Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 06:09

Ukraina prezidentlığına däğwa itüçe ike namzät arasında berençe teledebat uzdı


21 Noyäber Ukrainada prezident saylawlarınıñ ikençe turı ütäçäk. Prezidentlıqqa däğwa itkän ike namzät Rusiä taraflı premier-ministr Viktor Yanukoviç belän Könbatış qaraşlı oppozitsiä namzäte Viktor Yuçenko arasında düşämbedä teledebat uzdı. Ukrainada mondıy debatnıñ soñğı distä yıl bulğanı yuq ide. Oppozitsiä namzäte Yuçenko öçen bu ilküläm televideniegä çığu öçen berençe forsat buldı.

Ukrainanıñ berençe kanalında ütkän debat waqıtında xäzerge premier-ministr, Rusiä taraflı Viktor Yanukoviç belän elekke premier-ministr, Könbatış qaraşlı Viktor Yuçenko – korrupsiä, iqtisad, tışqı häm eçke säyäsät, sotsial mäsälälärdä ber-bersenä kisken tänqitlär belderde. Yanukoviç köndäşeneñ saylawaldı kampaniäsen yalğanğa nigezlän dip atadı. Yuçenko, bu saylawlarda bäxäs ike "Viktor" arasında tügel, ä ike törle ählaqi dönya arasında bara, dide:

Audio (Viktor Yuçenko):

"Bäxäs açıq säyäsät belän säyäsi qılanış arasında bara. Bu - ike Viktor arasında bäxäs tügel, ä dönyağa ike törle qaraş, ike törle ählaqi dönya arasında. Häm bezneñ saylaw bik ğadi: yä bez cinäyätçel qağidälär nigezendä yäşibez, yä irekle häm mul xalıq bulıp."

Xäzerge premier Yanukoviç xakimiät başında ni barı 2 yıl toruına qaramastan zur uñışlara ireşüen söyläde. Ä menä 2000-2001 yıllarda 19 ay premier bulıp torğan, aña qädär milli banknı citäklägän Yuçenkonı ul iqtisadnı tar-mar itüdä, ildä barter sisteması kertep "külägä iqtisadı" buldıruda ğäyepläde:

Audio (Viktor Yanukoviç):

"Bu barter iqtisadı, külägä iqtisadı, şul isäptän Milli bank eşçänlege näticäse dä ide. Ä anı möxtäräm Yuçenko äfände citäkläde."

Bu yıllarda il başında üzeneñ tarafdarı Leonid Kuçma toruın Yanukoviç nişläpter telgä alıp tormadı. Yuçenko üz näübätendä xäzerge xökümätne korrupsiägä batuda ğäyepläde häm ciñep çıqsa moña qarşı köräşäçägen äytte:

Audio (Viktor Yuçenko):

"Korrupsiä nindider yıraqtağı, yılğa ber kilä torğan äyber tügel. Ul bezneñ cämğiätkä, ählaqqa, yäşäw räweşenä ütep kergän. Häm saylawçılar korrupsiäsez kiläçäk täqdim itkän, ählaqlı namzät kürergä teli."

Bu saylawaldı kompaniäsendä Rusiä töp urınnarnıñ bersen alıp tordı. Rusiä prezidentı Vladimir Putin da ike tapqır Ukrainağa kilep Yanukoviçqa teläktäşlegen belderde. Rusiä taraflı Yanukoviç urıs telen ikençe däwlät tele itergä, ike watandaşlıq kertergä wäğdälär öläşep könçığış Ukrainada yäşägän urıslar häm urıs-tellelärne üz yağına awdarırğa tırıştı. Yuçenkonı isä Rusiägä qarşı, şuña kürä qurqınıç namzät itep taswirladı. Debat waqıtında da Yanukoviç Rusiä belän bäyäläneşlärne nığıtırğa çaqırdı:

Audio (Viktor Yanukoviç):

"Rusiägä kilgändä, soñğı waqıtta bez mönäsäbätlärne nığıttıq. Berdäm İqtisadi zona tözü alğa taba adım bulaçaq."

Yuçenko Rusiägä doşman bulmawın, Mäskäwne strategik partner dip sanawın äytte, ämmä ber ük waqıtta, dönyanıñ iñ zur bazarı bulğan Yevropa Berlege belän dä tığızraq mönäsäbätlär qoru Ukraina mänfäğätlärendä dide.

Berençe turda namzätneñ ikese dä 40% çaması tawış cıydı. Ayırma ni barı yartı protsent Yuçenko faydasına ide. Qayber belgeçlär bu debatta Yanukoviç beraz yaxşıraq kürende disä dä, yäkşämbe tawış birü näticälären farazlarğa berse dä cör''ät itmi.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG