Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 20:29

Başqortstan tatar oyışmaları matbuğat oçraşuı ütkärde


Başqortstan Tatar milli oyışmaları berlege 16 nöyäber könne bik zur matbuğat oçraşuı oyıştırdı. Älege oçraşuğa çaqıru internet çeltärendä dä bulğanğa häm jurnalistlarğa çaqırular aldan uq cibärelgängä, matbuğat ähelläre küp kilgän ide. Qayber çit il mäğlümat çaraları wäkilläre, şulay uq üzäk matbuğattan İTAR – TASS, «İnterfaqs» agentlıqları, «Rossiysqaya gazet» häm başqa basmalar bu oçraşuğa üz xäbärçelären wäkillek itkän. Aldan uq iğlan itelüençä, söyläşüdä ike mäsälä qaralası ide: berençese – küptän tügel Ufada, Başqortstan däwlät filarmonísı binasında asılınıp ülgän tanılğan tatar cırçısı Wener Mostafinğa bäyle xällär, ikençese – 27 nöyäberdä ütäçäk Başqortstan tatarları qorıltayına äzerlek mäsäläse.

Berençe mäsälä buyınça söyläşü, aldan uq farazlanuınça, bik ozaq häm bik xisle bardı. Matbuğat oçraşuına jurnalistlar häm milli oyışmalar wäkilläre genä tügel, ä Wener Mostafinnı yaxşı belgän keşelär häm Başqortstan xakímítları basımı astına elägep, bik küp qíınlıqlar kiçerüçe tanılğan cırçılar da kilgän. Artistlar arasında tatarlar ğına tügel, ä başqortlar da bar ide. Alarnıñ da Başqortstanda milli sänğätne qısuğa qağılışlı äyter süzläre küp.

Jurnalistlar küp kenä sorawlarnı märxüm cırçı Wener Mostafinnıñ tormış iptäşe Wäsilä xanıma birde. Ul soñğı ber yıl eçendä üz ğailäläreneñ Başqortstan Mädäniät häm milli säyäsät ministerlığı, şulay uq filarmoní citäkçeläre tarafınnan nindi kimsetelülär kiçerüe xaqında söyläde. Wäsilä xanım süzlärençä, Wener Mostafinnı ülemgä etärüçelärneñ isemnäre mäğlüm häm ul alarnı prokuraturğa tapşırğan ğärizasında atap äytkän dä.

Jurnalistlarnıñ bixisäp sorawlarına cawaplarnı biregä kilgän milli oyışmalar liderları ğına tügel, ä xoquq belgeçläre dä, artistlar da, kürenekle ğälimnär dä birde. Älege oçraşuğa kilgän başqort cırçısı häm cämäğät eşleklese Rinat Baímov Başqortstanda sänğät ähellären qısunıñ säbäplären tirännänräk ezlärgä kiräk dip belderä. Anıñ süzlärençä, tatar cırçıların da, qayber başqort artistların da qısu – izüne Başqortstan filarmonísı citäkçelege üze genä oyıştıra almí. Alarğa östän – Mädäniät häm milli säyäsät ministerlığınnan fatíxa birelgän, şuña kürä dä alar österelgän etlär kebek irken qılana.

Sez Rinat Baímov fikerlären tıñladığız. Matbuğat oçraşuı üz sífatın üzgärtep, waqıt – waqıt, yalqınlı çığışlardan torğan mitingqa da äwerelep kitkäläde. Bu añlaşıla da, çönki biregä üz qayğı – xäsrätlären söylärgä kilgän cırçılar da baytaq ide. Misal öçen, kürenekle cırçı, Başqortstannıñ xalıq artistqası, İleş rayonı tatarı Fänünä Siracetdinowa üzeneñ häm tormış iptäşe, tanılğan rejisser İrşat Siracetdinovnıñ filarmonída eşläw çorında nindi basımğa duçar buluları xaqında küz yäşläre belän söyläde. Fänünä xanım soñğı öç yılda zur konsert programnarına kertelmi ikän. Mädäniät ministerı urınbasarınıñ berse Änisä Yäxinä Fänünä xanımnı filarmonídan quu belän qurqıtqaç, Fänünä xanım «quığız, sezneñ quldan kilä ul», digäç, türä xanım «ä sin üzeñneñ student malayıñ buluın da onıtma äle» dip yanarğa da çirqanmağan. Fänünä xanımnıñ ire – İrşat Siracetdinov belän bulğan ğíbrätle waqíğanı da republíkta küplär belä. İrşat äfände mäşhür tatar cırçısı Färidä Qudaşewanıñ yübiley kiçäsen oyıştırğanda, programğa tatar cırların küp kertkäne öçen, mädäniät ministerınnan qatı şeltä alğan häm, insul't kiçerep, çaq ülemnän qalğan.

