Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 01:32

Amerikan saylawların küzätü tiräsendä ğawğa - alarnıñ xoquqları törleçä bulaçaq


Quşma Ştatlardağı prezident saylawları da xalıqara küzätüçelär qatnaşuında uzaçaq, xörmätle tıñlawçılar. Alar bigräk tä ike nämzätne yaqlaw yaqınça bertigez bulır dip kötelgän Florida, Ohio häm başqa berniçä şundıy ştatqa barırğa cıyına. Läkin alarnıñ barısına da saylaw urınnarına kerü röxsät itemiäçäk, andıy xoquq barı tik, däwlät departamentı çaqıruı belän Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışmasınna kilgän küzätüçelärgä genä birelä.

Amerikan saylawların küzätü öçen başqa illärdän kilgän wäkillär asılda ike törkemgä bülenä, xörmätle tıñlawçılar. Berençedän, küzätü eşlärendä anda törle ictimaği oyışmalarnıñ şundıy teläk beldergän wäkilläre häm çit il diplomatları qatnaşa ala. Moñardan tış xalıqara küzätüçelärne Quşma Ştatlarnıñ däwlät departamentı räsmi töstä Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışması aşa çaqıra. İkençe törkemneñ berençesenä qarağanda xoquqları kübräk bulaçaq, alar saylaw urınnarına da kerä alaçaq. Ä menä üz teläge belän kilgän küzätüçelärgä andıy mömkinlek birelmi häm bu inde diplomatik nizaqlarğa da kiterä başladı. Belarus''neñ tışqı eşlär ministrlığı Minskidäge amerikan ilçesenä, Quşma Ştatlarnıñ belarus'' diplomatların sişämbe könge tawış birüne küzätüdän tıyuı öçen räsmi töstä şikayät belderde. İlneñ tışqı eşlär ministrı urınbasarı Aläksandr Sıxoy süzlärenä qarağanda, Washingtondağı belarus'' ilçelege Virginia, Könbatış Virginia, Maryland ştatlarında häm başqala urnaşqan Columbia bülgesendäge tawış birüne küzätergä telägän bulğan. Läkin Virginiadan tış anıñ bar üteneçläre dä kire qağılğan, citmäsä äle Virginiada da belarus'' diplomatlarına saylaw urınnarında barı tik 10 minutlap qına qalu röxsät itelgän. Däwlät departamentı wäkile Steve Pike moña, belarus'' yağı ğawğanı maxsus räweştä kütärä häm dönya cämäğätçelegendä, Quşma Ştatlar xalıqara küzätüçelärne telämi digän xis qaldırırğa tırışa dip belderä. Pike süzlärenä qarağanda, amerikan saylawlarında küzätüçelär berençe çiratta anda qatnaşqan nämzätlär yağınnan bula. Moñardan tış, Washington xalıqara yöklämälären ütäw yözennän, tawış birüne küzätü öçen xalıqara wäkillärne dä çaqıra häm bu Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışması aşa eşlänä di däwlät departamentı wäkile. Pike, şul oyışma cibäräçäk 75 küzätüçe arasında Belarus'' wäkilläre dä bulaçaq dip belderä. Andıy räsmi küzätüçelär törle saylaw urınnarına barıp, şikle oçraqlarda cirle saylaw komissiäse belän bergä tieşle şikayät yaza ala. Törle küzätüçelärneñ törle xoquqqa iä buluı belän Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışması wäkilläre dä qänäğät tügel. Oyışmanıñ Quşma Ştatlardağı küzätü törkeme wäkile Urdur Gunnarsdottir, bu uñaydan bolay dip isäpli.

Audio, Urdur Gunnarsdottir

"Bez mondıy mönäsäbätne Belarus'' saylawları waqıtında da qabul itmädek, başqa illärdä dä qabul itmiäçäkbez. Yä bar küzätüçelär dä kerä ala, yä berkem dä kermiäçäk" dip belderä Yevropada İminlek wä xezmättäşlek oyışması wäkile. Xalıqara küzätüçelär tiräsendä tuğan şuşı kierenke wäzğiat Quşma Ştatlarda bu ölkädä, Yevropağa qarağanda bötenläy başqa ğädätlär buluı belän añlatıla. Yevropa saylawlarında xalıqara küzätüçelärneñ qatanaşuı öçen il citäkçelege däräcäsendä birelgän ber röxsät citsä, Amerikada isä moña här ştat, xätta ayırım saylaw bülgese däräcäsendä fatixa alu kiräk.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG