Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 17:09

Narkomaniädän qotılıp bulamı?


Qazannıñ Aq Bars mädäni-sport üzägendä uzğan bu oçraşuda törle illärdän kilgän 500läp tabiplar häm başqa belgeçlär qatnaştı. Alar narkomaniäne däwalaw ısulları turında söyläşte.
Bu zäxmättän qotılu yulları barmı soñ? Ber enägä utırğan, ukol yasap, üz-üzen ağulanudan räxät kürüçelär qartaymıylar. Alar yäş kenä kileş yaqtı dönya belän xuşlaşa. İsän çağında da üzläreneñ häm yaqınnarınıñ tormışın tämuğqa äyländerä. Ber niçä säğät tännärenä narkotik kertmäwçelär qotoçqıç ğazap kiçerälär, üz-üzlären beleştermiçä bärgälänälär. Rusça lomka dip atala torğan şuşı qotoçqıç ğazapnı kiçerüçelärne qızğanırğamı, alarğa yärdäm itärgäme? Konferensiädä bu turıda ike qapma-qarşı fiker äytelde. Beräwlär “lomka” yäğni awırunıñ narkotik qullanmaw ğazaplarında anı däwalarğa kiräkmi, dip sanıy. Ä bit näq menä şul “lomka” narkomannarnı yış qına äcäl quyınına sala. “Lomka” waqıtında narkotik tügel, ä faydalı daru - qayber illärdä qullanıla torğan metadon daruı belän däwalıylar. Rusiädä mondıy ısul xäzergä röxsät itelmi. Kiräkme bu, yuqmı? Ällä inde narkomannıñ üze teläp alğan bälädän darusız ğına qotılğanın kötärgäme? Berläşkän millätlär oyışmasınıñ narkotik häm cinayät mäsäläläre belän şöğellänüçe Signe Rotberg bu xaqta zamança bu darunı kertkändä, älbättä, başqa illärneñ dä ikelänep toruın, ä ğämälgä aşırğaç çınlap ta fayda kürüen äytte.
Qayber mäsälälärdä belgeçlär berdäm fikerdä dä buldı. Ul da bulsa däwlätneñ narkomaniä kebek global' awıruğa östän genä qarawı. Qazandağı “Nadejda” digän narkomannarnıñ reabilitatsiä üzäge citäkçese Vladimir Mendeleeviç äytüençä, uzğan yıllarda narkomaniä cinayätçelege belän köräşü öçen däwlät narkoküzätüe törmälärgä narkotik satuçılarnı tügel, ä narkotiklardan arınalmawçı awırularnı yabıp quyğan. Näticäse şul - narkomaniä zolımı tağın da köçäyä. Vladimir Mendeleeviç fikerençä, Rusiädäge narkologiä zur krizis kiçerä häm bu krizistan otış tabuçılar da bar.
Bügenge köndä Tatarstanda barlığı sigez meñ narkoman terkälgän. Uzğan yılğa qarağanda bu san ike protsentqa ğına artqan. Bu ğomum Rusiädä bu çirneñ taralu tempınnan tübänräk.
Şuşı yılnıñ tuğız ayı eçendä genä respublikağa narkotik kiterüçe 11 üzäk tabılğan häm ğämäldän çığarılğan. Narkotiklarnıñ kübese Urta Aziädän kiterelä. Häm şuşı tuğız ay eçendä genä respublika külämendä 22 killogramm geroin xoquq saqlaw orğannarı tarafınnan qulğa alınğan. Yäğni uzğan yılğıdan ike yarım tapqırğa kübräk.
Qazanda öç kön däwamında barğan konferensiädä narkomaniäneñ profilaktikası, reabilitatsiä yäğni däwalawdan soñ da awırunı iğtibardan qaldırmaw turında süz alıp bardılar. Konferensiä axırında qabul itelgän rezolyutsiädä Rusiä xakimiätendä narkomaniäneñ däwalawın tikşerüçe maxsus oyışma tözü, zamança däwalaw ısulın qullanu kebek mäsälälär kütärelgän. Älege rezolyutsiä Rusiä xakimiät orğannarına häm Bötendönya sälämätlek saqlaw oyışmasına cibärelä.
Narkomaniäneñ milli tösmere barmı? Elek tatar awıllarında, milli ruxlı ğailälärdä araqı eçü, tämäke tartu siräk oçrasa, xäzer inde enägä utıru yäğni narkotik qullanıp tilerep yörü, narkotik satıp alu öçen fatir basu, keşe talaw, maşinalarnı botarlap, eçke cihazların oçsız bäyägä satu şähär öçen dä, awıl öçen dä ğädäti küreneş. Bu zäxmät mäktäplärgä, institutlarğa da ütep kerä. Tatar gimnaziälärendä narkomaniäneñ, eçkeçelekneñ bötenläy oçramawı üze ber ğibrät. Narkomannar da kemneñder ğäziz balası. Alarnı qotqaru çarasın kürmäw mömkin tügel. İñ möhime - enägä utıruçılarnıñ xälen ciñeläytü, yäşlärne narkomaniä upkınına yaqın cibärmäw. Fänni cıyılışnıñ töp näticäse şul buldı.
Al'bina Zäynulla, Qazan.

XS
SM
MD
LG