proyektına kertü, Putin başlağan reformalarnı şik astına quya. Çönki ul xäzerge böten xalıq saylağan gubernatorlarğa qarağanda, tağın da nığraq idärä itelmi torğan parlamentlarğa iä bulıp qaluı mömkin.

İsegezgä töşeräbez, Putin täqdime buyınça, töbäk citäkçelären Rusiä prezidentı täqdime belän cirle parlamentlar saylıy. Ägär Rusiä prezidentı täqdim itkän nämzät belän cirle parlament ike märtäbä kileşmäsä, Rusiä prezidentı xalıq saylağan deputatlarnı quıp taratu xoquqına iä. Bu älegä proyekt qına. Gäzit yazmasında süz şul xaqta bara. Tatarstan parlamentı bu matdä belän kileşmäde.

Midxät Farukşin gäzit yazmasına añlatma birä

Ägär dä, prezident cirle parlamentlarnı tarata almıy digän tözätmä kertelä qalsa, reformalarnıñ mäğnäse bozıla. Bu oçraqta, töbäk parlamentlarınıñ däräcäse yasalma räweştä kütäreläçäk. Min bu mä’sälädä gäzit yazması belän kileşäm. Min, zakonnar Putin täqdim itkän köyençä qabul itelerlär dip uylıym

İnde “КоммерсантЪ”tağı şul uq yazmadan tağın ber sitat.

Ğädättä saq häm apparat eşlärendä täcribäle bulğan tatar prezidentı prezident administratsiäse wäkilläre belän aldan kiñäşep quyğan buluı da ixtimal. Häm çığış yasağanda, Mäskäw Kremle nindi taşlamalarğa baruın tögäl belgän buluı ixtimal.

Gäzit, bu mä’säläne, Mäskäw Kremle Dumağa qatı zakon proyektları täqdim itä dä, soñınnan artqa çigener öçen şundıy ısul belän yul qaldıra dip añlata.

Midxät Farukşin:

Miña qalsa, Putin belän Şäymievnıñ Däwlät Sovetındağı çığışı buyınça bernindi dä kileşü yuq. Miña qalsa, bu Mäskäw baqçasına taş atıp, reaksiäsen tikşerep qaraw ğına.

İsemnären atamawnı ütengän qayber säyäsi küzätüçelär, “Azatlıq” radiosına, matbuğat çaraları sessiädä yañğırağan, törle säyäsi qaraşta torğan deputatlarnıñ fikerlären böten Tatarstan, anıñ citäkçeläreneñ fikere dip birdelär. Bu, Tatarstannı häm Mäskäw Kremlen qarşı quyarğa mataşu, Tatarstanğa qarşı eşlängän maxsus ğämäl dip añlatma birdelär. Tatarstan Däwlät Sovetı, Putin täqdimnären xupladı, ä cirle parlamentlarnı Rusiä prezidentı quıp tarata alu xoquqına kilgändä, alarğa qarşı çıqtı. Monı hiç kenä dä qayber matbuğat çaraları yazğança,Tatarstan Putinğa qarşı bunt kütärü dip äytep bulmıy. Şulay da, Tatarstan säyäsi elitası üz pozitsiäse barlığın yäşermi. Sanğa suğarlarmı alarnı, monısın Xoday ğına belä.

Rafis Cämdixan.

XS
SM
MD
LG