Tanılğan tatar cırçısı Fänidä Säfärğäliewa häm başqa sänğätkärlär dä üzlärenä ícat öçen şartlar bulmawına yılí – yılí zarlandı.

Oçraşuda jurnalistlar Wener Mostafinnıñ faciğäle ülemen bäysez tikşerügä ni öçen menä näq tatar oyışmalarınıñ alınuı xaqındağı sorawğa Başqortstan Tatar milli oyışmaları berlege räise Ramil Bignov bolay cawap birde.

Sez Başqortstan Tatar milli oyışmaları berlege räise Ramil Bignovnı tıñladığız.

Matbuğat oçraşuında törle hönär iäläre bar ide. Misal öçen, kürenekle iqtisad belgeçe, iqtisad fännäre doktorı Rinat Ğatawllin üze dä republík xakímítlarınıñ tegermänenä elägep, ber yıldan artıq eşsez yörgän keşe. Anıñ süzlärençä, republíkta tatar xalqına qarşı alıp barılğan ezärlekläwlär häm qısularnıñ säyäsi häm milli nigezlege bar. Bu härkemgä mäğlüm inde.

Sez ataqlı tatar ğälime Rinat Ğatawllinı tıñladığız. Eşennän naxaqqa quılğan Rinat äfände ğädellek yullap, bar basqıçlarnı ütep, prezident Putinğa qädär möräcäğät itkän, ämma faydası ğına bulmağan. Şuşı xällär belän soñğı çikkä citkerelgän Rinat Ğatawllin xäzer mäydanğa çığıp üz – üzen yandırırğa äzer buluın da citkerde. Läkin añardan soñ çığış yasağan xoquq belgeçläre bu adımnıñ yalğış buluın iskärtep, xakímítlarğa qarşı höcümçän köräşergä kiräklegen äytte.

Matbuğat oçraşuındağı ikençe mäsälä – şuşı aynıñ azağında, atap äytkändä, 27 nöyäberdä Başqortstan tatarları qorıltayın ütkärügä äzerlekkä bäyle ide. Bu mäsälä buyınça jurnalistlarğa täfsille mäğlümatnı Ramil Bignov birde. Başqortstan Tatar milli – mädäni moxtäriäten tözü mäsäläsen tikşeräçäk bu qorıltay Ufada ütep, aña barlıq rayonnardan häm Qazannan 850 delegat kilergä tieş ide. Ämma Ramil äfände süzlärençä, bu qorıltaynı Ufada ütkärep bulmayaçaq, çönki niçä tapqır şuşı cíınnı ütkärü xaqında möräcäğät itep häm Ufada ber zur ğına bina sorap, republík prezidentına xatlar yazılsa da, alarğa hiçnindi cawap alınmağan.

– Şunı isäpkä alıp, bez Başqortstan tatarları qorıltayın Mäskäwdä ütkärergä buldıq, – di Ramil Bignov. – Qorıltay Asadullayıv yortında, bilgelängän köndä – 27 nöyäberdä ütäçäk. Älbättä, aldan qaralğan 850 delegat urınına, Mäskäwgä, finans säbäplär arqasında, 150 delegatnı ğına alıp barıp bula. Ämma şuşı wäkillär belän dä Başqortstandağı xällär xaqında üz süzlärebezne il cämäğätçelege iğtibarına citkerä alırbız, – dide Ramil Bignov.

Matbuğat oçraşuı azağında tanılğan cırçı Wener Mostafinnıñ ülemenä qağılışlı häm Başqortstanda tatar telenä dä däwlät tele statusı birügä bäyle tatar cämäğätçelek oyışmalarınıñ belderüläre qabul itelde häm alar jurnalistlarğa taratıldı. Mäskäwdä ütäçäk qorıltayğa soñğı äzerleklär turında söyläşü öçen, bu şimbädä tatar milli oyışmaları berlegeneñ tağın ber kiñäşmäse ütkäreläçäge dä äytelde.

Fänis Fätxi, Ufa.

XS
SM
MD
LG