Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 07:09

BMO keşe xoquqları komitetı İrannı xoquq bozuda ğäyeplägän yaña rezolutsiä qabul itte


BMO Ğomumi Mäcleseneñ Keşe Xoquqları Komitetı İranda mätbuğatnı qısudan alıp, tän cazası häm xatın qıznı diskriminatsiägä qädär barıp citkän törle xoquq bozu küreneşlären tuqtatu, reformalar ütkärergä çaqırğan rezolutsiä qabul itte. Üzenä yünälderelgän ğäyepläwlärne nigezsez dip bäyälägän İrannı küp kenä täräqi itüçe illär yaqlap çıqtı.Şulay da Ğomumi Mäclesneñ kiläçäk ayda bulaçaq tulı utırışında rezolutsiä raslanaçaq dip kötelä.

BMO Ğomumi Mäclese keşe xoquqları komitetınıñ ike yıl rättän İranda xoquq bozularğa qağılışlı rezolutsiä qabul itüe borçılu tudıra. Assambleyanıñ Xoquq Komitetı metbuğatnı qısu xatın qız, azçılıqlarnı ezärlekläw tän cazasın beterergä , reformalar ütkärergä çaqıra üz dokumentında.Rezolutsiäne yaqlap 69 qarşı 55 il tawış birsä 51 il dä tawış birüdän totılıp qaldı.Ğomumi Mäcles kiläse ayda añı raslayaaçq dip kötelä.Rezolutsiäneñ ximäyäçese ike yıl rättän Kanada buldı. Anıñ ilçese Allan Rock(audio) Bu rezolutsiä fiker belderü xoquqları kire qağılğan, ezärleklängän azçılıqlar, diskriminatsiä , qıyınlıqlarğa häm qayçaqta fizik köç qullanuğa duçar bulğan xatın qızlarnıñ tormışın yaxşırtır dip telibez. Rezolutsiädä qayber uñay täräqiät turında da süz bara misal öçen BMO xabärçeläreneñ İranğa barıp qaytuı, qayber illär belän İran arasında xoquq mäsäläsendä dialog urnaştırıluı. Ämma Rock ütkän yıldan birle wazğiät naçarlandı, xalıqara basım yasalırğa tieş digän qaraşta. Bu rezolutsiäneñ simvolik ähämiäte genä bar. İran ilçese Paimaneh xanım Hasteh rezolutsiädäge ğäyepläwlärne nigezsez dip bäyäläp Kanadanıñ rezolutsine täqdim itüenä Kanadalı jurnalist Zahra Kazeminıñ ütkän yılda İran törmäsendä ülüe säbäp buldı dip äytte. Cäy aylarında İran mäxkämäse Kazeminıñ üleme öçen cawaplı dip şiklänelgän keşe östennän xökem protsesın tuqtatqan ide. Bu Kanadada şulayuq Nobel büläge laureatı Şirin Ebadi citäkçelegendäge Kazeminıñ legal törkemeneñ protestlarına säbäp buldı. İlçe Hasteh komitetta jurnalistnıñ üleme turında tikşerülär däwam itä dip äyttte. Ämma rezolutsiä turında Hasteh(audio) Ägär dä bu mönäsäbät däwam itsä İslam Respublikası İran başlatqan ike häm küpyaqlı dialog, xezmätäşleklärnı qurqınıç astında qaldıraçaq Komitetta rezolutsiäne AQŞ, Latin Amerikası illäre häm Yevropa Berlegeneñ 25ile yaqlap çıqsa Rusiä, Üzäk Aziä cömxöriätläre ,Ärmänstan Azerbaycan İslam illäre şulayuq täräqi itüçe illär qarşı tawış birde.Pakistan wäkile Billal Hayee İslam Konferensiäse isemennän yasağan çığışında rezolutsiä keşe xoquqların yaxşırtuğa xezmät itmi dide. Hayee (audio) Bu täräqi itkän häm täräqi itüçe illär arasında keşe xoquqları mäsäläsendä xalıqara däräcädä konfrontatsiä häm säyäsiläşü qurqınıçın arttıra bu isä BMOnıñ programmasına qapma qarşı bulıp tora. Rezolutsiägä qarşılıq kürsätüçelär arasında Törkmnänstan, Belarus häm Sudan da bar. BMO Sudan –Darfurda genosidmı oyıştırıdı digän eşne tikşerä. Ä Törkmänstan belän Belarus turında komitetta şulayuq tönqitle rezolutsiälär qabul itelä. Cex cömxäriäte wäkile İvana Grollova andıy rezolutsiälärneñ ähämiätenä basım yasadı Grollova 17nçe noyäber Çexoslovakiädä kommunizmnıñ cimerelüenä häm keşe xoquqlarınıñ yaxşıruına alıp barğan waqıyğälärneñ 15yıllığı dip äytte. Grollova(audio) Miña xökümätem ismennän här kemneñ xoquqların häm fundamental irekleklären yaqlawçılar safına kerüem belän ğorurlanuımnı äytüemä röxsät itegez. färidä xämit
XS
SM
MD
LG